Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-16 ng Hunyo 2020
Larawan kuha ng may-akda sa Pulilan, Bulacan, Enero 2020.
Minsan aking napanaginipan
matalik kong kaibigan
aming binalikan
mga bukid aming nilakaran
noong aming kabataan;
nagtungo rin kami sa simbahan
doon sa kabayanan
at umistambay pagkaraan
para magkuwentuhan sa Krus na Daan.
Hiniling ko sa kanya
ako'y isama sa kanyang bahay-pahingahan
doon sa bukid ngunit tinanggihan
pinauwi at binilinan tulungan
maraming nangangailangan
lalo na aming mga kaibigan.
Sa aking pagtayo at paghayo
siyang gising ko naman
at natanto
matagal nang yumao
kaibigan ko.
Larawan kuha ng may-akda sa Assumption Sabbath, Baguio City, Enero 2018.
Maliwanag sa akin
kahulugan ng napanaginipan
dahil kung minsan
ako ay nahihirapan at nabibigatan
sa mga pasan-pasan
at tila naman walang ibang maasahan
bukod sa wala ring pakialam
kaya di maiwasan mag-asam
na mawala na lamang
at sumakabilang buhay.
Ngunit hindi iyon ang solusyon
hindi rin kalooban ng Panginoon
na mayroong nilalayon
dapat nating bigyan ng tuon;
mga hirap at pagod
konsumisyon at ilusyon
bahagi ng ating misyon
bigay at dinadalisay ng Panginoon
kaya't magtiyaga, Siya ay ating abangan
at tiyak matatagpuan, Kanyang tutulungan.
“Screenshot” ng palad ng isang mag-aaral sa Dr. Yanga’s Colleges Inc. na nagsulat ng mga aral napakinggan niya kay G. Michael Yanga, Pangulo ng naturang paaralan, 2019.
Madalas tayo ang nagtatanong
sa Panginoon ng direksiyon
ngunit paano kung Siya mismo
sa atin naman ang magtanong
sa kalagitnaan ng ating misyon
"Bakit ka narito?" gaya noong
paghintayin Niya si Elias sa yungib ng Horeb
matapos Siyang mangusap
sa banayad na tinig ng hangin;
kay sarap namnamin at damhin
dahil tuwing tayo tatanungin
nitong Panginoon natin,
ibig sabihin Siya ay ating kapiling!
Ano man iyong gampanin
ngayong quarantine ay pagyamanin
palaging unahin na ang Diyos ay hintayin
dahil tiyak na Siya ay darating
hanggang matapos itong COVID-19
pangako Niyang kaligtasan at kaganapan
Kanyang tutuparin!
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-09 ng Hunyo 2020
Ang banal na Bundok ng Sinai sa Ehipto kung saan nakipagtagpo at usap ang Diyos kay Moises. Larawan kuha ng may-akda, Mayo 2019.
Mula kamusmusan hanggang kabataan
maging sa katandaan, palagi kong pinag-iisipan ano kaya pakiramdam at karanasan maakyat ang kabundukan at mula
doon durungawin nasa ibabang mga lansangan at kapatagan o kaya naman
mula sa gayong kataasan kung mayroong kaibahan kung ako'y tumingala sa kalangitan.
Hindi
nagtagal aking
naranasang maakyat ilang
kabundukan at doon ko natutunan
pangunahing aral at katotohanan na ang bundok
ay buhay, isang paglalakbay mga daana'y di tiyak, puno ng mga
dawag at panganib, hindi lahat ay paahon minsa'y palusong kaya mahalaga
sa bawat pagkakataon, tuon ay matunton nililingon na taluktok sa dako pa roon.
Iwaksi
pagmamadali
gaya ng ating buhay, damhin
paglalakbay sa bundok, tingnan kalikasan
pakinggan sari-saring tunog at huni sa kapaligiran
iyong mararanasan kaluguran at kabutihan, hindi kahirapan;
iwasan o lampasan at iwanan mga hindi kagandahan, panatilihan
saan man ika'y puno ng kagalakan at kaganapan, sa buhay madalas nating malimutan.
