Paano pumunta sa langit?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-13 ng Setyembre 2021
Larawan kuha ng may-akda, La Niña Maria sa Pambansang Dambana ng Fatima, Valenzuela, 07 Setyembre 2021.
Bisperas ng kaarawan
ng Mahal na Birheng Maria
matapos manalangin
bumati si Andrei ng
"Happy birthday, Mama Mary!"
sabay sabi sa kanyang mommy:
"Bibili ko sana siya ng cake
pero paano ako mapupunta
sa langit?"
Tunay ang sinabi
ng Panginoon noong dati:
mula sa mga labi ng bata
nahahabi karunungang
walang pagkukunwari;
pawang katotohanan 
kay dali nilang bitiwan
nakakatuwa dahil puno ng karunungan
tila bugtong na palaisipan.
Madali namang malaman
kasagutan sa kanilang mga tanong
ngunit bakit nga ba ganoon
sa pagkakaroon ng gulang ng taon,
kamusmusan nati'y
nawawala, napapalitan
ng pagmamaang-maangan
kunwa'y hindi alam
pangunahing kaalaman sa buhay.
Katulad ng paano nga ba
pumunta sa langit?
Hindi natin masambit
gayong palagi nating
nilulungating masapit
dahil mayroong pagsusulit
at baka tayo sumabit
kaya hangga't maari
sa kasalukuyang buhay kumakapit.
Paano nga ba pumunta
sa langit?
Hindi ka naman mamatay
daglit
Ngunit ang turo ni Hesus
palagi niyang sambit,
limutin ang sarili, pasanin ating krus 
kada araw at sa Kanya'y sumunod -
 papuntang langit!
Larawan mula sa Google.

Aral ng lumot sa panahon ng pandemya

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-25 ng Agosto 2021
Larawan kuha ng may-akda sa Tam-Awan, Baguio City, 2018.
Minsan isang umagang kay panglaw
sikat at busilak ng araw aking tinatanaw
ako ay gininaw sa malagim na katotohanan
hindi pa rin papanaw 
at patuloy pang hahataw 
pananalasa nitong pandemya;
Kahit mayroon nang bakuna
dumarami pa rin mga nahahawa
isang paalala maaring lumala pa
bago humupa at tuluyang mawala na.
Noon din ay aking namataan 
mga tumutubong halaman 
sa kapaligiran tila nagsasabi
huwag susuko
magpatuloy sa paglago
ano man ang panahon
tagtuyot o pag-ulan
manatiling luntian
maski mga dahon lamang
saka na mga bulaklak at bunga.
Larawan kuha ng may-akda, Malagos Gardens, Davao City, Agosto 2017.
Pinakamahalaga
manatiling buhay at umunlad
sa gitna ng karahasan
aral ng mga halaman
sa ati'y kay lalim at
napakayaman sa
kahulugan na maari nating
tularan at gamiting aral
na gagabay sa ating buhay
ngayong panahon ng pandemya.
Sa lahat ng halaman
na lubos kong kinagigiliwan
bukod sa hindi ko kailangang
mga ito ay alagaan 
ay ang mga lumot
sa sumusulpot 
maski sa mga sulok-sulok 
na kahit malimot
tutubo at lalago, kakapal
parang alpombra sa mga paa!
Hindi gaanong naabot
ng liwanag itong lumot
ngunit kay lamig sa paningin
kay gandang tanawin
kung ating susuriin
nagsasabi sa atin
ng himig ng lilim at dilim
tinig na mahalumigmig;
hindi man masikatan ng araw
mayroon din busilak sa kadiliman!
Paalala sa atin ng mga lumot
ngayon ang panahon ay masalimuot
katotohanan at kagandahan
nitong ating buhay
bumubukal saan man malagay;
Maykapal sa ati'y hindi humihiwalay
pahalagahan at pangalagaan
lahat ng ating taglay
dahil walang kapantay ating buhay, 
mas makulay sa ano mang halaman
lalo't higit sa lumot
huwag sanang iyan ay malimot.
Larawan kuha ng may-akda, Agosto 2019.

“Pusuan” – higit pa sa “magustuhan”

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-19 ng Agosto 2021
Larawan kuha ni Bb. Jo Villafuerte sa Atok, Benguet, Setyembre 2019.
Ano nga ba ang pagkakaiba ng 
gusto kita at mahal kita?

Ayon kay Buddha:
kapag gusto mo ang bulaklak, 
ito ay iyong pinipitas.

