Lent is entering darkness of our hearts in the light of Christ

40 Shades of Lent by Fr. Nicanor F. Lalog II
Second Sunday in Lent, Cycle C, 16 March 2025
Genesis 15:5-12, 17-18 + Philippians 3:17-4:1 + Luke 9:28-36

*Photo by author, the metropolis at night from Timberland Highlands Resort, San Mateo, Rizal, 08 March 2025.*

Both our first reading and gospel this Second Sunday in Lent are set in the darkness of the night. Despite being the favorite setting to portray evil and horror not only in movies but even in the Bible, the darkness of the night has a unique charm of its own.

It is in this darkness of the night when the moon and the stars shine brightest. It is in this darkness of the night when we are delighted with the most wonderful ensemble of sights and sound no stage could duplicate when a sparkle of fireflies outline a treetop while crickets and geckos – tuko – with all the other insects and animals sound like a live symphony orchestra.

So many things in this world and in this life are best seen and experienced in the darkness of the night to be truly appreciated. And that is the call to us this second Sunday in Lent – that we enter the darkness in our hearts with the light of Jesus Christ for us to be transformed and transfigured in his image as his disciples.

Jesus took Peter, John, and James and went up the mountain to pray. While he was praying his face changed in appearance and his clothing became dazzling white. And behold, two men were conversing with him, Moses and Elijah, who appeared in glory and spoke of his exodus he was going to accomplish in Jerusalem (Luke 9:28-31).

*Mosaic inside the Basilica of the Transfiguration on Mt. Tabor, Israel from commons.wikimedia.org.*

We have been saying since Ash Wednesday that life is a daily Lent, a daily exodus from darkness into light, from sin into forgiveness, from slavery into freedom.

Every day we “pass over” to many darkness in life like sickness, loss of a loved one, failures and other trials and sufferings that come our way. Sometimes so dark, sometimes not so dark. But most dark of all darkness we go through are those darkness of sin and evil along with its many scars left right in our hearts following the constant temptations by the devil for us to turn away from God, for us to refuse to love others and even our very selves.

*Photo by author, St. Paul Spirituality Center, Mt. Pico, La Trinidad, Benguet, 06 January 2025.*

Our readings this Sunday assure us that in that it is in those darkness we find God who had come nearest to us in Jesus Christ. It is during those darkness like an exodus that we pass from passion and death to resurrection where Christ is calling us; hence, the need for us to listen to him and follow him. It is from this passing over the darkness of sins and trials when we are purified and transformed, transfigured into better persons and disciples of Jesus because that is where his light is most visible too.

To enter into these dark places in our hearts is the beginning of our conversion, of our daily Lent when we return to God, to his covenant we keep on breaking in sin.

*Photo by Ms. Analyn Dela Torre, 12 February 2024 in Bgy. Caypombo, Santa Maria, Bulacan.*

Lent as a preparation to Easter is also a renewal this covenant we have in our baptism which we renew every year at the Masses of Easter. That is why we have the story of the covenant of God with Abraham in the first reading that was set at night with the darkness signifying the trials we go through in life.

As the sun was about to set, a trance fell upon Abram, and a deep, terrifying darkness enveloped him. When the sun had set and it was dark, there appeared a smoking brazier and a flaming torch, which passed between those pieces. It was on that occasion that the Lord made a covenant with Abram, saying: “To your descendants I give this land, from the Wadi of Egypt to the Great River, the Euphrates” (Genesis 15:17-18).

Feel the terrifying character of the event as narrated by the author of Genesis; but, remember also how God remained with Abraham that night. It was after this episode that God first promised Abraham to become the father of all nations with children as many as the stars above.

But it was not all light with Abraham after this episode as he went through a lot of darkness in life like when he wondered when God would finally give him his own son as he grew older. When Isaac was finally born and had grown, God tested Abraham, asking him to sacrifice to him Isaac. Abraham willingly obeyed God that as he was about to kill Isaac, an angel stopped him and told him how God was so pleased with him that he was doubly blessed anew! Abraham passed over that very dark night in his life by completely trusting God who never abandoned him in life! Most of all, because Abraham never backed out from darkness.

That is the charm of darkness: it can bring us fears and anxieties but as one poet said, only the brave who dare to walk the darkness of the night shall see the beauty of the moon and stars above. In a little while after all the uncertainties and difficulties of the night, we arrive at a new day. Darkness is the prelude to light and day.

Entering into those dark places in our hearts can be terrifying but it is the only path towards true freedom with Jesus as our companion in our exodus. Refusal to go into those dark places in our hearts will keep us only deeper in darkness – anxious and afraid, always wondering when we shall see light which will never come unless we come out and pass over the night.

Recent turn of events in our country are so Lenten in nature, our own passover and exodus – hopefully – from darkness into light.

After those long six years of darkness in the deadly war on drugs of the past administration, we finally saw the light of God’s mercy and justice coming with the arrest of the former president.

It must have been so tortuously painful to the families left behind by the thousands of victims of tokhang.

Though I feel so glad with the turn of events, I still refuse to celebrate nor even join the heated discussions. I feel more the need for us to pray and reflect, to find God and where he is leading us — maybe into those dark places in our hearts to see how we too have contributed to that dark period in our history.

A reporter-friend who volunteered in the care for orphans of the tokhang victims recently shared her reflections in these turn of events where she claimed “we are Duterte”.

Huh? It is chockful. And shocking.

As I prayed and reflected on it, I agreed with her. Prior to Duterte’s coming to power, we as a nation have allowed the forces of darkness to come upon us with the RH bill later followed by bills and proposals for divorce, same sex marriage, and return of capital punishment. There was already this great darkness hovering above us even before Duterte came to power.

Sad to say, that darkness started in our hearts which St. John Paul II referred in his encyclical Evangelium Vitae as “culture of death”.

Let us heed the calls by St. Paul in today’s second reading to “stand firm” in Jesus (Phil. 4:1) because to conduct ourselves as “enemies of the cross” of Christ will surely lead only to “destruction” (Phil. 3:18-19). Let us avert our total destruction as a nation by finally confronting the many darkness within us in Jesus Christ. Amen. Have a blessed week ahead.