Huwag
kalilimutan tanging
mahalaga lamang ang dalhin
ano mang hindi kailangan ay iwanan
upang huwag mabigatan, mapagaan at mapaluwag
di lamang katawan kungdi pati kalooban dahil ang malaking
katotohanan, itong bundok ay larawan ng Diyos na sa ati'y umaakit
sa kanya tayo ay lumapit upang kariktan niya at kabanalan atin ding makamit.
Ang
hiwaga ng
kabundukan katulad
nitong atin buhay matatagpuan
sa ating kakayanang iwanan ang lahat,
Diyos ay pagkatiwalaan na Siya ring nagbigay
sa atin ng bugtong Niyang Anak nag-alay ng buhay sa krus
upang mabuksan pintuan ng kalangitan na ating tunay na tahanan
madalas nating tinitingnan sa kaulapan halos kalapit ng mataas na kabundukan.
Ang mga bantog na Swiss Alps sa Switzerland. Kuha ni Rdo. P. Gerry Pascual, 2019.
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-03 ng Hunyo 2020
Larawan kuha ni G. Raffy Tima ng GMA-7News, 02 Hunyo 2020.
Nakapanlulumo, napakasakit
dibdib ko'y nagsisikip
sa sobrang hirap at pasakit
sinapit marami nating kapatid
dahil sa makitid na pag-iisip
nitong mga namumuno sa atin;
Niluwagan ang quarantine
mga mall at tanggapan pinabuksan
upang ekonomiya ay buhayin,
pananalapi ay paikutin.
Bukod tanging pinahalagahan
kayamanang napawalan sa lockdown
kanilang tingin nasa salaping kikitain
sadyang tinalikuran pampublikong sasakyan,
hirap ng mga mamamayan, wala silang pakialam.
Ni hindi sila naantig sa mga tanawin
at nang makarating na sa kanilang pandinig
napakaraming daing at hinaing
sa halip na unawain,
mga sisi at kasalanan sa kanila pa ibinaling!
Ano nga bang katauhan mayroon
mga namumuno na puro mga damuho?
Mga manhid at hindi na naaantig
sa pintig ng pulso ng bayan?
Hindi man nila naranasan
at marahil kailanma'y di pagdaraanan
mga hirap na tinitiis ng karamihang mamamayan
wala ba silang kamalayan ng malaking
kaibhan ng hirap at kaginhawahan?
O marahil naisangla na kanilang mga kaluluwa?
Larawan kuha ni G. Raffy Tima ng GMA-7 News, 02 Hunyo 2020.
Noong Linggo ng hapon,
dalawang kabataang dalaga nagsimba
kaya ako'y nagalak nang makita silang kasama;
pagkaraan ng Ama Namin, nahilo at nagdilim
paningin ng isa hanggang himatayin.
Nang aking tanungin baka siya ay gutom
o mayroong iniindang karamdaman,
aking nalaman dalawang kilometro
kanilang nilakad sa kainitan
makapagdiwang lamang sila muli sa Simbahan
na hanggang ngayon ayaw pabuksan
sa kabila ng kahalagahan ng espiritwal na pangangailangan.
Kaya nga napakalaking kahangalan
itong ating nasasaksihan sa gitna ng ating kahirapan
mga pinuno at upisyal kay raming pinag-aralan,
makapangyarihan at karamihan ay nakaririwasa
ngunit katauha'y nakalublob sa pusali ng kapalaluan;
mga batas dapat nilang ipatupad, kanilang niyurakan
walang iningatan kungdi kanilang pangalan;
mga tindahan at tanggapan pinabuksan,
wala namang mga pampublikong sasakyan,
malamang sila'y nagkahawahan sa katangahan
o mayroong ibang pinangingilagan at kinatatakutan
maliban sa mabangis na virus mula sa Wuhan?
Sana'y dumating ang panahon
muling maalala ng mga damuhong namumuno ngayon
mayroong Diyos sa atin ay hahatol
dahil siya lamang ang Panginoon at Hukom.
Hindi na ako nagtataka
ekonomiya kanilang pinahahalagahan
kapwa tao'y kinalilimutan, tinatalikuran
mga bahay-dalanginan ayaw nilang mabuksan
dahil walang pitak sa kanilang kalooban
Diyos na makapangyarihan
kaya naman mukha Niya ay hindi nila mabanaagan
lalo na sa mga kapwa na aba at nahihirapan.
