Paalala ng Banaba

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-30 ng Abril 2021
Larawan kuha ng may-akda sa Immaculate Conception School for Boys, Malolos City, 27 Abril 2021.
Tirik noon ang araw 
aking ramdam ang init at alinsangan
sa paradahan ng paaralan, 
nanunuyo lalamunan habang 
tagatak ang pawis, naiinis 
naiinip, kailan aalis
virus ng COVID-19 sa atin;
kaya hanggang sa gitna ng init
sumasagitsit sa isip at kamalayan
paghihirap nating pinagdaraanan
nang ako'y maginhawahan sa malamig na lilim
ng nakayungayong mga dahon at sanga ng Banaba;
sa aking paglingon patingala
ako ay namangha at nabighani
mga lilang bulaklak namumukadkad
handog ay kagalakan at kapahingahan.
Luminga-linga pa ako sa kapaligiran
saka lamang napagmasdan
isa pang puno ng Banaba nalampasan
hitik sa mga bulaklak niyang lila
naroon din sa bukana ng paaralan
nagpaparamdam ng mahalagang aral
matutunan sa pandemyang pinagdaraanan:
kung kailan kainitan,
walang patak ng ulan
saka ipinagyayabang nitong Banaba
angking kagandahan at kabutihan
maging kahusayan dapat nating tularan
sa panahon ng kagipitan, doon lumalabas
tunay nating kulay -
ikaw ba'y matamlay at mapusyaw
at hindi makagalaw?
Alalahanin pangangaral ni Hesus nating mahal,
"At bakit kayo nababagabag tungkol sa pananamit?
Isipin ninyo kung paanong sumisibol
mga bulaklak sa parang, hindi nagpapagal
ni humahabi man; maging si Solomon
sa kanyang karangyaan hindi naramtan
ng gayong karinglan!
Kaya't huwag kayong mabalisa
sa inyong kakanin, iinumin o daramtin."
Madaling sabihin, mahirap gawin
lalo na sa marami sa atin sapin-sapin
suson-suson mga paghamon sa buhay
ngunit sa puno ng Banaba naroon
ating tugon:  magpakatatag sa pagkabaon sa lupa
paglipas ng taon uusbong mga dahon at bulaklak
dulot nitong bunga lunas sa maraming sakit at karamdaman.
Larawan kuha ng may-akda sa Immaculate Conception School for Boys, Malolos City, 27 Abril 2021.

Ang buhay ay Kuwaresma

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-23 ng Pebrero 2021
Larawan kuha ng may-akda sa Lungsod ng Jericho, Mayo 2019.
"Noong panahong iyon,
si Hesus ay agad pinapunta 
ng Espiritu sa ilang.
Nanatili siya roon ng apatnapung araw,
tinutukso ni Satanas.
Maiilap na hayop ang naroon 
nguni't si Hesus ay pinaglingkuran 
ng mga anghel" (Marcos 1:12-13).
Kay sarap namnamin tagpong ito
ng panunukso ng diyablo kay Kristo
dahil ganito rin ang buhay natin:
isang paulit-ulit na Kuwaresma
doon sa ilang ng kaguluhan at kasamaan
 sakit at mga pagsubok
sabay-sabay dumarating
kung kailan tayo nagpapakabuti
hindi lmang demonyo umaaligid
pati maiilap na hayop nagbabadya ng panganib
kaya mga problema hindi maubos
ni matapos, wala nang ibang ibig
kungdi makahulagpos
sa maraming tanikala at lubid
sa atin ay gumagapos.
Ngunit kung ating matatalos
pinagdaanan ni Hesus ating Manunubos
doon sa ilang Kanya nang tinapos
kapangyarihan ni Satanas
nang ituro Niya sa atin landas
 ng katatagan nang tayo mismo
ay Kanyang sinamahan sa ilang,
 pinaglingkuran ng mga anghel
upang mapagtagumpayanan
 kasalanan at kasamaan;
ating pagmasdan at pagnilayan
kapag tayo nasa kahirapan at kagipitan
maging kadiliman sa buhay,
saka dumarating si Hesus
hatid mabuting balita ng kaligtasan.
Hindi inalis ng Diyos
 ilang sa ating buhay
bagkus tayo ay kanyang sinamahan
sa paglalakbay, ibinigay kanyang Anak
upang sa atin umagapay, gumabay
pabalik sa kanyang tahanan
at kaharian sa langit
na dito pa man sa lupa
 ay atin nang matitikman, masusulyapan
sa Kuwaresma na ating pinaghahandaan
Pasko ng Pagkabuhay
na ating hinihintay
upang magbigay saysay at kulay
sa nananamlay nating buhay
kaya kay Hesus ating ialay!
Pagkatapos dakpin si Juan,
si Hesus ay nagtungo sa Galilea
at ipinangaral ang Mabuting Balita:
"Dumating na ang takdang panahon,
at malapit na ang paghahari ng Diyos!
Pagsisihan ninyo at talikdan
ang inyong mga kasalanan
at maniwala kayo sa Mabuting Balitang ito" (Marcos 1:14-15).
Larawan kuha ng may-akda, Egypt, 2019.