*Photos in the collage are not mine but from various sources like TIME magazine and Mr. Howie Severino of GMA7 News.

Nanlaban, natokhang

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-11 ng Marso 2025

Kuwaresmang-kuwaresma
mga pangyayari sa araw na ito
pagkaraan ng mahabang panahong
pagpapakasakit, pagdurusa
at pagkamatay ng marami
Pasko ng Pagkabuhay nabanaagan
para sa mga pinaratangang
nanlaban,
natokhang.

Sa lahat ng larawang
nakintal sa aking isipan at
alaala ng madilim na nakaraan
ito ang hindi ko malimot-limutan:
diumanong pusher
nanlaban nang patayin sa gitna
ng lansangan
tangan-tangan ng kasintahang
umiiyak, humihiling sila ay tulungan.

Lahat ay nagdiriwang
sa pagkakadakip ng berdugong
ipinagyabang kapirasong kapangyarihan
lahat minura at hinamak
Diyos at Santo Papa
maging si Obama
maliban sa mga amo niya sa China
ngayon ibig niyang takbuhan
ngunit nagpahayag na wala silang pakialam.

Sila ngayon ang nanlalaban
sigaw amng katarungan na kanilang
tinapakan at niyurakan
tapang-tapangan naglahong daglian
mga salitang binitiwan
ayaw nang balikan
kanilang sukatan
sila ngayon ang nilapatan
tinimbang ngunit kulang na kulang.

Busilak ng kinabukasan
maari pa ring asahan
sa gitna ng karimlan
dahil itong kasamaan 
mayroong hangganan
katulad ay pintuan
kinakatok upang pagbuksan
kapag tinanggihan
tokhang ang kalalabasan.

Dalangin ko sana'y
wala nang sumunod
manunungkulang bukambibig
ay puro kamatayan, mga birong
kasamaan at kalaswaan
bayan huwag nang
magpalinlang
landas ng katarungan
at karunungan
tanging sundan.

*Basahin ang kuwento ng kumuha ng naturang larawan, si G. Raffy Lerma upang madamang muli malagim nating nakaraan, https://www.raffylerma.com/blog-1/2016/12/22/the-story-behind-the-viral-photo.

Mabubura ba ang EDSA 1986?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-27 ng Pebrero 2025

*Larawan kuha ni G. Lorenzo Atienza, detalye ng dulong kaliwa na bahagi ng stained glass sa National Shrine ng Fatima, Valenzuela City na nagsasaad ng EDSA People Power, 25 Pebrero 2025*.

Hinding hindi mabubura ninuman ang makasaysayang People Power Revolution ng Pebrero 1986. Ito ay kung hindi natin malilimutan at higit sa lahat kung ating lilinangin mga aral ng kauna-unahang mapayapang pag-aaklas sa buong mundo.

Katulad ng kalsadang EDSA na sagisag ngayon ng nabubulok nating bayan, malaki pa rin ang pag-asa na maaayos at mapatatatag ang diwa ng People Power 1986.

Kaya sa diwa nito, tama lamang at ipinag-adya na rin siguro ng Diyos na mayroong pasok ang mga tanggapan at paaralan tuwing Pebrero 25 mula noong isang taon sa ilalim ng Administrasyong BBM.

Bagaman ako ay nalungkot na hindi ito ginawang piyesta upisyal ng Pangulo, higit kong naunawaan kahapon ang magandang pagkakataon ibinigay pa nga ni BBM sa atin para sa EDSA 1986.

Nasobrahan tayo ng mga pagdiriwang noong sariwa pa ang EDSA 1986 hanggang sa naging palasak na lamang ito dahil sa pangingibabaw ng mga kasiyahan at mga kaartehan ng mga sumunod na taon. Sa isang banda, ang sarap ng EDSA Anniversary noong nakaupo pa si Tita Cory – yugyugan magdamag doon sa kanto ng EDSA at Ortigas.

At pagkatapos, lawa na. Logtu ng konti, sokpadoodle na sa otra kinabukasan.

Ano nangyari? Wala.

At ganun na lang ang EDSA Anniversaries nang mga sumunod na taon na mismo tayong mga beterano ay napagod na rin sa kawalan ng saysay ng mga programa at higit sa lahat, ng pagtataksil ng maraming pinuno noon na ipinaglaban, ipinagtanggol natin noon na iyon pala ay katulad lang din ng mga pinatalsik noong 1986.

Larawan kuha ni Pete Reyes kina Sr. Porfiria “Pingping” Ocariza (+) at Sr. Teresita Burias nananalangin upang pigilan mga kawal sasalakay sana noon sa mga rebelde sa Kampo Crame noong People Power 1986.

Pebrero 22 ng gabi ay nasa Aristocrat Restaurant kami sa kanto ng Quezon Ave. at EDSA para sa final deliberation ng mga hurado sa kauna-unahang USTetika Literary Contest ng Varsitarian ng UST.

Proyekto ng co-staffer namin at kaibigan na si G. Vim Nadera ang USTetika na mula sa salitang “aesthetic”. Bantog na guro at makata ngayon si Vim. Tuwang-tuwa ako noon na sinama niya ako hindi lamang para kumain at gumimik pagkatapos kungdi makadaupang-palad mga bigating pangalan sa panitikan tulad ng mga makata na sina Cirilo Bautista, Bienvenido Lumbrera, Alfredo Navarro Salanga na tunay ngang heavyweight, ang propesora naming si Ophelia Dimalanta na pangunahing babaeng-makata sa wikang Ingles at marami pang iba.

Nang malapit nang matapos ang pulong, binulungan kami ni Gng. Jesselyn Dela Cruz na umuwi na raw kami kaagad sabi ni Sir Felix Bautista na aming Publications Director sa Varsitarian at tagapagsalita noon ni Cardinal Sin. Malabo ang mga kuwento maliban sa kumalas na raw noon sina Enrile at Ramos kay Marcos. Yun lang. Baka raw magkagulo.