Larawan kuha ni G. Raffy Tima ng GMA-7 News, 02 Hunyo 2020.
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-29 ng Mayo 2020
Sa gitna ng aking pananalangin
minsa'y sumagi kung maari
itong alaala o gunita ay himayin
upang tukuyin at tuntunin
kailan nga ba nagsimula
tayo natutong manalig at sumandig
sa Panginoong Diyos natin?
Napaka-hirap alamin
simula ng pananampalataya natin
ngunit marahil kung ating tutuusin
bago ang lahat ay nalaman natin
unang naranasan higit sa lahat ay ang pag-ibig.
Ang Diyos ay pag-ibig
at kaya tayo nakapagmamahal
ay dahil una Niya tayong minahal;
kaya nga pag-ibig ang suma total
ng lahat ng pag-iral sapagkat
ito rin ang wika at salita ng Diyos
nang lahat ay kanyang likhain.
Bago nabuo kamalayan natin,
naroon muna karanasan ng pag-ibig
na siyang unang pintig sa atin ay umantig
sa sinapupunan ng ating ina
hanggang tayo ay isilang niya at lumago sa ating pamilya.
Bago tayo maniwala
nauna muna tayong minahal
kaya tayo ay nakapagmahal
at saka nanampalataya;
kung mahihimay man na parang hibla
ng isang tela itong ating buhay
natitiyak ko na sa bawat isa
ang tanging matitira
na panghahawakan niya
ay yaong huling sinulid
na hindi na kayang mapatid
sa atin nagdurugtong, naghahatid bilang magkakapatid.
Kaya palagi po ninyong ipabatid,
Panginoong Diyos ng pag-ibig
sa mga isipan naming makikitid at makalimutin
mga pagkakataon ng iyong bumabalong na pagmamahal
kailan ma'y hindi masasaid
habang bumubuhos sa bawat isa sa amin;
huwag namin itong sarilinin o ipunin
bagkus ipamahagi, ipadama sa kapwa namin.
Itong pag-ibig na ipinadama sa amin
ang siyang maaasahang katibayan
nagpapatunay mayroong Diyos na buhay at umiiral
na sa atin ay dumatal bago ang lahat, sa Kanyang pagmamahal.
Mula nang mag-quarantine
palagi nating hiling
sana'y maibalik dating takbo
nitong buhay natin.
Kung tutuusin bahagi ng sarili natin
ano mang luma laging kinagigiliwan
basta mayroong kinalaman sa nakaraan:
lumang tugtugin at awitin,
naninilaw na mga liham, nalimot na nilalaman;
mga kupas at sepia na larawan,
sinaunang estilo at disenyo
ng mga gamit at damit, bahay at gusali;
lumang radyo, lumang kotse
antik at klasik kung ituring
tibay at husay walang kapantay.
Mga bakas ng kahapon
ayaw nating itapon
bagkus tinitipon, kinakahon
sa isang sulok ng bawat ngayon
upang kung may pagkakataon,
mga ito ay malingon
baka sakaling makabangon
at humakbang pasulong.
Madalas sa atin mga kahapon
tila palaging umaayon sa bawat ngayon
dahil alam na natin nangyari noon:
mga kinalabasan at hinantungan
ng ating pagsasapalaran
hatid man ay tuwa o luha
mga iyon atin nang nalampasan.
Madali at masarap balikan nakaraan
dahil alam na natin ang nagdaan
habang sa bawat ngayon at kinabukasan
tayo ay laging kinakabahan
dahil wala tayong panghawakan
maliban pakikibaka at sapalaran
gaya noong nakaraan
nang tayo ay pumailanglang
sa walang katiyakan.
Kaya nga huwag kabahan
sa kasalukuyan maging kinabukasan;
mahalaga ating matandaan
matutuhan mga aral, kabuluhan, at kahulugan
ng kasaysayan upang itong kasalukuyan
malampasan, mapagtagumpayan!
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-19 ng Mayo 2020
Larawan kuha ng may-akda, tabernakulo na walang laman bago magsimula Misa ng Huwebes Santo, 2020.
