Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-31 ng Hulyo 2023
Larawan kuha ng may akda sa Anvaya Cove, Bataan, 19 Mayo 2023.
*Ito ay tula na aking nakatha
dahil sa pagkamangha
sa mga katagang "Halika nga"
ng awiting "Habang Buhay"
ni Zack Tabudlo.
Halika nga!
Madalas sinasambit
upang tayo ay lumapit
upang makita at marinig
ng higit
tumatawag
o sumisitsit;
malimit
kapag nabanggit
hatid ay tuwa at galak
sa nakakarinig
lalo na kung
may kasabay na kaway
ng kamay at
pagngiti
ng labi!
Halika nga!
Kay sarap balikan
itong pagtawag
noon sa amin
ng mga magulang
na puno ng lambing
at pagmamahal;
kapag ito'y tutugunin
tiyak ikaw ay pupupugin
ng halik sa pisngi
tila sinasabing
ika'y nakaaaliw
kaya sana ay inyong
dinggin
kanilang pangangaral
at habilin.
Halika nga!
Iyan din ang
tawag sa atin
ng Diyos nating butihin
ngunit hindi natin
pinapansin.
Halika nga!
ang paanyaya
ng Diyos sa atin
upang ating pasanin
ay Kanyang pagaanin,
sa Kanya tayo pagpapahingahin.
Halika nga!
Tanging hiling
ng Diyos sa atin
huwag nang tumingin
sa iba, Siya lang
ang mahalin, sambahin
at sundin; huwag mahumaling
sa magaan at madaling
pamamaraan ng mundo
na siyang tukso at pangloloko
nitong diyablo
na sinungaling
at tuso!
Larawan kuha ng may akda sa Anvaya Cove, Bataan, 19 Mayo 2023.
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-26 ng Hulyo 2023
Larawan kuha ng may-akda, takip-silim sa may Silang, Cavite noong Agosto 2020.
Sa araw na ito, ika-26 ng Hulyo ay ating pinararangalan ang mga nakatatanda sa atin bilang paggunita kina San Joaquin at Sta. Ana, mga magulang ng Mahal na Birheng Maria, Lolo at Lola ng Panginoong Jesus.
Sa aming pamilya, espesyal ito noon pa man dahil kaarawan ng aking yumaong ama na si Wilfredo na isinilang noong Hulyo 26, 1932. Pumanaw siya noong ika-17 ng Hunyo 2000, kaarawan ng aming Ina. Kaya mula noon hanggang ngayon ay parang drama ang aming buhay na magkakapatid tuwing sasapit ang mga buwan ng Hunyo at Hulyo dahil naroon ang magkahalong tuwa at lungkot sa birthday ng aming mga magulang gayon din ang pagpapanaw ni Daddy.
Dahil dalawang taon pa lamang ako na pari nang pumanaw aking ama, hindi pa ako nakapagmisa patungkol sa kanyang kaarawan tuwing ika-26 ng Hulyo. Gayun din sa aking ina. Dahil sa napakasakit niyang karanasan, hindi ko pa rin siya naipagmimisa nang patungkol sa kanyang birthday na death anniversary nga ng kanyang kabiyak ng puso at aming ama. Dangan din kasi ay mahigpit ang bilin ni Mommy nang mamatay si Daddy, hindi na siya magbe-birthday celebration.
Ang aking yumaong ama sa kanyang opisina, Bureau of Forestry, 1972.
Nakakatawang isipin, puwede nga bang hindi magbirthday dito sa lupang ibabaw? Bagaman palaging death anniversary ni Daddy ang aming pagdiriwang tuwing June 17 na birthday ni Mommy, mayroon pa rin kaming pansit o spaghetti, cake at ice cream para sa kanya!
Darating at darating ating birthday na parang kuliling ng tindero ng ice cream ngunit kapag tayo ay namatay, wala na tayong birthday celebration. Ang kamatayan natin sa lupa ang birthday natin sa langit kaya iyon ang higit nating dapat alalahanin!
Kaya sana po ay huwag ninyo masamain itong aking sasabihin: tigilan na po natin itong kalokohan at kahibangan ng pagbati ng “Happy Birthday in Heaven” sa mga yumao nating mahal na buhay.
Inaamin ko na ako man ay ilang ulit napatangay sa kamaliang ito ng pagbati ng happy birthday in heaven sa Facebook. Nguni’t simula ngayon na sana ay ika-91 kaarawang ng aking ama kung nabubuhay pa siya, hinding hindi na ako babati kanino man ng happy birthday in heaven.
Wala na pong birthday sa langit o kabilang-buhay dahil iyon ay kawalang hanggan na po.
Larawan kuha ng may-akda, Mt. St. Paul, La Trinidad, Benguet, Mayo 2017.
Noong mamatay ang aking ama sa kaarawan ng aking ina, iyon ang paliwanag ko sa kanya: ganyan po kayo kamahal ng Daddy; birthday niya sa langit, birthday po ninyo dito sa lupa.
Kaya nga ang kapistahan palagi ng mga banal ay ang petsa ng kanilang kamatayan o nang paglilipat ng kanilang labi. Bukod tangi lamang sina Jesus, Birheng Maria at San Juan Bautista ang ipinagdiriwang natin ang mga kaarawan ng pagsilang sa lupang ibabaw.
Ang kamatayan natin ang ating petsa ng pagsilang sa buhay na walang hanggan. Move on na tayo…
Sa dalawamput-limang taon ko sa pagkapari, isang bagay napansin ko na madalas ang mga petsa ng kamatayan ay sadyang makahulugan kesa petsa ng kapanganakan. Palagi mga petsa ng kamatayan ng mga mahal natin sa buhay malapit o may kinalaman sa mahalalagang petsa sa buhay natin. Sabi nga ng iba, madalas namamatay ang tao malapit sa petsa ng birthday nila.
Larawan kuha ng may-akda, Anvaya Cove sa Bataan, Mayo 2023.
Sa dati kong parokya, nagrereunion ang isang angkan tuwing araw ng Pasko, Disyembre 25 dahil iyon ang kamatayan ng kanilang Lola. Nang suriin ko, ipinanganak ang Lola nila ika-24 ng Marso! Sabi ko sa kanilang angkan ay napakaganda ng petsa ng kamatayan ng Lola nila bagamat masakit kung iisipin dahil araw iyon ng kasiyahan dapat. Nguni’t wika ko sa kanila, isinilang sa lupa inyong Lola sa bisperas ng petsa ng pagkakatawang-tao ni Jesus o Annunciation (Marso 25) habang isinilang naman Lola nila sa langit nang pumanaw siya ng ika-25 ng Disyembre. Tuwang-tuwa sila sa paliwanag ko kaya tuwing Pasko, ako ay pinamamaskuhan ng magkakamag-anak!
Pagmasdan ninyo mga lapida sa sementeryo: palagi naroon ang petsa ng kapanganakan at kamatayan. At pagkatapos ay wala nang kasunod kasi nga wala nang hanggan!
Noong wala pang social media lalo na iyang Facebook na dahilan ng pagkabobo nating mga tao dahil nga puro tayo palabas, kapag dumarating petsa ng pagsilang ng yumao nating mahal sa buhay, ang palaging sinasabi ay “nobenta’y uno na sana siya kung buhay pa ngayon” (he would have been 91 years old today had he not died).
Tingnang ninyo. Mas tumpak ang kaisipan at pananalita ng matatanda kesa sa atin ngayon. Kung araw ng kapanganakan ng yumaong mahal sa buhay, magpost na lang ng simpleng “naaalala ka pa rin namin” o “buhay kang palagi sa aking alaala” o “ikaw pa rin ang aking tanging mahal” na siyang tunay at totoo kesa “happy birthday sa langit” na isang kasinungalingan.
Inuulit ko, wala na pong birthday sa langit.