Siyempre, mga kabataang typical, wala kaming balak sumunod sa utos sa amin hanggang sa magulat kami nang aming baybayin ang Timog at Morato naghahanap ng club na sarado halos lahat habang dagsa mga sasakyan sa mga gasolinahan.

Hindi kami nabagabag kasi full tank ang kotse ng tatay ko noon kaya uminom pa rin kami nina Vim kina Dwight sa Sampaloc at saka umuwi. Kinabukasan pagkagising ko, araw ng Linggo, February 23, di ko malaman kung ako ay lasing sa mga balitang pinag-uusapan at napapakinggan sa radyo. Pagkaraan ng tanghalian, sumama kami ng kapatid ko si Meg na nooy second year college din sa UST sa mga kababaryo namin sakay ng isang trak ng bato papuntang EDSA para sumama sa People Power.

Dumating kami ni Meg at mga kasama sa EDSA bandang hapon. Parang sasabog sa tuwa aking dibdib na tila ako ay nanlalamig, naiiyak sa tuwa sa aking nakita: sarado EDSA-Cubao ilalim at puno ng mga tao hanggang sa abot-tanaw!

Ang saya-saya!

Walang bad trip noon! Peace man ang atmosphere. Dala namin ay mga pakwan para sa mga kawal. Doon kami pumuwesto sa gate ng Crame sa Santolan na Boni Serrano ngayon dahil kulang daw ang bantay doon.

Kinagabihan, dumating ang balita na baka raw kami salakayin ng mga tangke mula Malakanyang via Sta. Mesa direcho pa-Santolan. Tinipon kami ng mga law students ng UP at kinausap, binigyan ng numero sa telepono na maari naming tawagan kapag daw nagkadamputan.

Hala! Hinila ko sa tabi ko si Meg. Wag ka kako lalayo sa akin at naisip ko agad Daddy ko sa bahay. Mas takot ako sa kanyang galit kesa sa mga tangke ni Macoy!

*Larawan kuha ni G. Boy Cabrido, pagkakamayan ng mga kawal at mga madre at pari sa EDSA noong People Power Revolution ng 1986.*

Sa pagkaka-alala ko, walang natakot sa amin. Walang umatras habang pasa pasa kami ng bolpen at papel para nga sa mga numero na tatawagang mga abogado kapag kami nakulong.

Noon ko narinig biglang nagsalita at lumapit sa isang law student kapitbahay namin na suki ng mommy ko sa tindahan, si Mr. Tiongson.

Hindi ko matandaan pangalan niya pero kaibigan siya ng lola ko. Maginoong maginoo. Respetado sa aming barangay. Negosyante na gumagawa ng mga plastic art sa mga jeep na pampasahero noon. Palagi niya ako sinasama at ng mga anak niya sa pagbibisikleta sa mga looban ng Bocaue, Sta. Maria, at Marilao sa Bulacan noon.

Makisig at matipuno si Mr. Tiongson. Six footer siguro. Naka-salamin medyo kalbo ng konti pero balbas sarado. At malaki ang boses. Sabi ng lola ko, dati raw Huk na naging NPA si Mr. Tiongson pero tumiwalag na.

Sa gitna ng dilim ng gabi sa isang kalye sa Santolan, ito ang sinabi ni Mr. Tiongson sa mga taga-UP Law na tumayong mga namumuno sa amin sa kalyeng iyon: “ako na ang lulugar sa unahan. Laban namin ito na hindi na dapat umabot pa sa ganito kung kami ay nanindigan noon.”

Humanga ako sa mama lalo noon. Pero hindi ko naunawaan sinabi niya hanggang kahapon na lamang nang pumasok ako bilang chaplain dito sa Our Lady of Fatima University sa Valenzuela.

Larawan kuha ni G. Lorenzo Atienza, ang Canonically Crowned National Pilgrim Image of Fatima na tinanghal nina Ramos noon sa EDSA 1986 na nasa pangangalaga ngayon ng National Shrine of Fatima sa Valenzuela, 25 Pebrero 2025.

Bago ako magmisa sa aming kapilya kahapon habang nagdarasal, parang kislap ng liwanag na dumatal sa aking kamalayan mga sinabi ni Mr. Tiongson noong 1986 sa Santolan: hindi pa tapos ang laban ng EDSA 1986.

Laban natin ito. Kumupas man ito, bumaligtad at nagtaksil ang ilan, laban nating lahat ito na dapat ipagpatuloy, linangin at palalimin. Higit sa lahat, dalisayin sa panalangin dahil kulang ang EDSA 1986 kung wala sina Jesu-Kristo at kanyang Mahal na Ina, ang Birhen ng Fatima. Mula sa karanasan ni Mr. Tiongson na kapitbahay namin noon, hindi ko papayagan manghinayang ako sa huli na tinalikuran ko ang EDSA 1986 kaya balang araw ay malagay sa peligro mga susunod na saling-lahi.

Kahapon din ang unang guning-taon ng pagkaka-korona sa National Pilgrim Image ng Fatima na siyang imahen na tinanghal nina Ramos noong People Power sa EDSA ng 1986! Narito sa National Shrine of Fatima sa Valenzuela ang naturang imahen mula pa noong ika-17 ng Oktubre 1999, sa loob ng isang munting kapilya na maaring puntahan ng mga deboto at peregrino.

Tama lang mayroong pasok sa upisina at mga paaralan tuwing Pebrero 25 upang higit nating mapagnilayan muli ang diwa ng EDSA 1986, maisalaysay sa mga bata upang ipaunawa sa kanila ang kahalagahan at kahulugan ng tunay na kalayaan na batay sa pagtitiwala sa Diyos.

Hindi mabubura ang EDSA 1986 sa ating kasaysayan kung ipagpapatuloy natin ang kuwento at adhikain nito hanggang sa tayo ay magkaisa muli bilang sambayanan at mga alagad ni Kristo – kasama ni Maria, ang Birhen ng Fatima.