Walang walang kuwenta

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-18 ng Nobyembre 2020
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.
"Walang kuwenta"
madalas masambit ng matatanda
sa maraming bagay noong araw
panahon pa ni Kopong-Kopong
kung sino man iyon...
"Walang kuwenta"
ay walang suma,
walang halaga,
walang kabuluhan
kaya hindi na binibilang.
Nguni't kung ating 
tutuusin 
lahat sa buhay natin
ay mahalaga kaya
mayroong kuwenta ang bawat isa.
Walang
walang kuwenta
sa mundong ito
dahil sa kahuli-hulihan
ang lahat ay kukuwentahin
upang tingnan
kung tayo ay sapat o
kulang sa timbang
batay sa ipinagkatiwala
ng Diyos na biyaya sa atin.
Hindi mahalaga kung
marami o kakaunti
 binigay Niya sa atin
dahil iisa pa rin
ang pagsusuma
 na Kanyang gagawin:
naging tapat ba tayo
sa atas Niyang gampanin
palaguin, pagyamanin
kaloob Niyang bigay sa atin?
Mapalad
ang aliping tapat,
pinagyaman, pinalago
kanyang buhay at talento
sa langit kanyang makakapiling
itong Panginoon natin!
Ngunit sa aba
na sinayang ang lahat
sa paghuhukom
siya ay titimbangin
at kung kukulangin
magngangalit mga ngipin
sa walang hanggang apoy
siya susunugin.
Pagyamanin
biyaya sa atin
ng Panginoong butihin
na siyang puhunan
din natin 
sa buhay pang darating!