Huwag na kayong babati ng happy birthday in heaven. Ang birthday ay sa lupa lamang. Mag-level up na tayo ng pananaw, kaisipan at kamalayan katulad ng mga pumanaw na nasa kabilang buhay na. “Ang mga bagay na panlangit ang isaisip ninyo, hindi ang mga bagay na panglupa sapagkat namatay na kayo at ang inyong tunay na buhay ay natatago sa Diyos, kasama ni Kristo” (Col. 3:1-2).
Maraming salamat po at maligayang kapistahan sa mga Lolo at Lola muli!
Larawan kuha ng may-akda, takip-silim sa Bagbaguin, Sta. Maria, Bulacan, Hunyo 2020.
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-20 ng Hulyo, 2023
Larawan kuha ng may-akda, Pater Noster Church sa Jerusalem, Israel, Mayo 2019.
Noong batang pari pa ako sa isang parokya sa Malolos, tinanong ko mga matatanda na nagrorosaryo araw-araw, “Bakit po kayo nagmamadali sa pagdarasal at kaagad-agad kayong sumasagot hindi pa tapos unang bahagi ng Ama Namin at Aba Ginoong Maria?”
Sa mga lumaki sa probinsiya na tulad ko, alam ninyo aking tinutukoy. Iyon bang papatapos pa lamang mga salitang “sunding ang loob mo dito sa lupa para nang…” biglang sasagot yung kabilang grupo ng matatanda ng “bigyan mo kami ng kakanin sa araw-araw”.
Nagsasalakupan (merge) ang wakas at simula ng dalawang bahagi ng Ama Namin at Aba Ginoong Maria kaya madalas ay nakatatawa o nakaaaliw pakinggan. Lalo naman ang kanilang dahilan – anila, iyon daw ay upang hindi makasingit ang demonyo sa kanilang pagdarasal!
Naalala ko ang kuwentong ito nang mangyari ang paglapastangan noong isang linggo sa ating panalanging Ama Namin sa isang drag concert ng mga LGBTQ+. Sa aking pakiwari ay iyon nga ang nangyari – nasingitan tayo ng demonyo sa pamamagitan ng tanging panalanging itinuro mismo ng Panginoong Jesus sa atin na kung tawagin ay “the Lord’s Prayer.”
At huwag nating hanapin ang demonyo o kasamaan doon sa iba kungdi mismo sa ating mga sarili lalo na kaming mga pari at obispo ng Simbahan, ang tinaguriang mga ama natin. Malaki ang aming pagkukulang bilang mga pari at obispo sa nangyaring paglapastangang ito sa Ama Namin.
Pagmasdan mga pangyayari na matalinghaga rin.
Unang-unang ang nakapagtataka na gawing malaking isyu naming mga pari at ng ilang Obispo kung ano dapat ang posisyon ng mga kamay ng mga mananampalataya o layko sa pagdarasal at pag-awit ng Ama Namin sa loob ng Banal na Misa.
Bakit ito naging usapin gayong mayroon namang nakasaad sa aklat ng pagmimisa na “Ilalahad ng pari ang kanyang mga kamay at ipahahayag niya kaisa ng lahat” ang Ama Namin?
Hindi ba sapat ang nakatakda sa liturhiya at mga aklat? Kaya hindi maiwasan puna ng maraming tao sa aming mga pari na para daw wala kaming natutunan ni alam sa kabila ng maraming taon sa seminaryo. Juicecolored. Sabi nga ni Shakespeare, “much ado about nothing.”
Ikalawa ay ang nakalulungkot na naging tugon ng mga Obispo natin: sa halip na panghawakan at panindigan ang sinasaad ng alituntunin, mas pinili nilang magkaroon ng interpretasyon ng batas. Naliwanagan ba mga tao? Sa palagay ko po ay hindi. Lalo silang naguluhan dahil hanggang ngayon mayroon pa ring nagtatanong.
Hindi ko kinakalaban kapasyahan ng mga Obispo natin. Sila ang mga ama natin sa Simbahan ngunit ibig kong ihayag ang aking kabiguan na hindi nila pinanindigan ang sinasaad ng batas na pari lamang ang maglalahad ng kanyang mga kamay sa Ama Namin. Walang kulang sa batas at sakto lang. Sa ginawa ng CBCP, nadagdagan ang batas ng kanilang sariling interpretasyon na kung tutuusin din naman ay malagihay. Nagtatanong ang mga tao kung ano ang dapat, sa kanilang pahayag ay para nang sinabi nilang “bahala kayo kung ano gusto ninyo kasi wala namang sinasabi ang batas na masama ang ilahad ang mga kamay.”
Diyan ako hindi mapalagay dahil ano ang susunod na isyu? Pagpalakpak na talamak na rin sa mga pagdiriwang ng Misa na nawala na ang kasagraduhan. Para nang concert, showbiz parang That’s Entertainment! Pansinin maraming pari pati na mga choir, sakristan, lektor at eucharistic lay minister na puro pasikat ginagawa sa Misa. Natabunan at nawala na si Kristo!
Totoong walang sinasabi saan man sa mga aklat, sa mga turo at tradisyon ng Simbahan na ipinagbabawal ang paglalahad ng mga kamay ng mga layko sa pagdarasal ng Ama Namin.
Ngunit hindi rin naman nangangahulugang maari o puwede at tama na rin iyong gawin dahil simple lang sinasabi ng aklat, pari ang nakalahad ang mga kamay. Tapos.
Magtiwala tayo sa salita, sa alituntunin ng liturhiya tulad ng sinasaad sa ebanghelyo noong Linggo nang ilabas ng CBCP ang paliwanag sa naturang usapin. Kay gandang balikan ang talinghaga ng maghahasik na ukol sa kapangyarihan ng salita ng Diyos at kahalagahan ng pakikinig at pagsunod dito na nangangailangan ng pagtitiwala at kababaang-loob natin natin. Lalo namin!
Sa ganang akin, pinanghawakan at pinanindigan sana ng mga Obispo ang sinasaad sa aklat upang lalo itong mag-ugat at lumago.
Ikatlo, ang talinghaga at laro ng tadhana. Tingnan habang abala – at aligaga ilang mga pari at obispo na pangunahan pati paglathala na nakatakda pa sa ika-16 ng Hulyo 2023 ng kalatas sa simpleng bagay ng posisyon ng kamay ng mga tao sa pagdarasal ng Ama Namin ay saka nangyari ang drag concert.
Ang masakit sa lahat, walang diyosesis at obispo kaagad naglabas ng opisyal na pahayag sa nangyaring paglapastangan sa Ama Namin maliban makaraan ang ilang araw na lamang na pawang mga bantilawan din, kasi nga, mas pinahalagahan nila kanilang paliwanag sa posisyon ng kamay ng mga tao sa pagdarasal nito.
Pagmasdan na tayo sa simbahan ay naroon pa rin sa posisyon ng kamay ang usapin habang yaong mga lumapastangan sa Ama Namin ay nasa kanta at sayaw na? Paurong ang asenso, eka nga. Hindi nila binago ang titik pero kanilang pamamaraan ng pagdarasal ay sadyang mali at hindi tama ngunit, gahibla na lamang ng buhok ang pagkakaiba ng drag qeen na si Pura at ng mga tao na ibig ilahad ang kamay sa pagdarasal ng Ama Namin – parehong nasa larangan ng interpretasyon! Sasabihin ng iba na malayong-malayo iyon pero, paka-ingat tayo dahil baka doon mapadpad ang pagbibigay-laya sa mga tao na ilahad mga kamay sa Ama Namin. Hindi ba ito rin ay binhi na maaring lumago sa higit na malaking pagkakaligaw at pagkakamali balang araw? Gaya ng nasabi ko na, hindi magtatagal isasabatas na rin pagpalakpak sa loob ng Misa na talamak na ngang nangyayari.