*Larawan kuha ni Ka Ruben, bagong stained glass ng National Shrine of Fatima sa Valenzuela, Oktubre 2024; makikita sa dulong bahagi sa kaliwa ilang tagpo sa EDSA 1986.*

Ang Simbahan at ang EDSA ’86

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-25 ng Pebrero 2025

Hindi maikakaila ang mahalagang papel ng Simbahang Katolika sa tagumpay ng People Power 1986 na sinasagisag ng National Shrine of Mary, Queen of Peace mismo sa kanto ng EDSA at Ortigas Avenue kung saan pinigilan ng mga madre, pari, seminarista at layko ang mga sundalong sasalakay sana noon sa mga “rebeldeng” nasa Kampo Crame.

Sa gitna ng maraming pagbabago sa pag-usbong ng maraming matatayog na gusali, nananatiling paalala ang dambanang ito ng katotohanang wala tayong magagawa sa buhay natin kung nakahiwalay tayo sa Diyos sa pamamagitan ni Kristo Hesus kasama ang kanyang Ina na si Maria (Juan 15:5).

Nguni’t ipinahihiwatig din ng simbahang ito ang malaking bugtong sa ating panahon ngayon, kung ano na ang nangyari sa diwa ng EDSA 1986 na tila sa paglipas ng panahon ay unti-unti nang nalilimutan ng marami? Tingnang kung paano sa ngayon ang EDSA ang tanda ng lahat ng magulo at mali sa ating bayan, taliwas sa dating ningning at karangalan nito. Higit sa lahat, kay laking kabalintunaan ng ating kasalukuyan na ang mga pinatalsik ng EDSA noon ay hindi lang basta nakabalik ngayon kungdi sila pang muli ang namumuno, muling nananahan mismo sa palasyo ng Malacanang!

*Larawan ni Jaime Cardinal Sin sa Villa San Miguel, 23 Pebrero 1986, kuha ni Alex Bowi/Getty Images.*

Anyare? Kung paanong naging mahalaga ang papel ng Simbahang Katolika noon sa tagumpay ng People Power 1986, pagkalipas ng halos apat na dekada ay masasabi ring malaki ang kinalaman ng mga pari at obispo sa pagkupas at pananamlay ng diwa ng EDSA sa ngayon.

At taliwas sa larawan ng EDSA Shrine ang ating makikita sa ngayon ay ang pagkalango ng maraming mga obispo at pari sa kapangyarihan ng pulitika mula noong Pebrero 1986.

Wala nang nakasunod sa yapak ng karunungan at kabutihan ng yumaong Cardinal Sin na masasabi nating hindi namulitika at lalong hindi pulitiko noong 1986. Isang tunay na pastol ng kanyang mga kawan, inihatid ni Cardinal Sin tayo noon sa mayamang pastulan at malinis na batisan ika nga. Kung hindi sa kanyang panawagan sa Radyo Veritas noong gabi ng Pebrero 21, 1986, napulbos na marahil ang Kampo Aguinaldo at Krame, hindi na naging Pangulo si Tabako at umigsi buhay ng alamat na si Enrile.

Maraming pari at obispo iba nakita sa pakikibaka noon ni Cardinal Sin. Nakaligtaan nilang tularan ang buhay-panalangin (prayer life) ni Cardinal Sin na siyang bukal ng kanyang kabanalan o, kung di kayo papayag ay espiritualidad. Sa kabila ng maraming kontrobersiya sa kanyang mga sinasabi noon, isang mababanaagan palagi sa kanya ang malinaw na tanda ng buhay na pananalangin. Mayroon siyang prayer life kaya mayroon din siyang kababaang-loob at malasakit sa maliliit.

Maliban sa ilang natitira pang katulad ni Cardinal Sin, maraming obispo at pari ngayon ang sampay-bakod o amuyong sa mga pulitiko at mayayaman. Marami sa kanila mga TH na social climber nagkukunwaring “social activist” na puro burgis ang kasama pati asta at salita.

Kung noong EDSA ay tanda ng kanilang paglilingkod at kawang-gawa ang kanilang mga sutana na sumasagisag sa kanilang kaisahan sa Panginoong Jesu-Kristo, maraming mga obispo at pari ngayon dinurungisan kanilang habito na naging pasaporte palapit sa mga mayayaman at makapangyarihan.

Nakakalungkot ang maraming obispo at pari na nagsisiksikan sa pagmimisa para sa ilang mayayaman habang napakaraming maliliit na ni hindi mabasbasan kanilang mga yumao, ni hindi madalaw para dasalan mga may sakit. Minsang magkawang-gawa, naka-Facebook naman!

Ang pinakanakakasuka sa lahat na tiyak taliwas sa diwa ng EDSA 1986 ay ang mga obispo at pari na sunud-sunuran sa mga mayayaman at makapangyarihan. Nawala na ang kredibilidad ng mga kaparian na taglay noon ni Cardinal Sin dahil alam na alam ng mga pulitiko at mayayaman ang kahinaan ng mga obispo at pari – kuwarta, kuwalta, salapi at pera. Kitang-kita ito sa mga kasalan at lamayan. Maski sa tolda, magmimisa mga obispo at maraming pari para sa anibersaryo ng gasolinahan, sisindihan mga Christmas lights ng kanilang tindahan, magtutulak ng wheelchair ng milyunaryong lumpo, at iiwanan mga parokya maski Linggo para makimisa sa libing ng yumaong donya o don. Istambayan ay Starbucks, tanghalian sa lahat ng eat-all-you-can at bakasyon sa abroad, first class pa sa eroplano sagot ng mayayaman at pulitiko. Nasaan diwa ng EDSA? Wala! Nilamon at tinabunan ng buhol buhol na trapik ang EDSA!

Noon sa EDSA 1986, humingi ng tulong sa mayayaman para sa mga kawal at mga tao pero ngayon, hindi na nahihiya mga obispo at pari ipasagot sa governor at mayor kanilang mga party at outing. Hindi lang donasyon sa mga pagawain sa parokya hinihingi nila kungdi mga sariling pagawain sa bahay at sasakyan.

Nakakahiya. Nakakapanlumo.