Kailan ako tunay nagmamahal?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-03 ng Nobyembre 2020
Larawan kuha ng may-akda, gayak ng aming parokya, Nob. 1-2, 2020.
Madalas aking ipinapalagay
bilang bahagi ng buhay 
itong pagmamahal
ako nama'y nakagaganap,
nakatutugon sa hamon.
Nguni't ano nga ba talaga
ang magmahal at kailan ako
tunay na nagmamahal?
Napakadali na maging mabuti 
sa iba, magtimpi ng sarili,
magparaya at magpalampas;
mahabag at maawa na kusang 
tutulo ang luha,
umakay at sumabay sa mahihina,
magmalasakit maski sa walang sakit.
Kailan nga ba
ako tunay na nagmamahal,
tanong ko sa sarili noon pa man;
maski mga kaibigan
mga pinapayuhan
sa simbahan
o saan pa man
iyan ang palaging katanungan
na ano mang kasagutan
ay siyang buod at kabuuang
kahulugan ng pagmamahal
di lamang ng mga magkasintahan
o magsing-ibig
kungdi ng sino mang nilalang
ng Diyos na pag-ibig.
Noon ay
palagi kong sinasabi
mula sa limitado kong karanasan
na aking inihahabi,
pinagtatagpi-tagpi
sa mga napag-aralan
at napagnilayan
na tunay ka lamang nagmamahal
kapag ika'y nasasaktan
dahil kung wala ka nang nararamdaman
mas malamang
pusong bato
ang nariyan sa iyong dibdib,
di lamang manhid
kungdi patay at malamig.
Hindi natapos
aking pag-aasam
malaman at maranasan
kung kailan nga ako
tunay nagmamahal;
maraming karanasan
aking pang dinaraanan
dahan-dahan, unti-unti
naliliwanagan na
tunay akong nagmamahal
di lamang kapag ako'y nasasaktan
kungdi dama ko man
aking kawalan
sa kakayahang ibsan maliban samahan
kapatid kong nahihirapan.
Tunay akong nagmamahal
kung aking pipiliing mahalin
ang iba kesa akin;
 hindi na daraing
kungdi sasarilinin
at aangkinin pati tiisin
mga iyak at hinaing
ng ginigiliw
 at kung maari ay pasanin
kanilang mga dalahin.
Sa kahuli-hulihan
batayan pa rin ng pagmamahal
ang masaktan --- kung hanggang saan,
hanggang kailan doon malalaman
yaring lalim at kadalisayan.
Larawan kuha ng mga may-akda, gayak ng altar ng parokya, Nob.1-2, 2020.

Pag-ibig: ang tanging sagutin at kaloob sa buhay natin

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-09 ng Setyembre, 2020
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.
Kay ganda ng paalala
ni San Pablo sa mga taga-Roma
na hanggang ngayon sa ating panahon 
gawin nating tuntunin:
"Huwag kayong magkaroon ng sagutin
kaninuman, liban sa saguting tayo'y mag-ibigan...
Ang umiibig ay hindi gumagawa ng masama kaninuman,
kaya't ang pag-ibig ang kabuuan ng kautusan." 
(Roma 13:8, 10)
Ano nga ba ang sagutin natin sa bawat isa?
Hindi ba ano mang sagutin ay pagkaka-utang din?
Kung gayon, 
tayong lahat ay mayroong tungkulin
at sagutin na bayaran pagkakautang natin
na walang dili iba kungdi pag-ibig pa rin!
Sa lahat naman ng sagutin at bayarin
pag-ibig ang pinakamamahalin at mainam utangin;
hindi tulad ng salapi, pag-ibig ng Diyos ay hindi tinitingi
walang tinatangi, hindi na kailangan pang humingi
kahit ikaw ay mabaon at hindi makaahon
sagot palagi ng ating Panginoon!
Kaya si Hesus pumarito noon
upang tubusin sangla ng pagkakautang natin
sa pag-ibig ng Ama na tinalikuran at tinanggihan
ng mga unang magulang natin;
Sa Kanyang kabutihang-loob
sa atin ay ipinagkaloob buhay Niyang handog.
Pag-ibig ang siyang pumupuno sa atin
siya ring nagpapairal sa atin
dahil ang mabuhay ay umibig;
sino mang hindi umiibig ay patay
parang naglalakad na kalansay
hungkag at walang laman, puso at kalooban.
Kaya naman sumasama ating loob
kapag minamahal natin ay walang utang na loob
dahil pag-ibig ang tanging nasa ating loob;
kapag pag-ibig ay hindi sinuob
upang humalimuyak gaya ng insenso at bulaklak,
ito'y nakukulob, umaantong, sa kamatayan humahantong.
Katulad ang pag-ibig ng tubig sa ilog
mahirap masundan pinagmumulan at patutunguhan
ngunit iyon ang kagandahan at kainaman
habang tayo'y patuloy sa pag-ibig, dumadaloy, umaagos
hindi ito nasasaid dahil ang Diyos ay pag-ibig
at walang hanggan na Siyang ating hantungan at kaganapan.