Totoo na mayroong higit na mahalagang mga bagay dapat talakayin at pagnilayan kesa sa ginawang drag performance ng Ama Namin tulad ng mga palalang sitwasyon ng kawalan natin ng moralidad sa bansa tulad ng pikit-mata nating paghaya sa EJK noon, ang patuloy na paghahalal sa mga bugok at bulok na pulitiko at marami pang iba.
Subalit, gayon din sana naging pamantayan ng CBCP sa pagtalakay ng posisyon ng kamay sa pagdarasal ng Ama Namin. Ito ang mabigat sa mga lumabas na paliwanag at pagninilay na sadyang tama at magaganda: isang bahagi lang ng kuwento ating sinaysay.
Aminin natin malaking pagkukulang nating mga pari at obispo ng Simbahan bilang mga ama ng sambayanan.
Aminin natin sadyang nagkulang tayo sa ating mga tungkulin at naging abala sa maraming bagay at nakalimutan pinakamahalaga, ang Diyos mismo na hanggang ngayon siyang hangad ng lahat. Hindi pa ba tumitimo sa atin ang bigat ng tunay na isyu, ang panalanging Ama Namin na saklaw at tungkulin nating mga pari at Obispo? Malayo na nga siguro tayo sa paghahayag, pagtuturo at pagsasabuhay ng salita ng Diyos.
Bukod sa mga oras na ginugugol sa mga maliliit na bagay gaya ng posisyon ng kamay sa Ama Namin, matagal nang maraming interpretasyon mga ama natin sa Simbahan sa mga nangyayari sa ating kapaligiran. Ang mga tahasang pamumulitika sa mga nagdaang halalan na kahit mga kandidatong umaayon sa diborsiyo, abortion at contraceptives, at same sex union ay inendorso. Higit sa lahat, ang pagbubulag-bulagan ng maraming obispo at pari sa kalabisan ng ilang sa amin na namumuhay taliwas sa halimbawa ni Kristo. Marami sa aming mga pari at obispo ang hindi kapulutan ng halimbawa ng karukhaan at kababaang-loob, langong-lango sa kapangyarihan at katanyagan, malayong-malayo sa mga tao maliban sa mga makapangyarihan, mayayaman, at mababango. Wala na kaming pinag-usapan maski sa loob ng Misa kungdi kolekta, pinagandang pangalan ng pera, kwarta at salapi!
Masakit po sabihin na kung ang isang pangungusap sa Aklat ng Pagmimisa na “Ilalahad ng pari ang kanyang mga kamay at ipahahayag niya kaisa ng lahat” ang Ama Namin ay hindi natin napanghawakan at napanindigan, paano pa yaong mga salita sa Banal na Kasulatan? Sa mga bulto-bultong dokumento nagsasabing tayo ay Simbahan ng mga aba at maralita?
Suriin po natin ang lahat ng panig. Lalo na ating mga sarili ng buong kababaang-loob sa liwanag ni Kristo na ating Panginoon na siyang “daan at katotohanan at buhay”. Una siyang natatagpuan sa kanyang mga salita dahil siya nga ang Salita na naging tao na naroon palagi sa Santisimo Sakramento ng simbahan. Ito sana ang aming tingnan at pagnilayan bilang mga pari at obispo sa gitna ng mga pangyayaring paglapastangan sa Ama Namin ng isang drag concert at ang usapin ng paano dasalin panalanging itinuro ng Panginoon natin. Nasaan na nga ba si Kristo sa aming mga pari at obispo? Nagdarasal pa rin ba tayo na mga pari at obispo?
Salamat po sa pagbabasa. Kung sakaling nakatulong, pagyamanin; kung hindi naman, kalimutan at huwag na ninyong pansinin.
The Lord Is My Chef Daily Recipe for the Soul by Fr. Nicanor F. Lalog II
Friday, Homily on Solemnity of the Birth of John the Baptist, 23 June 2023
Isaiah 49:1-6 ><}}}}*> Acts 13:22-26 ><}}}}*> Luke 1:57-66.80
Painting of Zechariah giving name to his son John by Italian painter Riccardo Cessi (1892) from commons.wikimedia.org.
You must have heard a lot of “Dad jokes” from Instagram. Let me now share with you a “Father joke” or priest joke. The world’s first techie was the Jewish priest Zechariah, father of St. John the Baptist because he “asked for a tablet and wrote, ‘John is his name'”.
Ok. It is corny and dry but may I invite you, friends, on something wonderful about this gospel scene in celebration today of the Solemnity of the Birth of St. John the Baptist, the precursor of our Lord Jesus Christ.
Remember how Zechariah was punished by Archangel Gabriel by becoming deaf and mute after he had doubted the good news that he and his wife Elizabeth would soon have a son to be named John. Actually, Zechariah not only doubted but even questioned “how” his barren wife could still bear a child at an old age. As a result, he was forced into silence by the Lord’s angel until everything he had announced was fulfilled.
Photo by author, May 2019, Church of St. John the Baptist, Ein Karem, Israel.
When the time arrived for Elizabeth to have her child she gave birth to a son. Her neighbors and relatives heard that the Lord had shown his great mercy toward her, and they rejoiced with her. When they came on the eighth day to circumcise the child, they were going to call him Zechariah after his father, but his mother said in reply, “No. He will be called John,” But they answered her, “There is no one among your relatives who has this name.” So they made signs, asking his father what he wished him to be called. He asked for a tablet and wrote, “John is his name,” and all were amazed. Immediately his mouth was opened, his tongue freed, and he spoke blessing God.
Luke 1:57-64
Imagine the sight narrated to us by St. Luke: everybody so happy, trying to take a piece of action while Zechariah, father of the new-born child, old and deaf and mute was so silent like a nobody in a corner. In the Jewish society, it is the father who gives name to the children, especially to the son; but, due to Zechariah’s condition, nobody bothered to ask him so that their neighbors, like the typical epal or pakialamera we call in Filipino, assumed the role.
But Elizabeth the mother who had gone into a self-imposed silence upon bearing her child, declared their son would be called “John” or Jehohanan that means “God is gracious” or “graciousness of God” in Hebrew.
Finally amid all the noise and talk, Zechariah made the bold move by writing on a tablet “John is his name” to confirm and reaffirm the name given by his wife Elizabeth. It was a crucial moment when Zechariah boldly made a stand about his faith in God, obeying the angel’s instruction to name his son “John”.
Photo by author of the site believed to be the birthplace of St. John the Baptist at the side of the Church of St. John the Baptist in Ein Karem, Israel, May 2019.
What really happened was the assertion of the plan of God when Zechariah faithfully wrote “John is his name”. That’s what amazed the people so that “fear came upon the neighbors for surely the hand of the Lord was with him” (Lk.1:65, 66).
With a single stroke of hand, everyone felt God present among them as they realized something very special with the child. So amazing too as experienced by the people was when Zechariah asserted God’s plan by naming his son “John”, he was finally able to speak and hear again!
Whenever we assert the plan of God in our lives, in our community, in our family and country, new possibilities open as we break free from all obstacles and hindrances that prevent us from growing and maturing, from being joyful and fulfilled.
Whenever we assert the plan of God in our lives, in our community, in our family and country, that is when we “switch on” the grace of God, when we make God’s blessings operable among us and thus we become like John, a precursor of the Lord whose name means “God is gracious”.
Whenever we obey and assert the plan of God in our lives, in our community, in our family and country, that is when we take that leap of faith, believe again and experience God again.
Many times we could not see nor experience nor realize God’s blessings around us and within us because we do not actually believe and trust him. God’s grace is like a “switch” we have to turn on to operate like the electric light or any appliance and gadget. And the good news is, that grace and “switch” is in us already! We just have to switch it on.