*Larawan ni Linglong Ortiz, 23 Pebrero 1986.*

Kung paanong ang mga pari at obispo ang naging malaking bahagi ng tagumpay ng EDSA People Power noong Pebrero 1986, sila ngayon ang isang malaking dahilan sa pagkawasak ng diwa nito. Hindi na madama ng mga maliliit kanilang mga pastol na nanginginain sa mga handaan, iniwanan mga maralita sa kanilang kariton.

Nawa makita muli naming mga pari at obispo ang malaking estatwa ni Maria, ang Reyna ng Kapayapaan doon sa bubong ng simbahan sa EDSA at matanto rin paanong nanatili si Maria malapit sa Anak niyang si Jesus at sa mga tulad niyang anawim, mga maliliit. Hindi sa panig ng mga mayayaman at makapangyarihan.

Pansinin na habang tumatagal ang EDSA, tila nawawala na pagkakaisa natin sa Diyos kay Kristo kasama ang kanyang Ina na si Maria na dapat sana ay pangunahan ng mga obispo at pari. Iyon ang diwa ng EDSA noon na hindi ko makita ngayon. Pansin din ba ninyo?

Karunungan vs. katalinuhan, kabutihan vs. kabaitan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-24 ng Pebrero 2025

Kay ganda ng serye ng ating mga unang pagbasa sa Banal na Misa ngayong huling linggo bago magsimula ang Kuwaresma sa Miyerkules ng Abo ika-lima ng Marso 2025.

Napapanahon ang mga pagbasang ito mula sa Aklat ng Ecclesiastico ngayong binubura sa kamalayan natin ang mahalagang yugto ng ating kasaysayan, ang EDSA Revolution ng 1986.

Tamang-tama din ang mga naturang pagbasa sa gitna ng mga balita ng mga pagmamalabis ng maraming nasa kapangyarihan di lamang sa pamahalaan at lipunan kungdi pati na rin ng mga pari at obispo natin sa simbahan. Kung sa bagay, matagal nang usapin mga iyan sa simbahan na palaging hinahayaan nating mga Pilipino dahil na rin sa kawalan natin ng kamalayan sa pagkakaiba-iba ng marunong sa matalino at ng mabuti sa mabait na siyang paksang ibig kong talakayin ngayong bisperas ng EDSA People Power Revolution.

Tingnan muna natin ang karunungan at katalinuhan.

*Larawan kuha ni Lauren DeCicca/Getty Images sa Laoag City, 08 Mayo 2022.*

Ang karunungan (wisdom) ay tanda ng kabanalan dahil ito ay pagtulad sa Diyos na siyang Karunungan mismo. Ang maging marunong (to be wise) ay hindi lamang malaman ang maraming bagay-bagay sa mundo at buhay kungdi makita at mabatid pagkakaugnay-ugnay ng mga ito. Pag-ibig at pagmamahal ang hantungan palagi ng karunungan at kabutihan.

Ang maging marunong ay magkaroon ng mahusay at matalas na isipan na pinanday ng puso at kaloobang nakahilig sa Banal na Kalooban ng Diyos. Dinadalisay ng buhay pananalangin, nakikita ng karunungan ang kabuuan ng lahat ng mga bagay-bagay sa liwanag ni Kristo. Buo at ganap ang karunungan dahil mula ito sa Diyos, nagtitiwala sa Diyos at nakabatay sa Diyos ang lahat ng pagsusuri, pagtitimbang at pagpapasya sa lahat ng bagay.

Mula sa Panginoon ang lahat ng karunungan at iyon ay taglay niya magpakailanman. Sino ang makabibilang ng butil ng buhangin sa dagat, o ng patak ng ulan, o ng mga araw sa panahong walang pasimula at katapusan? Sino ang makasusukat sa taas ng langit o lawak ng lupa? Sino ang makaaarok sa kalaliman ng dagat at sino ang makasasaliksik sa Karunungan? (Sirac 1:1-3).

Sa kabilang dako naman, ang matalino ay pagkakaroon ng matalas na isipan. Magandang katangian ito ngunit hindi ito pinaka-mahalaga dahil sa ating sariling karananasan at kasaysayan, kay daming matatalinong Pilipino pero bakit ganito pa rin ang bayan natin?

Sa pamahalaan maging sa Simbahan, palaging ipinangangalandakan katalinuhan ng mga upisyal at nanunungkulan. Kaya nga sa sikat na sitcom na Bubble Gang, mayroong karakter doon na kung tawagi’y Tata Lino na puro katatawanan ang mapapakinggan.

At sa sawimpalad nating mga Pilipino, mas pinapaboran natin, mas hinahangaan palagi mga matatalino kesa marurunong. Bilib na bilib tayo sa mga tao na maraming tinapos na degree sa mga pamantasan dito sa bansa at ibayong dagat. Isa iyan sa malaking problema sa Simbahan: maraming pari at obispo ang matatalino ngunit walang puso ni Kristo, puso ng Mabuting Pastol. Sa dami ng matatalinong Pilipino, bakit ganito pa rin ang ating bayan maging Simbahan?

Bulok. Kung hindi man ay nabubulok.

Dangan kasi, mga matatalino matalas lang ang isipan ngunit walang puso o pitak man lamang doon para sa kapwa at sa Diyos kaya madalas, ginagamit kanilang katalinuhan sa kabuktutan at sariling mga interes at pangangailangan.

Kay ganda ng talinghagang gamit natin diyan – lumaki ang ulo. Yumabang at naging palalo sa sobrang katalinuhan, walang ibang pinakikinggan kungdi sarili lamang. Naku, lalo na iyan sa mga pari at obispo ng Simbahan!

Ang katawa-tawa sa malalaking ulo iyan ng maraming namumuno saan man, sa hindi maipaliwanag na kadahilanan, maraming matatalino puno ng kabag sa tiyan at hindi kataka-taka, walang ibang nagagawa sila kungdi umutot ng umutot. Kaya mabaho at mabantot sa maraming anomalya at kalabisan itong ating bayan maging Simbahan! Hindi ba?

*Larawan ni Roger Buendia/Presidential Museum and Library via esquiremag.ph.*

Noon pa man, sinasabi ko nang palagi magkaiba ang kabaitan at kabutihan. Madalas ang taong mabait nating tinuturing ay pleaser sa Inggles. Utu-uto, lahat puwede, lahat pinapayagan para walang kaguluhan pero ang katotohanan, lalo lamang gumugulo mga sitwasyon kapag kabaitan ang pinairal.