Panalangin sa mga ginigipit

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II
Paggunita sa Pagpapakasakit ni San Juan Bautista, Ika-29 ng Agosto 2020
Ama naming mahabagin,
ngayong ginugunita namin 
pagpapakasakit ni San Juan Bautista, 
Inyo sanang dinggin aming panalangin
para sa maraming kapatid namin na ginigipit, iniipit;
ang iba sa kanila ay nakapiit
marami ang lugmok sa pait at sakit na sinapit
mula sa mga makabagong Herodes at Herodias
na prinsipyo at pagkatao, ipinagpalit sa ginto.
Inyong patatagin paninindigan sa katotohanan 
katulad ni San Juan Bautista
upang ipagpatuloy pakikipaglaban 
nasaid man ang kabuhayan
at tanging pinanghahawakan 
dangal ng katauhan.
Ikaw lamang Panginoon
ang nakaaalam ng higit na mainam
kami ay Iyong turuan at tulungan
katulad ni San Juan loob mo ay masundan
kami ma'y maging palatandaan
ng Iyong kapanatilihan sa gitna ng mga 
pag-uusig at kahirapan.
Amen.

*Mga larawan sa itaas: una ang painting ni Caravaggio ng pagpupugot sa ulo ni Juan Bautista mula sa wikimedia.org; biktima ng tokhang mula sa Philippine Daily Inquirer; umiiyak na empleyado ng ABS-CBN mula sa Reuters.org; at mga locally stranded individuals sa ilalim ng flyover malapit sa NAIA kuha ni G. Raffy Tima ng GMA-7 News.

Ano pa ang kulang sa akin?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-20 ng Agosto 2020
Larawan kuha ng may-akda, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, 2018.
Minsa'y lumapit kay Hesus
kabataan na ibig malaman 
tunay na kabutihan
upang maranasan
kaganapang inaasam;
kulang aniya sa kanya
pagtalima sa mga utos 
at tuntunin ng Diyos
kaya sinundan niya 
ng isa pang tanong ang Panginoon:
"Ano pa po ang kulang 
upang aking makamtan
buhay na walang hanggan?"
ngunit nang mapakinggan 
anyayang talikuran mga ari-arian, 
dagli siyang lumisan na luhaan
si Hesus ay iniwanan, 
kayamanan hindi niya kayang talikuran..
Marahil iyo ring naranasan
maging katulad niyong kabataan
na maguluhan at mag-asam
sa kabila ng marami nang nakamtam
bakit parang kulang pa rin
itong buhay natin
walang kahulugan at kaganapan
hindi na tayo masiyahan
sa dating kinagawian;
anong laking kabalintunaan
sa tuwing nagtatanong
sa gitna ng katahimikan
itong ating kalooban
"Ano pa nga ba ang sa akin ay kulang?"
samantalang ating katayuan
 sapat lamang sa pangangailangan
hindi nagkukulang maging sa
mga kaibigan at gawang kabutihan.
Pagmasdan bugtong at palaisipan
nitong ating buhay at kapalaran
kailanman hindi kayang tapatan
ng ano mang kayamanan o katanyagan
maging ng sino pa mang nilalang
sapagkat itong ating kalooban
sadyang nilikha upang panahanan
ng Panginoong Diyos na ating pinagmulan
at siyang ring hahantungan;
 tuwing sumasagi itong katanungan
"Ano pa nga ba ang sa akin ay kulang?"
iyan ay tiyak na palatandaan 
na tayo ay nasosobrahan
kailangan nang mabawasan
at mawalan
upang mapunan
tangi ng Diyos lamang
na Siya nating kapanatagan at kapayapaan.
Larawan kuha ng may-akda, Lawa ng Galilea (Tiberias) sa Israel, Mayo 2017.