Here we find anew the importance of silent, deep prayer.
Photo by author, Anvaya Cove, 19 May 2023.
The imposed silence on Zechariah made him realize how he had been held prisoner by his disappointments and frustrations over a long period of time when God did not hear his prayers for a child. Imagine their shame being childless despite their being good persons and as husband and wife. At that time, childlessness was seen as a punishment from God, a curse. It must have been a strong blow too to Zechariah’s ego as a priest consulted by everyone for advise and prayers yet could not sire his wife with a child!
All those negative feelings of humiliation and dejection could have caused Zechariah’s trust and faith in God to wane that even his priestly duties have become perfunctory that he never saw the tremendous grace and blessing of incensing the Holy of Holies of the temple. Such duty was a pure grace in itself because it happens only once a year during the holiest celebration of the Jewish of Yom Kippur or Day of Atonement. Priests went through a long process of drawing lots on who among them would incense the Holy of Holies because they were so many in number.
Many times we have been like Zechariah, numb and even indifferent to the movements and works of God in our lives following our many failures in life. Though we may be praying with many devotions doing so many religious activities, we have actually become “spiritual dwarfs” who never grew and matured in faith. Our prayers and devotions have become mere “habits hard to break” that are empty and meaningless.
Photo by author taken in May 2022, Parish of St. John the Baptist in Calumpit, the oldest church in Bulacan province.
Today God is calling us to do a Zechariah, to take that bold step of asserting and insisting God’s plan like when Zechariah boldly declared in writing “John is his name”. The first reading beautifully reminds us of one reality we all go through by wrongly thinking God does not care at all for us when nothing seems to happen with our prayers and efforts in life, in our ministry and mission.
Hear me, O coastlands; listen, O distant peoples. The Lord called me from birth; from my mother’s womb he gave me my name. Though I thought I had toiled in vain, and for nothing, uselessly, spent my strength, yet my reward is with the Lord, my recompense is with my God.
Isaiah 49:1, 4
We cannot be another John – a graciousness of God within us and for others unless we rediscover the courage and clarity to do a Zechariah by asserting God’s command and plans entrusted specifically to us.
See also that upon regaining his sense of hearing and ability to speak, Zechariah “spoke blessing God” by singing the Benedictus in the following verses. The Benedictus is the morning hymn of praise to God we priest sing or recite daily in praying the Liturgy of the Hours. It mentions the blessedness of God and his many blessings to Israel while towards its end, we find Zechariah sending forth his son John to fulfill his mission from God in preparing the way of Jesus Christ. It is prayed in the morning to make us aware of our mission to prepare the way of the Lord Jesus.
Let us be patient, never lose hope and enthusiasm in doing the works of God even if nothing seems to happen at all. Everything we do matters a lot with God and with those around us as St. Paul explained in the second reading on the role of St. John the Baptist in salvation history.
Let us keep in mind that God remembers and keeps his promise always because he is gracious all the time. The name Zechariah in Hebrew means “God remembers” while Elizabeth is “God has promised”. John, as we have earlier said, means “God is gracious.” Let us do our part to bring Jesus into this world so fragmented and tired. Have a grace-filled weekend! Amen.
Photo by author taken in May 2022, altar of the Parish of St. John the Baptist in Calumpit, the oldest church in Bulacan province.
Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-21 ng Hunyo 2023
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2018.
Nakatutuwang isipin noong araw na isa sa mga madalas naming sabihing magpipinsan at magkakalaro ay ang mga salitang “sirit na” at “bulaga”! Sirit kapag ikaw ay suko na sa palaisipan ng bugtungan habang bulaga naman ang pang-gulat lalo na sa mga sanggol at bata.
Wala na sigurong mas-shunga pa sa akin sa showbiz na hindi alam ang mga bagay-bagay na ito bunsod ng pamamaalam nina Tito, Vic, at Joey sa producer ng “Eat Bulaga” na TAPE Productions pagkaraan ng ilang linggo ding mga usap-usapan at intrigahan. Ako man ay nagtanung-tanong sa mga pamangkin at kaibigan kung ano ba iyong mga usapan sa social media tungkol sa “Eat Bulaga” at sina TVJ.
Nakatutuwa sa mga bata. Pero kung sa takbo ng mga usapan at paksa ngayon, nakakatawa at nakakaawa – pathetic ang sabi ng mga burgis – na mula pa noong katapusan ng Mayo hanggang ngayon, mula Aparri hanggang Jolo, umiikot ang buhay sa ating bansa sa “longest running noontime show” na “Eat Bulaga.”
Nakakatawa.
Hindi nakatutuwa.
At nakakaawa nga sa ating bansa, sa ating lahat.
Juice colored, wala na ba ibang mahalaga sa ating mga Pilipino kungdi mga katatawan nina TVJ at kanilang Dabarkads?
Hindi ko kinukuwestiyon kahalagahan ng paglilibang at pag-aaliw natin subalit, araw-araw na lamang mula Lunes hanggang Sabado?
Ano nga ba naging impact ng Eat Bulaga sa lipunang Pilipino maliban sa naaliw, naiyak, at pansamantalang naibsan mga paghihirap ng ilang kababayan? Marahil marami ring nabigyan ng pagkakataon lumago sa kanilang buhay nguni’t nabago ba antas ng ating tingin at pahalaga sa sarili at kapwa habang pikit-mata at nagbibingi-bingihang pinalalampas natin ilang mga eksena, karakter at pananalita alang-alang sa kasiyahan at katatawanan.
Wala po akong TV set dahil hindi naman ako mahilig manood maliban ng mga balita at dokumentaryo. Minsan-minsan ay nakakapanood ako ng “Eat Bulaga” at iba pang mga katulad na programa. Napapahanga din naman ako sa kanilang pagmumulat sa mga kababayan nating Pilipino sa ilang bagay ngunit sa tingin ko ay mas maraming hindi mabuti at kaaya-aya.
Isa sa mga hindi ko magustuhan sa mga palabas na iyan ay ang tila pinaglalaruan ang mga tao, ang kanilang kamang-mangan, karukahaan at sa maraming pagkakataon, pagkababae ng marami nating ate. Siya nga pala…
Akalain ba ninyo na noong May 31, 2023 nang kumalas mula sa TAPE ang TVJ bilang hosts ng “Eat Bulaga” matapos silang hindi payagang umere ng live, iyon din ang ika-38 taon ng pagpapakamatay ni Pepsi Paloma, May 31, 1985? Kung inyong matatandaan, inakusahan ni Pepsi Paloma sina Vic Sotto, Joey De leon at Ritchie d’Horsie ng diumano’y pang-aabuso sa kanya sa isang hotel noong June 21, 1982.
Minsan ang buhay nga naman ay mapagbiro at matalinghaga. At ganyan ang sitwasyon nitong mga noontime at iba pang variety shows, matalinghaga tulad ng tanong na kung alin ang nauna, itlog o manok?
Tama na sumusunod lamang ang telebisyon sa pintig ng mga mamamayan, sa sitwasyon ng lipunan. Alalaong-baga, sinasalamin ng telebisyon maging ng sining ang kinalalagyan nilang lipunan sa bawat panahon. Sabi ng marami, dahil sa TVJ at “Eat Bulaga” na ginaya ng maraming iba pa, nabigyan ng pagkakilala at tinig ang masang Pilipino. Tama rin naman. Hirap maka-relate noon sa mga burgis na hosts ng “Student Canteen”.
Totoo iyon at mabuti. Kaya lang, kulang.
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2018.
Sa aking pananaw, sinamantala nila at ng iba pang mga palabas sa telebisyon ang kahinaan ng mga tao. Hindi nahimok ang mga Pilipino ng pagmamahal sa bansa, pagpapahalaga sa kalikasan, pagsisikap mapabuti ang kanilang buhay at paghahasa ng kaisipan at karunungan sa pamamagitan ng edukasyon. Ang lahat ay dinaan sa biruan at katatawanan maging kalokohan.