Kay hirap maunawaan
at hindi ko mailarawan
matay ko mang isipin
ngayong panahon ng COVID-19
pinaiiral nati'y karahasan
sa halip na kahinahunan
at kabutihan.
Minsa'y aking napakinggan
kaya aking tinunghayan
balita sa telebisyon nang
si Mang Dodong ay nakulong
mahigit sampung araw sa Navotas
nang siya ay dakpin dahil
walang papeles ng quarantine.
Asawa niyang si Aling Patring
di malaman gagawin
dahil ayon sa balita,
walang gaanong napag-aralan
mabuti't tinulungan ng mayroong
magagandang kalooban.
Kayo na mga mayroong pinag-aralan
napakaraming kaalaman at nalalaman
tingnan itong larawan kung pagdududahan
kakayahan at katauhan ni Mang Dodong
na kailangan siyang pahirapan
sa tanging pagkukulang sa panahon ng lockdown
hindi nakakuha sa tirahan sa Kalookan
ng quarantine pass upang makahango ng isda sa Navotas.
Sino ang hindi mababagbag
at mababagabag sa mga kuwento
ng karahasan at karanasang ganito
sa panahon ng pandemya
na sa halip tayo ay magtulungan at magdamayan
nagpapahirapan at nagmamatigasan
sa mga bagay na mapapalampas naman.
Hindi ba puwedeng pagbigyan na lamang
kung hindi naman gaanong kabigatan, kalala ang kasalanan?
Nasaan ang katarungan kapag mga makapangyarihan
pinalalampas, kinakatuwiran taglay na husay at galing
samantalang nagkamali rin naman at masahol pa sa karamihan?!
Larawan kuha ng may-akda.
Hindi sasapat kailanman ating isipan
dapat mabuksan din ating puso at kalooban
dahil ang katotohanan hindi lamang
karunungang nababatid, naikakatuwiran
kungdi isang kapatid nararanasan
nararamdaman bawat pintig ng kalooban,
hangad makatawid sa gutom, mabuhay lamang.
Maraming pagkakataon sa iba't-ibang panahon
kapag nabubuksan isipan sa maraming kaalaman
mga kasangkapan pinahahalagahan, kapwa tao nalilimutan
tulad sa mga digmaan at labanan ng kanya-kanyang karapatan
hindi baleng tapakan at yurakan katauhan ng iba
pati sanggol sa sinapupunan
huwag lamang mahadlangan sariling kagustuhan.
O Diyos naming makapangyarihan,
Iyo sanang buksan aming puso at kalooban
upang sa amin Ika'y makapanahan;
Iyong mukha na puno ng awa at kabutihan
sa amin ay mabanaagan, huwag mong hayaan
paghariin kapos naming isipan at baka kami magkaubusan.
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-14 ng Mayo 2020
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.
Madalas nating isipin
mapalad o pinagpala
ang taong walang tiisin
buhay ay sagana at magaan
walang pinapasang hirap at sakit
nabibili lahat ng magustuhan:
malaking tirahan, magarang sasakyan
hindi kinakailangan may pinag-aralan
basta't mayaman
wala tayong pakialam
saan nagmula kanyang kaban
na tila di nauubusan kahit baon sa utang.
Huwag nating lilimutin
ang tunay na pagpapala
wala doon sa kayang bilhin
anoman ibigin, pagkain o inumin
o doon sa matatamo sa pagsisikap natin:
kapangyarihan at pangalan, maski pangangatawan.
Ang tunay na pagpapala
nagmumula lamang sa Diyos
hindi materyal kungdi espiritwal
kaya nang mangaral si Jesus sa burol
lahat ay nagimbal dahil kanyang pinangaral
salungat sa takbo at hangad ng sanlibutan.
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019
Mapapalad kayong mga aba,
mga nahahapis at mapagkumbaba;
mapapalad din kayong mga mahabagin,
mga nagmimithing makatupad sa kalooban ng Diyos,
lalo na mga gumagawa ng pagkakasundo
at mayroong malilinis na puso.