Nguni't kapag mahal mo ang bulaklak,
ito ay iyong dinidiligan araw-araw.

Sino man aniya ang makaunawa nito
ay nakauunawa rin ng buhay.
(Hango sa "The Language Nerds", 28 Hulyo 2021.)
Kuha ni Bb. Jo Villafuerte sa Atok, Benguet, Setyembre 2019.
Sa lahat ng bahagi
ng ating katawan,
pinakamahiwaga
ang puso natin;
mahirap unawain
na tila may sariling
gawi at pag-iisip
nakahiwalay sa atin.
Kapirasong laman
ngunit kapangyarihan
kayang panaigan
maging katuwiran;
mahirap mapakinggan,
 maunawaan nilalaman
gayong tibok at pintig
naroon lang sa dibdib.
Mahirap unawain
 saloobin at damdamin
nitong yaring puso natin
kungdi sisikapin
ng isa pang puso rin
pasukin at damhin
nilalaman at nilalayon
na adhikain.
Higit pa sa mga kuwit
at sari-saring guhit
emoji at giphy ang pusuan
na ang kahulugan higit pa
sa pagkilala at pagkaakit
kungdi mahalin at kalingain
pamumukod-tangi
ng kapwa natin.

Pagsusumakit patungong langit

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-05 ng Agosto 2021
Larawan kuha ni G. Vigie Ongleo sa Singapore, 03 Agosto 2021.
Akin nang kinalakhan
kasabihan ng matatanda,
"Kapag may tiyaga,
may nilaga!'
Ngunit sa aking pagtanda
ako ay namangha sapagkat
mayroon pang higit sa pagtitiyaga,
isang dakilang biyaya:  ang pagsusumakit. 
Sa wikang Inggles,
"persistence" kung isasalin
ang salitang pagtitiyaga
na kung saan nagsisikap
ang sino man upang matamo
 kanyang inaasam na tagumpay
kaya buong lakas at panahon
 doon nakatuon upang maging kampeon.
Ngunit higit pa sa pagtitiyaga ang pagsusumakit:
sa wikang Inggles ay perseverance
na kung saan sino man ay laan masaktan
at mahirapan upang mapanatili
 at mapangalagaan sumpa 
at pangakong binitiwan (komitment),
di lamang sa mithiing inaasam
na ibig makamtan kaya pinagtitiyagaan.
Sa pagsusumakit, 
hindi nakakaakit tagumpay
na makakamit kungdi higit 
sa lahat ay hindi maipagkait ang
nararapat at naayong tugon sa 
bawat pagkakataon kung kayat
ano man kahantungan ng bawat punyagi
kabutihan at kaganapan ang mapanatili.
Hindi pansamantala
ang pagsusumakit di tulad
ng pagtitiyaga at pagsisikap
na kadalasan ang layunin 
ay bagay at gamit na makakamit;
bawat pagsusumakit saan man
at kanino man ay paglapit 
at pagkamit na rin ng langit!
Sinabi ni Jesus sa mga tao:
"Ngunit pagsumakitan ninyo ng higit
sa lahat ang pagharian kayo ng Diyos
at mamuhay nang ayon sa kanyang
kalooban, at ipagkakaloob niya
ang lahat ng kailangan ninyo."
(Mateo 6:33)

Kung narito ka Panginoon…

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-29 ng Hulyo 2021
“Ang Pagbuhay kay Lazaro”, isang painting ni Duccio de Buoninsegna noong 1311. Larawan mula sa commons.wikimedia.org
Sinabi ni Marta kay Jesus,
"Panginoon, kung narito kayo
hindi sana namatay
ang aking kapatid." (Juan 11:21)
Maraming pagkakataon, Panginoon
ganyan din aming sinasabi
kapag kami ay sakbibi ng dalamhati,
tulad ni Santa Marta sa pagpanaw
ng kapatid nilang si San Lazaro:
Kung narito ka, Panginoon.....
...hindi sana nagkaroon ng pandemic,
...hindi sana kami nagipit,
...hindi sana kami nagkasakit,
...hindi sana kami nagkamali,
...hindi sana kami kinakapos,
...hindi sana kami nagugutom,
...hindi sana kami naghikahos,
...hindi sana kami nalinlang,
...hindi sana kami nasaktan,
...hindi sana kami nawalan,
...hindi sana kami nagkahiwalay,
...hindi sana kami napaalis,
...hindi sana kami natalo,
...hindi sana kami napahiya,
...hindi sana kami sumuko,
...hindi sana kami napatigil sa pag-aaral,
...hindi sana kami naulila,
...hindi sana kami naligaw,
...hindi sana kami nabigo,
...hindi sana kami nagkaganito.
 