At naaliw naman ang bayan. Kaya hindi rin kataka-taka ilang ulit nahalal bilang senador si G. Tito Sotto na tanging dahilan ay ang kanyang pagiging komedyante at host ng “Eat Bulaga”. Ang malala, ginaya siya ng ibang artista na sumabak na rin sa pulitika na tanging kuwalipikasyon ay sikat. Kaya hayun, naging karnabal at perya ating Kongreso na puno ng mga mambabatas na pulpolotiko, artista, at ilang mga sadyang sira ulo o basag ang pula. Lahat dinaan sa entertainment kaya ang ating bansa ay malaking showbiz ngayon. Pati na rin simbahan!
Simple lang naman ibig kong sabihin. Sana pagsikapan ng mga nasa media lumago at lumalim pagkatao ng mga manonood upang mabuksan kanilang kamalayan sa mga higit na mahahalagang bagay sa buhay.
Sinabi ni Jesus sa mga tao, “Sa halip, mag-impok kayo ng kayamanan sa langit; doo’y walang naninirang insekto at kalawang, at walang nakakapasok na magnanakaw. Sapagkat kung saan naroroon ang iyong kayamanan, naroroon din ang iyong puso.”
Mateo 6:20-21
Totoo sinasabi na mahirap ang buhay at dapat ngang pagaanin. Ngunit hindi lamang mga tawanan at sayawan, biruan at harutan. Pagkatapos maaliw at tumawa, maski manalo ng ilang halaga ng pera, naroon pa rin problema ng mga tao. At kung susuriin, dumarami pa problema ng mga tao sa halip na mabawasan dahil sa mga noontime shows na ito. Yung iba nga nagkakagalit na at nag-aaway dahil sa lipatan na iyan ng mga noontime shows at hosts.
Hindi rin totoo sinasabi ng ilan na itong nangyayaring lipatan ng mga hosts at noontime shows ay makakabuti sa mga tao dahil anila magkakaroon ng higit na mainam at magandang programa. Sa tingin ko ay hindi iyon mangyayari dahil istasyon lang ng TV ang nababago, lumilipat lang mga shows at hosts. Sila pa ring mga artista dala kanilang mga dating gimik at patawa na sa kahuli-hulihan, iisang katotohanan ang nangingibabaw sa lahat ng ito – kuwarta, salapi, at pera.
Iyan ang tunay na bugtong nitong “Eat Bulaga”, TVJ kasama kanilang Dabarkads pati na rin ang It’s Showtime ni Vice Ganda: Sino ngayon ang natatawa at katawa-tawa?
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-05 ng Hunyo 2023
Hindi mabuti
ang mabait.
Malaki kaibahan
ng mabait sa mabuti;
akala ng marami
sila ay magkatulad
ngunit kung susuriin
sila na rin ang nagsasabi
kabaitan ay kaluwagan,
lahat pinapayagan
pati na rin kasamaan;
madalas tinuturing
ng karamihan kabaligtaran
ng mabait ay mahigpit
na nagpapatupad ng tama
at wasto ayon sa prinsipyo,
naaayon sa patakaran at kaayusan
na inaayawan ng mga
nasa kadiliman
upang maitago kanilang
kabuktutan
at kasamaan.
Inyong tingnan
kaisipan ng karamihan:
sasabihin nila mas
mainam ang mabait
kesa mahigpit,
lahat maipipilit
kahit katuwiran ay pilipit;
at ang mapait
kung sakaling iyong
igigiit kabutihan
at kaayusan,
ikaw ay pag-iinitan
upang kampihan
tinuturing nilang mabait
sa kanila ay sunud-sunuran
walang paninindigan
lahat pinagbibigyan
at pinapayagan
manatili lang sila
sa kapangyarihan!
Wala sa pagkakampi-
kampihan ang kabutihan
di tulad ng kabaitan
naroon sa maling pakisamahan
ng mga bata-bata at alaga;
minsa'y nagsumbong si Juan
kay Jesus upang pigilan
nagpapalayas ng demonyo sa
kanyang pangalan na hindi nila
kasamahan; sila ay sinabihan
ng Panginoon na iyon ay hayaan
sa ginagawang kabutihan sapagkat
aniya, "ang di laban sa atin
ay panig sa atin" habang mariin
niya silang pinagbilinan
mabuti pang talian sa leeg
ng gilingan bato ang sino mang
sanhi ng katitisuran sa kasalanan
(Mk.10:38-42) na mas malamang,
siyang napakabait!
Hindi kalaunan
mahahayag kabulukan
at karumihan
ng mababait
na tawag sa mga bubwit
at daga huwag lang
makapambuwisit,
aamuin, uutuin
ngunit ang katotohanan
sila ay pinagdududahan
at pinaglalaruan lang din
ng akala nilang mga
kaibigan;
kitang-kita naman
kawalan nila ng paninindigan
kaya lahat pinapayagan
huwag lang masaling
hungkag nilang katauhan
sa palakpakan lamang
nasisiyahan.
Kaya nga,
paano nga ba ilalarawan
itong katotohanang
hindi natin matutunan
na magkaibang-magkaiba
ang mabait at mabuti;
pagmasdan kahit saan -
sa paaralan o tanggapan,
sa tahanan maging sa simbahan
palaging kinakampihan
at pinipili, nagugustuhan
ang mabait
kaya ganito ating larawan
bilang sambayanan:
asong kalye
sa lansangan
inaabangan halalan
hanap ay hindi
husay at kagalingan
kungdi kapakinabangan!
Larawan kuha ni Lauren DeCicca/Getty Images sa Laoag City, 08 Mayo 2022.
Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-30 ng Mayo 2023
Larawan kuha ng may-akda, exhibit ng Sto. Nino sa Malolos Cathedral, Enero 2022.
Kailan ko lamang napag-ukulan ng pansin – at pagninilay – itong isang bagay ukol sa mga tinagurian nating “special child”, yaong mga isinilang na mayroong iba’t-ibang kapansanan sa pangangatawan, pag-iisip at pandamdam (emotional).
Mabuti nga sa panahong ito ay “special” na ang tawag sa kanila kesa noong dating panahon namin na wala pang mga “sped” o special education. At least, hindi pa laganap lalo sa mga lalawigan. Noon basta hindi normal ika nga ang isang tao lalo na mga bata na ipinanganak na mayroong kapansanan na tinatawag na Down Syndrome, “mongoloid” ang tawag. Kaya naman ako noon sa mura kong isipan at katangahan, hindi ko mawari bakit siya kumain ng lapis o pencil na noo’y Mongol ang tatak?! Sorry po pero yun talaga naisip ko noong elementary ako lalo na nang biniro ng guro namin isang kaklase na palaging kagat-kagat ang lapis niya na magiging mongoloid siya sa ginagawa niya! Siyempre, ako man noo’y palaging kinakagat ang lapis at marahil kaya ako kung minsan ay parang special din.
Pero wala pong biro at mabalik tayo sa ating paksa, pansin ko lang sa pamilya ng mga kapatid nating mayroong mga naturang kapansanan na madalas at mabilis nila kaagad sinasabi na ang kanilang anak o kapatid ay “special”. Minsan mararamdaman mo rin kanilang lungkot marahil hindi sa ano pa man kungdi ang pag-aalala paano magiging buhay ng kanilang special child lalo na sa pagtanda nila.
Noong ako ay batang pari pa sa isang barrio na aking minimisahan ay mayroong special child na palaging nagsisimba. Masayang-masaya ang batang iyon sa pagsisimba at halos sumigaw sa pagsagot at pag-awit sa Misa. Napansin ko tumatahimik siya at masugid niyang tinitingnan ang lahat ng nangungumunyon.