Aral at turo ng bundok

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-09 ng Hunyo 2020
Ang banal na Bundok ng Sinai sa Ehipto kung saan nakipagtagpo at usap ang Diyos kay Moises. Larawan kuha ng may-akda, Mayo 2019.
Mula 
 kamusmusan 
hanggang kabataan 
maging sa katandaan, palagi 
kong pinag-iisipan ano kaya pakiramdam 
at karanasan maakyat ang kabundukan at mula
doon durungawin nasa ibabang mga lansangan at kapatagan o kaya naman
mula sa gayong kataasan kung mayroong kaibahan kung ako'y tumingala sa kalangitan.
Hindi 
nagtagal aking 
naranasang maakyat ilang 
kabundukan at doon ko natutunan 
pangunahing aral at katotohanan na ang bundok 
ay buhay, isang paglalakbay mga daana'y di tiyak, puno ng mga 
dawag at panganib, hindi lahat ay paahon minsa'y palusong kaya mahalaga 
sa bawat pagkakataon, tuon ay matunton nililingon na taluktok sa dako pa roon.
Iwaksi 
pagmamadali 
gaya ng ating buhay, damhin
paglalakbay sa bundok, tingnan kalikasan
pakinggan sari-saring tunog at huni sa kapaligiran
iyong mararanasan kaluguran at kabutihan, hindi kahirapan;
iwasan o lampasan at iwanan mga hindi kagandahan, panatilihan 
saan man ika'y puno ng kagalakan at kaganapan, sa buhay madalas nating malimutan.
Huwag
kalilimutan tanging
mahalaga lamang ang dalhin
ano mang hindi kailangan ay iwanan
upang huwag mabigatan, mapagaan at mapaluwag
di lamang katawan kungdi pati kalooban dahil ang malaking 
katotohanan, itong bundok ay larawan ng Diyos na sa ati'y umaakit 
sa kanya tayo ay lumapit upang kariktan niya at kabanalan atin ding makamit.
Ang
hiwaga ng
kabundukan katulad 
nitong atin buhay matatagpuan 
sa ating kakayanang iwanan ang lahat,
Diyos ay pagkatiwalaan na Siya ring nagbigay
sa atin ng bugtong Niyang Anak nag-alay ng buhay sa krus 
upang mabuksan pintuan ng kalangitan na ating tunay na tahanan 
madalas nating tinitingnan sa kaulapan halos kalapit ng mataas na kabundukan.

Ang mga bantog na Swiss Alps sa Switzerland. Kuha ni Rdo. P. Gerry Pascual, 2019.

Nang kalusin ng COVID-19 ang ating salop

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-10 ng Mayo 2020
Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Kapansin-pansin
mga pangyayari sa quarantine
nang tila kalusin ng COVID-19
mga kalabisan sa buhay natin
tulad nitong social distancing.
Kung tutuusin
ang sinasabing new normal
ay aral ating tinalikuran
ngayon ay naging sampal 
sa ating pagiging hangal
sa di pagpansin sa ating kapwa
dahil tuon ng ating mga paningin
ay mga bagay na maningning 
animo'y ginto na kumakalansing 
ngunit malansa nang amuyin 
dahil tanso lang rin!
Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Halina at paglimi-limihan
pangunahing katotohanan
na ating kinalimutan, iniwan
ngayon ay binabalikan
kahalagahan ng bawat isa
bilang kapatid at kapwa
na dapat mahalin, huwag hamakin
sapagkat  itong buhay natin
kaloob ng Diyos na mahabagin
dapat ingatan, di dapat sirain o sayangin.
Ano mang kabutihan maaring gawin
ipadama ngayon din, 
huwag hintayin maagaw ng COVID-19
at baka maski sa paglilibing
hindi rin tayo makapaghabilin 
ng pabaon na pagmamahal natin.
Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Marami pang ibang kalabisan
na dapat nating pinagsisihan 
at ginawan ng paraan upang 
buhay sana'y naging makahulugan;
sa ating pagpapaliban,
inabutan nitong pandemya
na siyang kumalos sa punong salop
upang ipamukha sa atin
ang tunay na kapangyarihan
ay wala sa lakas at karahasan
kungdi naroon sa kahinaan at kawalan
tulad ng virus mula sa Wuhan -
hindi natatanawan ngunit bagsik 
ay napakalupit, lahat ng bansa
napahinuhod, napilitang dumapa
hanggang ngayon hindi makapagsimula.