Tiyak na marami pa kaming
masasambit na sana ay hindi
nangyari kung narito ka,
Panginoong Jesu-Kristo
katulad ni Santa Marta nang
pumanaw kapatid niya at
kaibigan ninyo na si San Lazaro;
ngunit hayaan din ninyo na aming
mapagtanto kalooban at layon ninyo
kaya kayo naparito upang kami 
ang maging kapanatilihan mo
at sumaklolo sa mga nasa peligro.
Itulot po ninyo, Panginoon
aming tularan bunsong kapatid 
nina Santa Marta at San Lazaro,
si Santa Maria ng Betanya:
manatili sa iyong paanan, 
magnilay at madalisay ang buhay 
sa pananalangin upang sa pagdamay
namin sa mga nahihirapan at nabibigatan
ikaw bilang Buhay at Muling Pagkabuhay
ay kanilang panaligan sa aming 
pagkakapatiran at pagtutulungan
maramdaman nila, narito ka, Panginoon!
Icon ni Jesus dumalaw sa magkakapatid na San Lazaro, Santa Maria, at Santa Marta sa kanilang tahanan sa Betanya. Larawan mula sa http://www.crossroadsinitiative.com.

Sa tuwing umuulan…

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-24 ng Hulyo 2021
Photo by Pixabay on Pexels.com
Sa tuwing umuulan,
unan at higaan ating tinutunguhan
lahat ang hanap ay kapahingahan
sa gitna ng panahong malamig
at kay inam ipahinga pagod na
katawan at isipan habang may 
ilan sa ating ay walang masilungan
walang uuwiang kama na malamig
ni upuang mahalumigmig
habang ang iba naman
lagaslas ng ulan sa loob at
labas ng tahanan ay pareho lang
dahil sa butas butas na bubungan
barong-barong na tirahan.
Sa tuwing umuulan,
mga tiyan at sikmura
mabilis kumalam kahit 
puno ng laman
kaya naman kay raming dahilan
tumungo sa kalan at magluto
ng mga pagkaing masarap
tikman tuwing umuulan
pinaiinit nanlalamig na katawan
nagigising mga kalamnan
habang mayroon namang ilan 
kape lang ang nakakayanan
maibsan lang lamig at kalam
ng tiyan na walang laman.
Sa tuwing umuulan
huwag sana natin makalimutan
ang maraming walang masilungan
ni matulugan dahil kanilang mga
pinananahanan nasira o lumubog
sa baha na dala ng ulan;
Sa tuwing umuulan
huwag sana natin makalimutan
ang maraming kapatid natin
wala nang damit at gamit
wala ding pagkaing mainit
ni tubig na malinis
pagkakasakit tinitiis
inaasam pagsikat ng araw kinabukasan.
Sa tuwing umuulan
tayo ay manalangin
upang ipagpasalamat mga
biyaya at pagpapala natin
na tayo ay magkakapiling
nakakatulog ng mahimbing
nakakakain ng mga paboritong lutuin;
tangi ko lang hiling
lubusin ating pananalangin
bukod sa pagtulong at pagdamay natin
dagdagan ating pandamdam
huwag maging manhid
iwasan pagpopost ng pagkain
dahil sadyang di maganda ang dating
sa panahon at buhay
ay napakakulimlim.