Alam na alam ito ng maraming mag-aaral na gusto nila mabait na guro na lahat ay puwede. Ganun din mga tao sa pari at obispong mabait. Lahat puwede para walang gulo. Akala nila…

Pero, mayroon bang natututunan sa mga maestra o maestro na mabait? Wala. Aminin natin mas marami tayong natutunan sa mga guro pati magulang at boss at pari na istrikto o mahigpit.

Ganoon ang mabuting tao (good person) – maliwanag sa kanya ang tama at mali. Hindi puwedeng payagan o pagbigyan ang mali. Mayroong diwa ng pananagutan palagi ang mga mabubuting tao na kadalasan ay istrikto rin naman. Sa mabuting tao, basta tama at kabutihan, hindi pagtatalunan o pag-aawayan samantalang mga mababait, lahat pinapayagan.

Ang mabuting tao, hindi niya iniisip ang sarili niyang kapakanan at kaluguran bagkus kabutihan ng karamahan at ng iba pang tao kesa kanyang sarili. Yung mababait, sarili lang nila iniisip. Kaya pinapayagan ang lahat ay upang magkaroon ng mga kaibigan at mga mangungutangan ng loob sa kanila. Popularity-oriented kadalasan mga matatalino at mababait.

Kaya naman, mapapansin natin na magkasama palagi ang karunungan at kabutihan at ang katalinuhan at kabaitan. Ang marunong ay tiyak na mabuti sapagkat higit sa kaalaman ang kanyang nilalayon ay kabutihan at kapakanan ng karamihan. Iyong mabait madalas ay matalino kasi sa Inggles makikita natin ito ay tumutukoy sa sanity o pagiging matinong pag-iisip o sane. Kapag sinabing “nasiraan ng bait”, ibig sabihin, nasira na ang ulo o nabaliw katulad ng maraming mga henyo na sa sobrang talino na walang iniisip kungdi sarili lamang.

Noon sa EDSA, nadama ko at naranasan karunungan at kabutihan nina Cardinal Sin, Pangulong Aquino, Hen. Ramos at ng maraming mga tao na dumagsa doon hindi upang makipag-away at makipagtalo kungdi makipagkasundo at umunawa. Napaka saklap kay bilis nabaligtad ang lahat. Napalitan ng mga baliw mga marurunong at ng mga sakim ang mga mabubuti.

Sana sa mga panahong ito na ating ginugunita ang makasaysayang EDSA People Power ng 1986, muling pag-isipan at pagnilayan nating mabuti ang ating pinahahalagahan at pinaninindigan. Para sa Diyos, para sa Inang Bayan.

*Tunghayan mga dati nating nalathala sa paksang pagkakaiba ng kabutihan at kabaitan.

Magkaiba ang Mabait at Mabuti

Hindi mabuti ang mabait

Dumaguete…nagets mo ‘ko!

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-12 ng Nobyembre 2024

*Larawan kuha ng may-akda, 07 Nobyembre 2024.*

               Dumating kasagsagan ng iyong init, sagad sa aking anit
          ngUnit alinsangan ay mapagtitiyagaan
              Mahirap tanggihan masuyo mong alindog
              Aking nadama saan man ako pumunta
              Gumala man ako sa gabi o
              Umaga, kapanatagan at kapayapaan parang tahanan
              Ewan kung anong hiwaga iyong angkin wala sa ibang puntahin
nakaanTig nitong damdamin kaya aking pangako ikaw ay babalikan
             Eenganyahin kapatid at kaibigan maranasan iyong kagandahan.

*Kuhay ng may-akda, takip-silim mula sa Rovira Suites, 10 Nobyembre 2024*

DUMAGUETE
hindi man kita agad na gets,
ako ang iyong nadaget
kaya ako ay babalik
that's a promise
I shall not forget!

*Larawan kuha ng may-akda sa Boulevard, 10 Nobyembre 2024.*

Shiminet

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-30 ng Agosto 2024

*Larawan mula sa Facebook, 29 Agosto 2024.*

Tayong mga Pinoy
hindi mauunahan sa katatawanan
mga biru-biruang makatotohanan
sadya namang makahulugan
sumasalamin sa kasalukuyang
kabulukang umiiral
sakit na kumakalat
lumalason sa lipunan.

Pagmamaang-maangan
ng matataas nating upisyal
sa kanilang mga kasinungalingan
kapalaluang pilit pinagtatakpan
sa kahuli-hulihan kanila ring bibitiwan
sa pananalitang akala'y maanghang
kanilang unang matitikman pain sa simang
silang sumasakmal hanggang masakal; 
nguni't kakaibang tunay si Inday 
hindi nga siya isda, walang hasang
kungdi pusit hatid ay pusikit na kadiliman
tintang itim ikinakalat 
upang kalaban ay marumihan
di alintana kanyang kasamaan
di kayang pagtakpan.

Sa pagtatapos 
nitong buwan ng wika
English pa more 
asar pa more 
kanyang binitiwan 
hanggang maging pambansang
katatawanan nang siya ay mag-slang
"shiminet" na tanging kahuluga'y 
"she-may-not-like-my-answer" lamang
ngayon sana kanyang malaman
hindi rin namin gusto 
kanyang answer
mga pangangatuwiran
sana'y manahimik na lang
at maghintay sa halalan.

Bago man pandinig ang "shiminet"
matagal na nating ginagamit
upang pagtakpan katotohanan;
mag-isip, laging tandaan  
kasinungalingan at kasamaan 
ay iisang "puwersa ng kadiliman" at 
"puwersa rin ng karahasan"
ng magkakaibigang hangal!

Elijah & Jesus with “Lolo and the Kid”

Quiet Storm by Fr. Nicanor F. Lalog II, 13 August 2024

This is a rejoinder to my Sunday homily I posted here Saturday morning (https://lordmychef.com/2024/08/10/when-we-cry-this-is-enough-god-gives-us-more-than-enough-to-go-on/).