Larawan kuha ni G. Jay Javier, Abril 2020.
Paano tatakbo ating buhay
ngayong quarantine 
kung wala mga tinagurian
mga frontliners na tahimik gumagawa, naglilingkod
kahit maliit ang sahod   
kumpara sa mga  bossing at mga titulado?
Nasaan mga artista at atleta pati na mga kongresista
 nagpasasa sa malalaking kita
ngayon hindi makapagpakita?
Ito nga namang tadhana 
madalas wala sa ating pantaha ni hindi sumagi sa isip
patutunguhan nitong kinabukasan
puno ng kabalintunaan na alalaong baga
walang maaring panghawakan bagkus pakaingatan
ng sino mang nakatindig, kahit pa nakasandig
tiyak mayroong higit na makadaraig! 
 

Pasko ng Pagkabuhay sa panahon ng nakamamatay na COVID-19

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-13 ng Abril 2020

Katulad ninyo 
ako man ay humiling
sa aking mga panalangin
sana'y magbalik na 
dating normal na buhay natin 
bago mag-COVID-19.



Ngunit nang aking suriin
mali itong aking hiling
at tiyak hindi diringgin
ng Panginoon nating
nagpakasakit upang baguhin
kinamihasnang pagkakasala natin.


Ano nga ba ibig sabihin
pagbabalik sa dating normal
na buhay natin?
Hindi ba ito naging sanhi
nitong COVID-19 kaya 
tayo ngayon ay naka-quarantine?
Bago pa man dumating 
itong social distancing
magkakahiwalay at hindi natin pansin
mga kapwa lalo mga nalilihis 
habang ang iba ay minamaliit 
tila baga buhay ng iba walang halaga sa atin?
Kaya dating normal na buhay natin
hindi na dapat magbalik sa mga panahong...
normal ang walang Diyos
normnal ang hindi pagsisimba
normal ang paglapastangan sa magulang at kapwa
normal ang makasarili
normal ang walang pakialam
normal ang kasakiman
normal ang patayan
normal ang pakikiapid
normal ang pagsisinungaling
normal ang fake news at chismis
normal ang pagnanakaw
normal ang korapsiyon
normal ang gulangan
normal ang pagmumura at pag-alipusta
normal ang kawalan ng kahihiyan
normal ang mga trapo na pulitikong pulpol
normal ang pagbebenta ng boto
normal ang kawalan ng modo
normal ang pagwasak sa kalikasan.
Iyan ang dating normal na buhay natin
na hindi na dapat mabalik
sari-saring mga diyos-diyosang
sinasamba upang magkamal ng maraming pera
hangaan at tingalain ng iba
waring ang sarili'y angat sa karamihan.

Iyan ang dating normal na buhay natin
na hindi na dapat mabalik pagkaran nitong COVID-19:
malayo sa Diyos at sa kapwa tao
dahil itong Pasko ng Pagkabuhay
ay pagbabalik sa landas ng kabutihan at kabanalan
paglimot sa sarili, pagpapasan ng Krus upang si Kristo ay masundan.

Kaya marahil matatagalan itong ating lockdown
upang higit nating madalisay ating mga buhay
nang sa gayon matapos pagdaanan mga kahirapan
huwag nating malimutan ang Diyos na makapangyarihan
hangad ang ating kabutihan at kapakanan.