Kinausap ko ang bata na siguro ay labing-limang taong gulang na noon. “Ibig mo ba na magkomunyon? Alam mo ba ko kung ano yun tinatanggap?” Sabi niya sa akin ay si Jesus daw iyong nasa Banal na Ostiya. Kaya kinausap ko kanyang magulang na di makapaniwalang pwede iyon. Inihanda ko ang special child at makaraan ang ilang linggo, siya ay binigyan namin ng “first communion”. Tuwang-tuwa ang bata at kanyang mga magulang. Hanggang ngayon siya ay masayang nagsisimba sa kanilang bisita.
Dati naman sa pinanggalingan kong parokya ay ipinahanap ko sa mga katekista ang lahat ng mga bata na sampung taong gulang pataas na hindi pa nakukumpilan. Isang teenager na special child ang kanilang natagpuan sa aming depressed area. Pinuntahan namin upang kausapain at himukin ang mga magulang ng special child na siya ay pakumpilan yamang libre naman. Nagulat ang ama na puwede daw palang kumpilan kanyang anak at noon siya ay naiyak nang ikuwento sa akin na kaya dalawa lang kanilang anak. Natakot daw siyang special muli ang ikatlong anak nila.
Larawan kuha ng may-akda, Baguio Cathedral, 2018.
Bakit nga ba tinatawag na special child mga batang isinilang na mayroong iba’t-ibang kapansanan at pangangailangan? Hindi ba kapag special dapat ay mahusay at magaling. Halos perfect, hindi ba?
Special child ang tawag sa kanila kasi sila ay espesyal sa Diyos. At higit na espesyal sa lahat ang kanilang mga magulang at kapatid na pinili ng Diyos upang ipagkatiwala sa kanila ang Kanyang mga special children. Sila lang marahil sa dami ng iba pang ama at ina at mga kapatid ang may higit na pagmamahal at malasakit upang arugain at palakihin ang special child ng Diyos.
Noong magbuntis ang kapatid ko sa kanyang ikatlong anak, siya ay nakunan. Malungkot na malungkot ang kapatid ko noon dahil hirap siya sa pagbubuntis. Ipinaliwanag sa akin ng kanyang doctora na kapag daw ang sanggol sa sinapupunan ng ina ay na-detect na magkakaroon ng kapansanan o sakit, mayroon daw mekanismo mismo yung baby na mag automatic shut off para di na siya lumaki at mabuhay pa. Kaya nakukunan ng baby.
Samakatwid, natural sa plano ng Diyos na lahat ng isisilang ay buo at walang kapansanan ngunit kung sakaling mayroong makalusot at mabuhay hanggang mailuwal ng kanyang ina bilang special child, ito ay kalooban ng Diyos. Siya ay biyaya ng Diyos. Regalo ng Diyos. Kaya sinasabi ng iba “suwerte” daw ang special child. Malaking biyaya ng Diyos ang bawat buhay, lalo na kung mayroong kapansanan dahil sila ay pinahintulutan niyang isilang at mabuhay para sa isang misyon para sa ating lahat. At ito iyon: espesyal bawat isa sa atin sa Diyos.
Noong isang linggo ay nagmisa ako sa pumanaw na kapatid na special child ng isang ka-opisina. Natapat noong araw na iyon ang ebanghelyo ay napakaganda sa wikang Inggles na ganito ang sinasabi:
Lifting up his eyes to heaven, Jesus prayed, saying: “Father, they are your gift to me. I wish that where I am they also may be with me, that they may see my glory that you gave me, because you loved me before the foundation of the world.”
John 17:24
Kay sarap namnamin mga salita ni Jesus, “Father, they are your gift to me.” Sa Tagalog ay hindi ganoon ang pagkakasalin at hindi binanggit ang kataga na regalo o gift. Ito yung tagpo ng kanyang pananalangin para sa kanyang mga alagad matapos ang kanilang Huling Hapunan bago siya dakpin noong Huwebes Santo.
Sino ba tayo para ituring ni Jesus na regalo o gift sa kanya ng Ama?
Sa kabila ng ating maraming kapintasan, kakulangan at kasalanan, iyan ang katotohanan: regalo tayo ng Diyos Ama di lamang sa isa’t-isa kungdi maging sa Anak niyang si Jesus.
Tayong lahat ay regalo ng Diyos. Napakahalaga, lalo na yaong mga mayroong kapansanan at iba’t ibang kahinaan sa pangangatawan at buhay.
Sa bawat special child ay mayroong extra-special na ina at ama at mga kapatid. Kaya kung ibig mo ring maging extra-special sa Diyos, kaibiganin, tulungan, at pahalagahan mga special children at kanilang pamilya. Amen.
Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-24 ng Mayo 2023
Larawan kuha ng may-akda, Jesuit Cemetery sa Sacred Heart Novitiate, Novaliches, Quezon City, 21 Marso 2023.
Bago pa man ako naging pari ay madalas ko nang naririnig ang tanong ng karamihan na bakit nga ba tayo nagkikita-kita lamang kung mayroong namamatay? Bakit nga ba hindi tayo magkita-kita ng madalas habang buhay pa upang ipahayag ating pagmamahal sa kaibigan o kamag-anak kesa yung sila ay patay na?
Bakas sa mga katanungang ito ang malungkot na katotohanan ng buhay lalo na sa mga nagkaka-edad tulad ko. Minsan naroon din ang panghihinayang at pagiging-guilty na kung bakit nga ba hindi tayo nagsasama-sama habang malakas at buhay pa mga yumaong mahal natin sa buhay?
Pero ang nakakatawa sa ganitong mga usapan ay ang katotohanan na pagkaraan ng ilang buwan o taon, magkikita-kita muli tayo pa ring magkakamag-anak at magkakaibigan sa susunod na lamayan nang hindi pa rin nagkasama-sama habang mga buhay pa!
Ano nangyari? Hindi na nga ba tayo natuto sa aral ng mga naunang yumao, na magsama-sama habang buhay at malakas?
Sa aking palagay ay hindi naman sa hindi na tayo natuto kungdi ang totoo, higit pa ring mainam ang magkita-kita sa lamayan kesa saan pa mang pagtitipon dahil sa ilang mas malalim na kadahilanan.
“Kaunting panahon na lamang at hindi na ako makikita ng sanlibutan. Ngunit ako’y makikita ninyo; sapagkat mabubuhay ako, at mabubuhay rin kayo. Malalaman ninyo sa araw na yaon na ako’y sumasa-Ama, kayo’y sumasaakin, at ako’y sumasainyo.”
Juan 14:19-20
Larawan kuha ng may-akda, Jesuit Cemetery sa Sacred Heart Novitiate, Novaliches, Quezon City, 21 Marso 2023.
Una, sa ating pakikiramay buhay ang pinararangalan at hindi ang kamatayan. Nakikiramay tayo upang ipagdiwang mabuting pamumuhay at magandang pakikisama ng yumao. Wika nga sa amin sa Bulacan, ang lamay lang ang hindi ipinag-iimbita. Ito ang sukatan ng kabutihan ng isang tao na siya ay parangalan hanggang magkapuyatan. Ito ang dahilan kung bakit paulit-ulit sinabi ni Jesus sa kanyang mga alagad na maging handa palagi dahil hindi natin alam ang oras ng ating pagpanaw. Alalaong-baga, mamuhay tayo sa kabutihan.
Isa sa mga paborito kong pelikula ay ang The Last Samurai ni Tom Cruise. Sa huling bahagi ng pelikula bago siya bumalik ng Amerika, namaalam siya sa batang emperador ng Hapon na nagsabi sa kanya, “Tell me how did my samurai die.” Sumagot si Tom Cruise, “I will not tell you how he died but I will tell you how he lived.”