Mapalad din mga pinag-uusig
at inaalimura,
pinagwiwikaan ng kasinungalingan
alang-alang sa Panginoong Hesus
na di lang minsan tiniyak ang tunay na mapalad
ay yaong nakikinig, tumatalima sa salita ng Diyos.
At sino ang unang tumanggap,
tumalima sa Salitang naging Tao
kungdi si Maria na Ina ng Kristo
na bukod na pinagpala sa babaeng lahat!
Alalahanin matapos niyang tanggapin
bilin ng anghel ng pagsilang niya sa Emanuel
nagmadali siyang dalawin si Elizabeth
nakatatandang pinsang nagdadalantao rin;
pagkarinig sa kanyang tinig
kinasihan ng Espiritung Banal at ang nausal
"mapalad ka sapagkat nananalig kang matutupad
ang mga ipinasabi sa iyo ng Panginoon."
Larawan kuha ng may-akda, Simbahan ng Visitation sa Israel, Mayo 2017.
Ngayong panahon ng pandemya
hindi pa ba natin nakikita
walang saysay at kahulugan
mga inakala nating pagpapala
gaya ng kayamanan at kapangyarihan
o maging kalusugan?
Sa lahat ng panahon na sadyang walang katiyakan
wala tayong ibang kaseguruhan, maaring sandigan
kungdi ang Panginoong Diyos lamang!
Kaya kung ikaw ay magdarasal
laging hilingin tanging pagpapala sa Maykapal
pananalig at paniniwala salita niya di naglalaho parang bula.
Larawang kuha ng may-akda, Linggo ng Bibliya, 26 Enero 2020.
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-10 ng Mayo 2020
Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Kapansin-pansin
mga pangyayari sa quarantine
nang tila kalusin ng COVID-19
mga kalabisan sa buhay natin
tulad nitong social distancing.
Kung tutuusin
ang sinasabing new normal
ay aral ating tinalikuran
ngayon ay naging sampal
sa ating pagiging hangal
sa di pagpansin sa ating kapwa
dahil tuon ng ating mga paningin
ay mga bagay na maningning
animo'y ginto na kumakalansing
ngunit malansa nang amuyin
dahil tanso lang rin!
Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Halina at paglimi-limihan
pangunahing katotohanan
na ating kinalimutan, iniwan
ngayon ay binabalikan
kahalagahan ng bawat isa
bilang kapatid at kapwa
na dapat mahalin, huwag hamakin
sapagkat itong buhay natin
kaloob ng Diyos na mahabagin
dapat ingatan, di dapat sirain o sayangin.
Ano mang kabutihan maaring gawin
ipadama ngayon din,
huwag hintayin maagaw ng COVID-19
at baka maski sa paglilibing
hindi rin tayo makapaghabilin
ng pabaon na pagmamahal natin.
Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Marami pang ibang kalabisan
na dapat nating pinagsisihan
at ginawan ng paraan upang
buhay sana'y naging makahulugan;
sa ating pagpapaliban,
inabutan nitong pandemya
na siyang kumalos sa punong salop
upang ipamukha sa atin
ang tunay na kapangyarihan
ay wala sa lakas at karahasan
kungdi naroon sa kahinaan at kawalan
tulad ng virus mula sa Wuhan -
hindi natatanawan ngunit bagsik
ay napakalupit, lahat ng bansa
napahinuhod, napilitang dumapa
hanggang ngayon hindi makapagsimula.
Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Paano tatakbo ating buhay
ngayong quarantine
kung wala mga tinagurian
mga frontliners na tahimik gumagawa, naglilingkod
kahit maliit ang sahod
kumpara sa mga bossing at mga titulado?
Nasaan mga artista at atleta pati na mga kongresista
nagpasasa sa malalaking kita
ngayon hindi makapagpakita?
Ito nga namang tadhana
madalas wala sa ating pantaha ni hindi sumagi sa isip
patutunguhan nitong kinabukasan
puno ng kabalintunaan na alalaong baga
walang maaring panghawakan bagkus pakaingatan
ng sino mang nakatindig, kahit pa nakasandig
tiyak mayroong higit na makadaraig!
Nalimot ko na bilang
ng mga araw at buwan
mula nang simulan
lockdown upang mapigilan
pagkalat ng pandemyang COVID-19.