I had published my Sunday homily that Saturday morning when I decided to unwind by watching any movie on Netflix which I do only on weekends. So glad it was the first movie I saw, very related with the story of Prophet Elijah and Jesus Christ’s “Bread of Life Discourse” that Sunday.

First think I liked with Lolo and the Kid is its fast-paced story that revolved around the two characters played by veteran Joel Torre and GMA7’s famed Firefly star Euwenn Mikael Aleta.

Second thing so interesting with me is how Lolo and Kid have no proper names at all (I just learned Lolo’s name was Mario after reading the various write ups) maybe because they stand for all of us who are caught in this great race for money and material things but deep inside longing for the more essential and truly lasting in life like love. And people who love us too, who care for us, and would stand by us.

We are Lolo and Kid who many times have traded our principles for momentary satisfaction but despite our seemingly strong facades of pragmatism and “resourcefulness” or madiskarte as Lolo taught Kid in the movie, deep inside us is still our conscience where God dwells, telling us to pursue good and shun evil. Joel Torre perfectly portrayed this beautiful side in each one of us (with his Ilonggo accent) of keeping a conscience despite our sinfulness, like a soft shell we delicately keep whole and intact inside lest we lose everything in life.

Recall our first reading last Sunday about Elijah fleeing to the mountain from an army pursuing to kill him. Elijah felt a total failure like Lolo and us many times in life when after all our goodwill and love, we are dumped by the very people we care for.

Elijah went a day’s journey into the desert, until he came to a broom tree and sat beneath it. He prayed for death, saying: “This is enough, O Lord! Take my life, for I am no better than my fathers” (1 Kings 19:4).

In one of the scenes of Lolo and the Kid, we find Lolo crying, cursing everyone and murmuring just like in last Sunday’s gospel. As he tried to end his life with a knife, Lolo suddenly heard the cry of an infant from the heap of garbage around him. What a beautiful portrayal of that infant left in the trash like Jesus Christ born on a manger becoming the savior of Lolo, a definitive message of mercy and love from God after his apparent cry of “This is enough, Lord!”

How many times have we found ourselves in the same situation, often in less momentous ones than Elijah or any prophet and saint, crying out to God in the heavens “this is enough”?

But, what is also most true behind every cry of “this is enough” that we make, we continue to believe and to hope in God that there is still a way out of our plight. And very often like in the story of Elijah last Sunday and in that scene in Lolo and the Kid, God comes at the nick of time like that infant crying in the garbage heap, a reminder of life and beauty found within us despite all the dirt we may have around us.

Here we find the Kid, perfectly played by Euwenn like in Firefly, as the saving grace, the Christ-figure in the movie bringing salvation to Lolo. Kid was “the bread of life from heaven” who “fed” Lolo with life with its meaning and direction. And joy found in Kid, the image of Christ Jesus.

Now, joy according to Jesus at the Last Supper is like a woman at the pangs of childbirth (Jn.16:21-22); it is deeper than happiness. True joy is borne out of self-sacrifice, a fruit of self-denial, of loving somebody more than one’s self. This we find at the end of this moving film.

Now all grown up, Kid finally met again Lolo in the hospital a day after his college graduation. Kid brought Lolo while seated on a wheelchair to visit Taba (another character without a name), their suki in fencing. From there, they went to their usual stop, a videoke bar to eat and drink, singing repeatedly Kenny Roger’s Through the Years.

Then, Lolo died, singing the only tune he knew that summed their beautiful relationship.

After Lolo’s body was taken out of the videoke bar, Kid opened Lolo’s bag that had a tin can of biscuit filled with old photographs taken with their stolen Polaroid camera. The photos did not merely remind Kid of their happy times together but most especially when they were already apart!

Unknown to Kid, Lolo hid to take photos when he moved to his adoptive parents, from his first ever birthday party to his college graduation! Through the years, Lolo, like God, was always there, present in all of Kid’s milestones in life because he is truly loved.

I have never liked that song Through the Years even when it was a hit during our high school days in 1981 but since Saturday, I have been humming it silently, hearing it inside me as an LSS until now. We hear the song playing throughout the end of the movie with scenes of how Lolo secretly took Kid’s photos filled with love and joy amid the strong current of pain within he had to endure to be far and away yet so near to his beloved apo.

If the Kid is the Christ figure in this film, Lolo is the God-the-Father figure, the One who seems so far from us as if He does not care at all. In Lolo and the Kid, there is that message of God never leaving us wherever we may be, whether we are in the squalor of poverty and sin or in the purity and cleanliness of affluence and grace maybe. God like Lolo to Kid is always with us but never interferes, silently doing many things to ensure that despite our many faults and failures in life, we end up in Him and His love.

We go back to Elijah’s cry of “This is enough, Lord!”, our very same cry like Lolo in the movie.

It is a cry that is also a prayer coming from our innermost being when we feel so saddled with no one to unload our woes except to God – who after all is the very reason why we cry! Watch for Lolo’s soliloquy on this reality we often do.

*Photo by author, James Alberione Center, QC, 08 August 2024.*

It is a cry of faith so akin with love because to believe and to love go hand in hand. It is during that moment when we feel like giving up to God, crying “this is enough” when in reality we surrender everything to God because we have been caught up by Him that we cannot resist His attraction.

It is that moment when we feel so “fed up with life” but deep inside, we hear God telling us like Lolo with the cries of an infant or like Elijah with an angel instructing him, “Get up and eat, else the journey will be too long for you!” (1 Kings 19:7).

Yes, our life journey is still long but we have a companion in Jesus, our bread of life from heaven, nourishing us, strengthening us, teaching us that essential beauty of love found only in sharing one’s life for the other. As we have said in last Sunday’s homily, it is when we cry “it is enough, Lord” when God gives us more than enough to sustain us sometimes in the form of a good movie like this one. May we have more “bread” like Lolo and the Kid that feeds our soul and gladdens our heart.

*BTW, we are not paid to endorse this movie; simply sharing with you its good news.