Kaya nga sa lamayan hindi naman pinag-uusapan kung ano at paanong namatay kungdi paanong namuhay ang mahal nating pumanaw. Narito ang malaking kaibahan ng mga pagtitipon ng buhay gaya ng mga handaan at party na nauuwi lamang sa kainan, inuman, at tawanan o kantahan hanggang magkalasingan at di matunawan sa kabusugan. Minsan nauuwi pa sa away mga ito.
Ang ibig ko lang sabihin ay ito: sa patay mayroon ding kainan at inuman kung minsan pero iba ang lalim ng usapan at kuwentuhan. Lalong higit ng pagsasalo-salo – walang nagbabalot! – kasi iba ang level ng pagtitipon sa lamayan. Mayroong rubdob. Nahirapan lang ako sa isang bagay na sadyang makabago at hirap pa rin akong tanggapin. Ang pagpapakuha ng litrato sa mga lamayan. Mula pagkabata kasi aking nagisnan ay seryoso ang lamayan at dahil noon ay wala pang mga camera phone kaya asiwa ako na pumorma o mag-pose sabay ngiti kasama mga naulila sa tabi ng mga labi ng giliw na pumanaw. Maliban doon, ito ang unang kagandahan at biyaya ng pakikiramay at paglalamay – ito ay pagdiriwang ng buhay hindi ng kamatayan.
Larawan kuha ng may-akda, Jesuit Cemetery sa Sacred Heart Novitiate, Novaliches, Quezon City, 21 Marso 2023.
Ikalawang biyaya ng pakikiramay at paglalamay sa patay ay ang pagpapahayag ng patuloy nating pagmamahal at pagpapahalaga sa ating ugnayan hindi lamang sa pumanaw kungdi pati sa kanyang mga naulila. Hindi lamang tayo nakikibahagi sa kanilang dalamhati na siyang kahulugan ng pakikiramay o pagdamay, kungdi higit sa lahat ay ang ating pagtitiyak sa kanila na kahit wala na ang giliw nating pumanaw, nananatili pa rin tayong kamag-anak at kaibigan.
Pinakamasakit na bahagi ng pagmamahal ang paghihiwalay, pansamantala man o pang-magpakailanman tulad ng kamatayan. Isa itong katotohanang ating naranasang lahat dahil walang permanente sa buhay na ito. Darating at darating ang sandali na tayo ay mahihiwalay sa ating minamahal kapag ang mga anak ay nagsipag-kolehiyo o kapag sila ay nagsipag-asawa upang bumuo ng sariling pamilya. At ang pinaka-masakit sa lahat ng paghihiwalay, ang pagpanaw ng mahal sa buhay.
Gayon pa man, naroon sa kamatayan ang pinakamatinding hamon ng pagmamahal na ating ipinahahayag at ipinadarama sa pakikiramay. Alalaong-baga kapag tayo pumupunta sa lamayan, ating pinagtitibay sa kanilang naulila ang ating ugnayan, na tayo ay magkakamag-anak pa rin, magkakaibigan pa rin. Kahit mawala ang isang kamag-anak o pamilya at kaibigan, hindi mawawala ating ugnayan. Sama-sama pa rin tayo hanggang sa kabilang buhay kung saan magiging ganap at lubos ating mga ugnayan sa Diyos kay Kristo Jesus.
Kitang-kita ang ugnayang ito na hindi kayang putulin ng kamatayan sa paraan ng ating pagpapaalam. Walang nagsasabing “aalis na ako” o “lalayas na ako” maliban kung siya ay galit. Kapag tayo nagpapaalam saan man, ating sinasabi palagi ay “mauuna na po ako” gayong wala namang susunod sa ating pag-alis. Atin ding sinasabi bilang pamamaalam ang “tutuloy na po ako” e lumalabas nga ang isang nagpapaalam paanong tutuloy?!
Ang mga ito ay tanda ng pagtimo sa ating katauhan ng katotohanan ng kamatayan at buhay na walang hanggan. Sinasabi nating mauuna na ako dahil batid natin lahat ang katotohanan na una-una lang sa kamatayan. Gayon din ang pagsasabi ng tutuloy na ako tuwing nagpapaalam kasi isa lang ating hahantungang lahat, ang buhay na walang hanggan sa piling ng Diyos sa kalangitan.
Larawan kuha ng may-akda, Bolinao, Pangasinan, 19 Abril 2022.
Kaya hindi rin kataka-taka minsan kung kailan pumanaw at nawala na ang isang mahal sa buhay saka lumalalim ating ugnayan. Iyan ang ikatlong biyaya ng pakikiramay at paglalamay, ang pananatili ng pag-ibig. Higit nating nadarama lalim ng ating pagmamahal kanino man kapag siya ay pumanaw na. Ito yung hiwaga ng aral ni Jesus sa bundok, “Mapapalad ang mga nahahapis, sapagkat aaliwin sila ng Diyos” (Mt.5:4).
Mapapalad ang nahahapis dahil una, sila ay nagmamahal. Sabi ni San Agustin, kaya tayo umiiyak kapag namatay ang isang mahal sa buhay kasi tayo ay nagmamahal. Masakit ang mawalan at hindi na makita ang isang minamahal.
Higit sa lahat, mapapalad ang nahahapis dahil silay ay minahal. Iyon ang pinaka-masakit sa pagmamahal. Matapos maranasan ikaw ay mahalin, saka naman siya mawawala sa piling. Ngunit iyon din ang pagpapala. Kaya masakit mamamatayn kasi nga tayo ay minahal. Sabi ng isang makata, “kung ikaw ay mayroong pagmamahal, ikaw ay pinagpala; kung ikaw ay minahal, ikaw ay hinipo ng Diyos.” Tuwing tayo ay nakikiramay, naglalamay, ating ipinahahayag ating pagmamahal gayun din ang biyaya na tayo ay minahal ng pumanaw.
Tama si San Pablo na sa kahuli-hulihan, lahat ay maglalaho at tanging pag-ibig lang ang mananatili (1Cor. 13:13). Gayon din ang inawit ni Bb. Cookie Chua sa Paglisan.
Kung ang lahat ay may katapusan
Itong paglalakbay ay makakarating din sa paroroonan
At sa iyong paglisan, ang tanging pabaon ko
Ay pag-ibig
Ay pag-ibig
Ay pag-ibig
Manatili sa pag-ibig ni Kristo! Amen. Salamuch po.
Larawan kuha ng may-akda, Bolinao, Pangasinan, 19 Abril 2022.
Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-09 ng Mayo 2023
Larawan kuha ng may-akda, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, Quezon City, 20 Marso 2023.
Paano nga ba
pananaligan
panghahawakan
katiyakan sa atin
ni Jesus,
"huwag kayong mabalisa"
sa dami ng sakbibi
nitong buhay
walang katapusan
di malaman hahantungan?
Ngunit kung susuriin
pagkabalisa natin
ay hindi naman
mga bagay-bagay
sa labas kungdi yaong
nasa loob
mismong sarili
ang sumisinsay
upang manalig
at pumanatag.
Nababalisa
sa pagkakasakit
hindi dahil sa hirap
at sakit kungdi
sa panahon at pagkakataong
winaldas, lahat natapon
walang naipon;
nababalisa
sa kamatayan
hindi dahil sa di alam
patutunguhan kungdi
malabo pinanggalingan
at pinagdaanan,
walang kinaibigan
ni hiningan ng kapatawaran;
nababalisa hindi sa mga nangyayari
kungdi sa mga pagkukunwari
kapalaluan di matalikuran
gayong sukol na
sa sariling kapahamakan.