Pakanin nagugutom, huwag pakialaman nagluluto

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-14 ng Hulyo, 2021
Larawan mula sa inquirer.net, 11 Hulyo 2021.
Isang katatawanan na hindi malilimutan
sa taong 2021 nang pagdiskitahan ng ilan
pagkain ng bayan
patunay na marami sa pamunuan
hindi ramdam pintig ng mamayan
lalo na ang kalam ng tiyan.
Unang katatawanan 
bunsod ng kayabangan nang 
paratangan na ang lugaw 
ay non-essential
pagkaing hindi mahalaga
kaya buong bayan nag-alma.
Heto na naman
mga henyo sa kalakalan
ibig nama'y magtakda ng batayan
sa pagluluto ng mga paboritong ulam ng bayan;
ngunit anumang paliwanag
kanilang sabihin
walang kabuluhang pakinggan
mga pinag-iisip nila'y walang katuturan
patunay lamang na manhid at mga payaso
 mga tao ngayon sa gobyernong ito.
Maari bang itakda ninuman
mga sangkap na ibig malasap,
sarap at linamnam na ibig namnamin
ng bawat kumakain?
Alalahaning hindi lamang laman ng tiyan
ang pagkain kung ating susuriin
inihahain pa nga lang, lasap na natin
diwa at katauhan nagigising
ng maraming alaala at kuwento
ng pagkaing bumusog sa atin.
Suriin bawat kalinangan
nasasalamin sa lutuin at pagkain
dahil doon sa mesa nagsisimula
 lahat ng ating kapatiran at kaisahan:
walang kumakain kasama ang kaaway,
ano mang kasunduan ay may handaang kasabay,
higit sa lahat, sa pagdulog sa hapag
doon nagaganap tunay na pagdadaop-palad
dahil sa tuwing tayo ay mayroong piging,
sarili ang ibinabahagi natin sa anyo ng pagkain at inumin.
Maging ang Panginoong Hesus natin
pinili ay pagkain at piging
upang gamitin tanda ng kapanatilihan
niya sa atin:  kanyang itinatag 
hapag ng Eukaristiya
doon sa mesa ng Banal na Misa.
Tangi niyang tagubilin
tinapay na walang lebadura gagamitin
sa bawat pagdiriwang ng piging
kung saan pinapaging-ganap natin
pagmamahal niya sa atin
nang ihandog sarili bilang ating pagkain.
Kaya, huwag nang pag-isipan
ng mga nagmamagaling
paano lutuin mga paboritong pagkain
bagkus kanilang isipin
paano mapapakain
mga nagugutom na kapatid natin.

Manatili

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-04 ng Mayo 2021
Larawan kuha ng may-akda, takip-silim sa Pampanga, Enero 2021.
Sinabi mo sa amin Panginoon
huwag kaming mabalisa,
manalig sa Diyos 
at manalig din sa Iyo
dahil ikaw ang tunay na puno
at kami ang iyong mga sanga; 
kung kami'y mananatili
kami'y mamumunga ng sagana
kaya naman sa tuwina 
aming hiling at dasal 
sa Iyo huwag kaming bibitiw 
manatiling nakakapit 
kahit masakit 
hanggang aming masapit
inaasam naming langit.
Patuloy nawa kaming sa Iyo lumapit
 ano mang sakit aming ipagwalang kibit
upang manatili sa Iyong piling
lalo na't kapag dumarating
pag-aalinlangan aming mga hiling
at daing tila hindi Mo pinapansin
kahit mga ito sa Iyo ay makarating;
ipaunawa Mo sa amin
ang pananatili sa Iyong piling
ay pagsuko ng aming mga mithiin
at hangarin, baguhin
aming mga landasin
upang tuntunin at malasin
Iyong banal na kalooban
sa amin Iyong inilaan noon pa man.
Maraming pagkakataon
simula ng pandemya noong isang taon
nagkapatong-patong, suson-suson
mga problema at hirap aming sinuong
hanggang ngayon hindi kami makaahon 
tila nilalamon ng mga dambuhalang alon;
sa aming mahigpit na pagkapit
nagiging napaka-sakit
hindi namin lubos maisip itong sinapit 
kaya sana sa amin daglian kang lumapit
ibsan aming mga hapis at sakit
manatili at magsumakit
Iyong kalooban ay masaliksik
upang Iyong kapangyarihan maranasan
sa gitna ng aming kahinaan at kawalan. 