Exaggerating the truth, exaggerating self, part 2

Quiet Storm by Fr. Nicanor F. Lalog II, 23 July 2024

*Photo from sunstar.com.ph of that viral incident between a Cebu personality addressed as a “Sir” by a waiter in a mall last Sunday.*

It is a classic case of “brouhaha” in the real sense, especially if we consider our Tagalog word buruha or bruha: a waiter was told to stand for more than an hour to be “lectured” on gender sensitivity by a Cebu personality belonging to the LGBTQ community after being addressed as a “Sir”.

Well, at least, the issue had been settled amicably with an apology by the celebrity after a deluge of negative reactions from netizens. Likewise, we can now sigh with some relief that there are no plans among the LGBTQ community to imitate their sistah from the Queen City of Cebu, proof that there are more sane and kind LGBTQ who have better things to do than make a big fuss about themselves or the rainbow. Imagine if every LGBTQ will lecture everyone of us just on how to address them in Metro Manila alone, life would be disrupted and paralyzed, worst than what we went through during the lockdowns during COVID-19!

But kidding aside, what makes that incident disturbingly sad is how it had shown again the sad plight of the poor in our country. Bawal maging mahirap, maging dukha sa Pilipinas. So sad. Even in the church it is very true. We do not have to look far to see how this is so true among us. Kawawa palagi ang mga maliliit.

How do we treat our house helpers and drivers, delivery personnel, janitors and janitresses, even professionals doing not so glamorous tasks like nurses. And security guards, of course. (Kudos to our alma mater, the Faculty of Arts and Letters of UST who had their security personnel joined the march of their recent graduates!)

The very sight of a waiter standing in front of a customer immediately caught my attention while scrolling my Facebook, asking myself, “what happened?” Gut feelings told me something was very wrong and surely, the guy must have been so disadvantaged.

For addressing that celebrity customer as “sir”, the waiter had to endure the humiliation of standing before him like in a trial. Even if it was just between the two of them. Even if he did not scream or yell at the waiter. What’s the big deal? Iyon lang?

His ego, his femininity more valuable than the very person of the waiter? It is the new pandemic among us spreading these last 20 years. The malady of entitlement, of never making the mortal sin to address some people as Doctor or Attorney or even Father. We have lost touched with our humanity, our being a human being, a person, a tao first of all.

Good thing there was a good soul around that mall who came to the waiter’s rescue.

What we have here is a classic case of “exaggeration of truth, exaggeration of self” – a phrase I have found years ago in one of the many writings of Pope Benedict XVI. It was my parting shot to our graduates of Senior High School last July 05, 2024 during our Baccalaureate Mass.

Many times in this age of so many platforms of communications, we tend to exaggerate the truths, of clamoring for so many things like inclusiveness everywhere when in the process, they have actually become so exclusive! Many times, people exaggerate the truth presenting themselves as disadvantaged and victimized when in fact it is far from reality. Many people are advancing so many things these days when in fact they are actually promoting themselves. Many are exaggerating the truths when they are actually exaggerating themselves (https://lordmychef.com/2024/07/10/exaggerating-truth-exaggerating-self/)

The tragedy of our time characterized by affluence and upward mobility so splattered across social media daily, is how so many among us who have lost touch with our humanity. Everything has become a show – a palabas we say in Filipino. We forget that inside – the loob – as more essential.

And what is inside each one of us?

Our dignity as image and likeness of God or pagkatao that is best seen and expressed in our being small, being little like the children, the very core of Jesus Christ’s teaching.

Look outside even in the countryside now invaded by those giant tarpaulins – why have we become like those tarpaulins, thinking and feeling we are larger than others?

Truth in Greek is aletheia that literally means an opening, of not being concealed like the blooming of a flower.

Simply be yourself. And don’t forget everyone as they are.

God bless everyone!

*Photo by Dra. Mai B. Dela Pena, MD at Deir Al-Mukhraqa Carmelite Monastery in Isarel, 2014.*

Pagsusuri, pagmumuni ng pagdiriwang ng ating kalayaan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-12 ng Hunyo 2024

*Mula sa Colombo Plan Staff College, cpstech.org, 12 June 2020.*

Tuwing sasapit petsa dose ng Hunyo
problema nating mga Filipino
nahahayag sa pagdiriwang na ito:
alin nga ba ang wasto at totoo,
Araw ng Kalayaan o Araw ng Kasarinlan?

Parehong totoo, magkahawig sinasaad ng mga ito
ngunit malalim at malaki kaibahan ng mga ugat nito:
kung pagbabatayan ating kasaysaysan
araw ito ng kasarinlan nang magsarili tayo bilang isang bansa pinatatakbo ng sariling mamamayan, magkakababayan;
ngunit totoo rin namang sabihing
higit pa sa kasarinlan ating nakamtan
nang lumaya ating Inang Bayan sa pang-aalipin ng mga dayuhan!

*Kuha ng may akda, Camp John Hay, 2018.*

Maituturing bang mayroon tayong kasarinlan
kung wala namang kalayaang linangin at pakinabangan ating likas na kayamanan lalo na ang karagatan gayong tayo ay bansang binubuo ng mga kapuluan?
Tayo nga ba ay mayroong kasarinlan at nagsasariling bansa kung turing sa atin ay mga dayuhan sa sariling bayan
walang matirhan lalo mga maliliit at maralitang kababayan dahil sa kasakiman ng mga makapangyarihan sa pangangamkam?

Gayon din naman ating tingnan
kung tunay itong ating kalayaan
marami pa ring nabubulagan, 
ayaw kilalanin dangal ng kapwa 
madalas tinatapakan dahil ang tunay na 
kalayaan ay ang piliin at gawin ang kabutihan kaya ito man ay kasarinlan
dahil kumawala at lumaya sa panunupil
ng sariling pagpapasya na walang impluwensiya ng iba kundi dikta ng konsiyensiya!

*Larawan kuha ni G. Jay Javier sa Luneta, 2022.*

Kalayaan at kasarinlan 
kung pagninilayan
dalawang katotohanang 
nagsasalapungan
kung saan din matatagpuan
ang kabutihan,
paglago at pagyabong 
ng ating buhay!