Hangga't wasak
at di buo ating samahan
at ugnayan
sa sarili,
sa Diyos at
sa kapwa
lagi tayong balisa
nanghihinayang at kulang
dahil sa kahuli-hulihan
sila ating kailangan;
iyan ang kahulugan
ng mga sumunod
na salitang binitiwan
ni Jesus na sa kanya
tayo ay manalig
upang siya at ang Ama
sa atin ay manahan
ating sandigan
tunay maasahan
magpakailanman.
Quiet Storm by Fr. Nicanor F. Lalog II, 05 May 2023
Homily on the occasion of the 25th anniversary of my friend and classmate,
Fr. Ed Rodriguez last 18 April 2023
Tatlong ulit tinanong ni Jesus si Pedro sa ating ebanghelyong napakinggan natin, “Simon, anak ni Juan, iniibig mo ba ako?” (Jn. 21:15-17). Hindi ko na po hihimayin ang kahulugan ng mga iyon bagkus ay hayaan ninyong ibahagi ko sa inyo tatlong pagkakataon ng pag-ibig na aking naranasan.
Una, katulad ninyo, ako man po ay nagmahal at nabigo.
That is one story of love that has the most impact on us. In fact, most love songs have this as theme like unrequited love, unfaithful love, of being unloved despite your love. And they are the most loved and popular love songs because we have experienced that when we truly love, there is always pain and hurting like rejection.
Pangalawa ay iyong iniibig ka rin ng iniibig mo. Yung mahal mo, mahal ka rin. Yun ang matamis! This is the love that has made the world go round and brought us into this world. This is the love why men and women get married because you are loved by the one you love. A very lovely kind of love that tells us may forever.
But there is a third occasion of love I just realized lately, shortly before we celebrated our 25th anniversary of ordination to the priesthood. It is the kind of love we all experience but many times we are not aware of. Worst, it is the love we always reject.
Ito yung minamahal ka na nga, ayaw mo pa!
I found this while counseling adoptive parents who complain of how their adopted children go wayward in life, wasting their lives and their wealth because what prevails over them is the rejection they have experienced from their biological mother who gave them away for adoption. They could not get over that fact and in the process, fail to appreciate the love lavished upon them by their adoptive parents. It does happen too to many kids these days who reject the love their parents shower them, complaining a lot without realizing how they are so loved. Many times, we are not aware of the many blessings we have in life, of being so loved by God and others without us even knowing it.
This love is most especially true to us priests too. As we neared this date, I have realized in my prayers how much God loves me with the many graces he has been giving me which I am not even aware of! And yes, there were times I have rejected his immense love in my many moments of sin.
This love of God is what we always reject, the love we could not accept because what we see more are our weaknesses and shortcomings, failing to see and realize God’s immense love that covers a multitude of our sins and defects.
This love is the most powerful and most mysterious of all when affirmed especially by us priests, enabling us to do so many things in the name of God like building communities and building up lives, not just building structures and edifices.
This love of God is the reason we are rejoicing today, celebrating 25 years in the priesthood of my classmate and friend Fr. Ed who has embraced and affirmed this love God poured upon us on April 28, 1998 at the Malolos Cathedral.
We can only truly celebrate anniversaries, whether priesthood or wedding, if we continuously affirm the love bestowed upon us by God, shared and nurtured by you our parishioners as well as by your spouse. That is why Jesus had to ask Peter thrice the question “do you love me?” because before we can ever follow Jesus, we must first of all love him. To love Jesus is to first affirm and embrace that love he has for us no matter how imperfect we may be.
Notice that a person who loves is always looking good, always radiant with love. This we see also in priests who are filled with joy in the ministry as seen first in their cleanliness and orderliness. Malinis si Father di lamang sa sarili kungdi pati sa mga damit, gamit at parokya. May amirol ultimo mga purificator, corporal at finger towel. Palaging naka-sapatos sa Misa. Maayos ang buhok. At hindi humaharap kanino man ng marumi o di nakabihis ng maayos. In him we find exemplified that elementary school lesson that “cleanliness is next to godliness”. And it is not just being clean outside but also inside.
When we love, we always go near the one we love. That is the first sign of love, a desire to get closer with the one we love. That is why if we really love God in the same manner we love others, we make every move to get close to him in prayer primarily. A priest who loves God, who loves his flock, who loves his vocation is first of all a man of prayer. Everything in the ministry and person of a priest flows from his prayer life. And you know very well when a priest does not pray.
The more a priest prays and gets nearer to Jesus, the more he is united in Christ’s sufferings. No wonder that when Jesus suffered and died on the Cross, there stood by his side were his Mother, the Blessed Virgin Mary and the “beloved disciple” because they were the ones who truly loved him.
When there is love, there is nearness. That is when sharing and oneness happen. When we love, we share in everything, especially our beloved’s pains and hurts. Before we can share in anyone’s joy and glory, we must first of all share in their pains and sorrow. That is the love of a priest. Being one with Christ, one in Christ at the Cross. That is why a priest is a friend to everyone, the rich and poor alike, the young and old alike, the sick and healthy, yung maganda at pangit, mabango at mabaho. People who love always share, are always one with others in their love and pains, victory and failures, weakness and strength.
All the more with us priests who share our lives with you as you too share your lives with us. Together we grow nearer to Christ on the Cross leading to Easter. However, it is not enough in love that we get near or close to our beloved like Jesus.
If we truly love, we must be obedient to show how far, how deep can we go with our beloved especially in their sufferings. St. Paul described this obedience of Jesus Christ to the Father even to death in a beautiful hymn in his letter to the Philippians as a process of kenosis, of self-emptying. This the Lord showed after their last supper when he washed the apostles’ feet. St. John beautifully introduced the scene by telling us, “”He (Jesus) loved his own in the world and he loved them to the end” (Jn.13:1).
Love cannot be defined. It has no boundaries. Most of all, love is always a packaged deal, all inclusive! Like any man and woman getting married who vowed to love each other “in sickness and in health, for richer, for poorer until death do us part”, we your priests also vowed before the Bishop to love Jesus without measure by being celibate, poor, and obedient. Very understandable that priests have to be celibate and poor like Jesus; but, most of all like the Lord, priests take the vow of obedience too to prove the “breadth, length, depth, and height” (Eph. 3:18-19) of our love for Christ, his Church, and to everyone even enemies because it is very difficult to obey even to those we love after all.
How lovely that in Filipino, the word for obedience is pagsunod; an obedient person is masunurin, sumusunod.
It is also the word for following, pagsunod. An obedient person is one who follows because he loves, no matter how difficult it may be.
Now we can see the whole picture of that beautiful conversation of the Lord and Peter at the shore of Lake Tiberias: Jesus asked him thrice, “do you love me?” and after getting Peter’s “yes, I love you Lord”, Jesus described the apostle’s coming suffering and death before telling him, “Follow me” (Jn. 21:18-19).
From loving to suffering and finally, following. Everything begins in love, is sustained by love when there is suffering and following. Sometimes I ask couples if they say “I love you” to each other daily. Most of them would answer me with a question, “kailangan pa po ba yun, Father? Understood na po iyon.” Really?
Many times, we feel afraid, scared to say “I love you” because we know we do not love that much. And most terrified when confronted with the question “do you love me?” because deep inside, we know we have not truly loved. Do not worry. Do not be afraid. Just keep on loving no matter how imperfect you may be because love removes fear.
Most of all, Jesus knows that very well as Peter had said, “you know everything, you know I love you”. Human love is always imperfect. Only God can love us perfectly. But like Peter, in our unworthiness and defects, let us still say in words and in deeds, “you know everything Lord, you know that I LOVE YOU.”
My dear friends, Jesus is asking us every day the same questions he asked Simon Peter. To love Jesus is to love his Church, including his representative, his priest. Love Fr. Ed in Christ with your prayers and support. Give him the time and space to get nearer to Jesus in prayer and loving service to you. Keep Fr. Ed closest to Jesus. Not to you.
lordmychef.com 