Paalala ng Banaba

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-30 ng Abril 2021
Larawan kuha ng may-akda sa Immaculate Conception School for Boys, Malolos City, 27 Abril 2021.
Tirik noon ang araw 
aking ramdam ang init at alinsangan
sa paradahan ng paaralan, 
nanunuyo lalamunan habang 
tagatak ang pawis, naiinis 
naiinip, kailan aalis
virus ng COVID-19 sa atin;
kaya hanggang sa gitna ng init
sumasagitsit sa isip at kamalayan
paghihirap nating pinagdaraanan
nang ako'y maginhawahan sa malamig na lilim
ng nakayungayong mga dahon at sanga ng Banaba;
sa aking paglingon patingala
ako ay namangha at nabighani
mga lilang bulaklak namumukadkad
handog ay kagalakan at kapahingahan.
Luminga-linga pa ako sa kapaligiran
saka lamang napagmasdan
isa pang puno ng Banaba nalampasan
hitik sa mga bulaklak niyang lila
naroon din sa bukana ng paaralan
nagpaparamdam ng mahalagang aral
matutunan sa pandemyang pinagdaraanan:
kung kailan kainitan,
walang patak ng ulan
saka ipinagyayabang nitong Banaba
angking kagandahan at kabutihan
maging kahusayan dapat nating tularan
sa panahon ng kagipitan, doon lumalabas
tunay nating kulay -
ikaw ba'y matamlay at mapusyaw
at hindi makagalaw?
Alalahanin pangangaral ni Hesus nating mahal,
"At bakit kayo nababagabag tungkol sa pananamit?
Isipin ninyo kung paanong sumisibol
mga bulaklak sa parang, hindi nagpapagal
ni humahabi man; maging si Solomon
sa kanyang karangyaan hindi naramtan
ng gayong karinglan!
Kaya't huwag kayong mabalisa
sa inyong kakanin, iinumin o daramtin."
Madaling sabihin, mahirap gawin
lalo na sa marami sa atin sapin-sapin
suson-suson mga paghamon sa buhay
ngunit sa puno ng Banaba naroon
ating tugon:  magpakatatag sa pagkabaon sa lupa
paglipas ng taon uusbong mga dahon at bulaklak
dulot nitong bunga lunas sa maraming sakit at karamdaman.
Larawan kuha ng may-akda sa Immaculate Conception School for Boys, Malolos City, 27 Abril 2021.

Lugaw sa Biyernes Santo

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Biyernes Santo, Ika-02 ng Abril 2021
Larawan mula sa wikipediacommons.org ng “Ecce Homo” ni El Greco.
Kung mayroon mang higit na malungkot
ngayong Biyernes Santo
habang tayo ay muling binalot
saka pinalaot sa gitna ng bulok
at kawalang sistema sa pandemya
noon pa, iyan ay tiyak walang dili iba
kungdi si Hesus na ating Panginoon
at Manunubos; marahil hindi Niya maubos
isipin sa gitna ng masasamang nangyayari sa atin
mas binibigyang pansin ng maraming hangal
sa ating pamahalaan mga bagay-bagay
kay daling isipin habang mga paksa 
nagiging usapin dahil sa pagsisinungaling!
Ngayong Biyernes Santo
araw ng pag-aayuno 
upang ating mapagtanto
Panginoong Hesus ay naririto
sa ating pagtitiis ng kagutuman
nalilinis ang puso at kalooban 
nawawalan ng laman
upang tayo ay mapunan 
ng Diyos ng kanyang kabanalan;
kay laking kahibangan
lalo ng mga nasa kapangyarihan
kalimutan at talikuran tuluyan
mga payak at aba, lugaw ang kumakatawan!
Pinakamalungkot pa rin 
ngayong Biyernes Santo
ang Panginoong Hesu-Kristo
dahil katulad niya noon
patuloy pangungutya sa kapwa
lahat hinahamak at minamaliit
gayong kanilang mga isipan 
ang walang laman, sadyang
mapupurol at makikitid
na hindi nababatid 
ang tao na higit na dakila
hindi masalita, nakikilala sa
busilak ng kanilang puso at diwa.
Huwag nating kalimutan
bago sumapit ang Biyernes Santo
noong gabing ipagkanulo si Kristo
pinili niyang walang hanggang tanda
ng kanyang kapanatilihan sa atin
tinapay na walang lebadura
na alalaong-baga sa atin dito sa Asya
kapantay ay lugaw na siyang inihahain
sa mga panahong alanganin
ito ang kinakain upang maging sapin
sa tiyan na dumaraing sa maraming hinaing
di lamang sa gutom kungdi pati
kawalan ng mga pumapansin.
Alalahanin tuwing ikaw ay kumakain
nitong paborito nating pagkain
lugaw marahil ang hihilingin
ni Hesus na Panginoong natin;
napakadaling pakisamahan
lasap kanyang linamnam
hindi maselang lutuin
walang ulam na aalalahanin
ano man maaring isahog at i-pares
sarap at ginhawang walang kaparis
kaya nakakainis mga nagmamalinis
sana'y umalis na
dahil sila ang mga panis!
Salamat sa mga taong simple at payak, maasahan kailanman tulad ng lugaw: mahalaga at mainam sa katawan!