Madaling tanggapin
mahirap pasanin mga tiisin
ngunit ngayon pakiwari ko
hindi na maaring palampasin
kadilimang bumabalot sa atin.
Kay hirap isipin
sa napakaraming alalahanin
at mga suliranin hinaharap natin
bakit sa panahong ito mayroon pa rin
mga tao lihis ang mga isipan at damdamin?
Dahil sa COVID-19 nabuking ugali natin
panlalamang sa kapwa gawi pa rin
karahasan pinaiiral nang ang ilan ay
makatangan ng kaunting kapangyarihan
hirap na taumbayan, pinagmamalupitan.
Batid namin Panginoon
marami naming kasalanan
noon magpasahanggang ngayon
kami'y baon na baon
tila hindi na makakaahon.
Kagagawan namin ang lahat ng ito
mga lilo na pulitiko binoboto
sa halaga ng ilang daang piso
habang wala namang ibang tumakbo
na matino at mabuting pagkatao.
Marami sa amin
nahirati na sa dilim
ngunit mas marami ang ibig ay dilim
dahil doon kanilang naililihim
mga gawa nilang marumi at karimarimarim.
Hanggang kailan kami, Panginoon
magkikimkim nitong aming damdamin
saloobin nami'y nasasaktan
sa mga patuloy nilang kabuktutan
pati iyong Dakilang Ngalan nilalapastangan!
Larawan mula sa Reddit.com
Buksan mo Panginoon
aming mga paningin
huwag nang hayaang bulagin
ng mga sinungaling
mayroong mga dilang matatalim.
Dinggin mo Panginoon
aming panaghoy
para kaming tuyong kahoy
naluoy,
binaboy at tinaboy.
Ibangon kami, O Panginoon
manindigan para sa katotohanan
ipaglaban kahalagahan ng buhay
malayang makapaghayag
saloobin tulad ng sa nililiyag.
Sa amin ika'y mahabag
Panginoong Diyos naming butihin
itong aming hapis at pait
iyo sanang patamisin
upang ika'y aming hanapin at sundin!
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-05 ng Mayo 2020
Madalas batikos sa atin
ano nga ba saysay nitong mga
debosyon at pananalanging
ginagawa natin?
Maaalis nga ba ng pananalangin
itong COVID-19?
Maraming mabibigo
at marahil magugulat
sa aking sasabihin:
hindi aalisin ng mga panalangin
itong COVID-19
o ano mang salot dumating sa atin.
Dapat nating tantuin
itong panalangin hindi binabago
kalagayan o sitwasyon natin;
hindi nito pipigilin ano mang
kalamidad at sakit na maaring dumapo sa atin
maging kamatayan di nito kayang pigilan.
Pangunahing kabutihan ng panalangin
ay pag-isahin sarili natin
sa Diyos na nagmamahal sa atin
na sa tuwina'y sinasabi
magagandang layunin para sa atin
na ni hindi natin pinapansin.
Sa pananalangin mahalaga mawala sarili natin upang sumaatin ang Diyos. Larawan kuha ni Bb. JJ JImeno ng GMA-7 News, 2019.
Higit na mahalaga sa pananalangin
mapakinggan ang Diyos sa Kanyang sasabihin
hindi ang ibig natin sa Kanya ay sabihin;
ani Jesus, bago pa man tayo humiling
batid na ng Diyos mabuti para sa atin
kaya "Ama namin" ang panalanging tinuro Niya sa atin.
Ang tunay na pananalangin
ay kilanling kapatid na dapat mahalin
bawat kapwa ng sino mang nananalangin;
ito ang binabago ng panalangin -
ang pag-uugali at katauhan natin
na siyang magpapanibago sa sitwasyon natin.
Ano mang panalangin
walang mararating
kung hindi naman nababago
puso at kalooban habang ugali
at asal malayo sa dinarasal
dahil bibig at labi lamang ang umuusal.
Sa mga nangyayari
kahit marami ang nagdarasal
tila magtatagal pa itong COVID-19
hanggat hindi natin mapananaigan
hangad nating sariling kapakanan
sa halip na ang Diyos ang tularan at paglingkuran.