“Do not disturb”: Pagpapala ng mga may-sakit

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-11 ng Pebrero 2026
Larawan kuha ni Arkitek Philip Santiago, Lourdes, France, Oktubre 2025.

Isa sa mga turo sa amin ni Bp. Almario (+) noong kami ay mga seminarista pa ay huwag na huwag daw kaming maglalagay sa pintuan ng aming silid kapag naging pari na ng “Do not disturb” sign.

Paliwanag niya sa amin ay buhay ng mga pari ang palaging maistorbo at magambala lalo na kung mayroong may-sakit at naghihingalo ano mang oras gaya ng hating-gabi at madaling-araw.

Naalala ko ang turo niyang iyon noong Lunes sa aking homilya tungkol sa ebanghelyo na si Hesus ay “inistorbo” ng mga tao nang tumawid ng lawa at dumaong sila sa Capernaum.

Larawan kuha ng may-akda, Lawa ng Galilea, Israel, Mayo 2017.

Noong panahong iyon, sina Hesus at ang kanyang mga alagad ay tumawid ng lawa, at pagdating sa Genesaret ay isinadsad nila ang bangka. Paglunsad nila, nakilala siya agad ng mga tao kaya’t nagmamadaling nilibot ng mga ito ang mga pook sa paligid; at ang mga maysakit, na nakaratay na sa higaan ay dinala nila kay Hesus, saanman nila mabalitaang naroon siya. At saanman siya dumating, maging sa nayon, lungsod, o kabukiran, ay dinadala sa liwasan ang mga maysakit, at isinasamo sa kanya na pahipuin sila kahit man lang sa palawit ng kanyang kasuutan. At lahat ng makahipo nito ay gumagaling (Marcos 6:53-56).

Imagine natin ang eksenang ito: ni hindi na nakapagpahinga man lang si Hesus pagdating sa Capernaum. Ni hindi niya nakuhang bumuwelo. Agad-agad Siya na sumama sa mga tao. Kung ano man mga plano Niya marahil noong mga araw na iyon ay Kanyang ipinagpaliban para sa mga tao, lalo na sa mga may-sakit.

At iyon naman ang totoo kay Hesus – palagi Siyang may panahon sa bawat isa sa atin. Kaya nga hindi naman Siya pumapalag sa mga humihipo sa Kanyang damit upang gumaling sa kanilang mga sakit. Kailanman ay hindi pinigilan ni Hesus mga tao na siya ay istorbohin upang magpagaling, mangaral at magpaliwanag. Minsan nga ay inaya niya Kanyang mga alagad tumungo sa ilang na pook upang mamahinga ngunit wala Siyang nagawa kungdi ang maawa nang makita Niya na nauna pang dumating sa kanila ang mga tao na parang mga “tupang walang pastol” kaya tinuruan Niya at pinagaling mga may-sakit. At pagkaraan ay pinakain pa!

Napaka-gandang katangian ni Hesus ang kanyang pagtugon sa mga pang-aabala lalo ng mga may-sakit at naghihingalo. Ito marahil ang kaganapan ng ating panalanging “disturb me Lord” sapagkat tunay tayo nagagambala ng Panginoon tuwing kinakilanga at pinaglilingkuran natin ang mga may-sakit at maging iba pang mga nahihirapan sa buhay.

Larawan kuha ni Arkitek Philip Santiago, Lourdes, France, Oktubre 2025.

Kaya naman tuwing ginugunita ang Birhen ng Lourdes sa ika-11 ng Pebrero, atin ring ipinagdiriwang ang Pandaigdigang Araw ng mga May-Sakit. Bantog ang maraming himala ng kagalingan sa pamamagitan ng pamimintuho sa Birhen ng Lourdes. Itinuturing din na mapaghimala ang bukal ng tubig doon sa Lourdes, France na ipinahukay ng Mahal na Birhen sa pinagpakitaan niyang bata noon na ngayon ay Santa na, si St. Bernadette Soubirous.

Itinakda ni San Juan Pablo II noong Mayo 13, 1992 at isinabay sa kapistahan ng Lourdes ang World Day of the Sick upang aniya ay “ating makita sa mga may-sakit ang mukha ni Kristo na sa Kanyang pagpapakasakit, pagkamatay at muling pagkabuhay ay natamo ang kaligtasan ng sangkatauhan.”

Bakit nga ba gayon na lamang ang pagpapahalaga ng Diyos sa mga may-sakit? Dahil lang ba sa sila’y mahihina at walang halos magagawa kaya kailangan nating tulungan at kalingain?

Maraming dahilan ang ating maiisip na pawang mga patungkol sa mga may-sakit dahil nga sa sila ay mahihina, maraming tinitiis at iniindang hirap sa kanilang karamdaman.

Ngunit, marahil hindi sumagi sa ating isipan ang malaking pagpapala na hatid sa atin ng mga may-sakit dahil sa pamamagitan nila ay ating nakikita, nararanasan pagliligtas ni Kristo. Gaya ng sinabi ni San Juan Pablo II, sa kanila ating nakikita ang mukha ni Kristo na nagligtas sa atin sa pamamagitan ng Kanyang pagpapasakit, pagkamatay at muling pagkabuhay.

Tatlong katotohanan aking napagtanto na biyayang binabahagi sa atin ng mga may-sakit at naghihingalo.

Mula sa inquirer.net.

Personal nating nararanasan si Hesus sa mga may-sakit.

Tunay lamang nating masasabing “Katawan ni Kristo” ang Banal na Ostiya kung nahawakan natin ang maruming sugat at balat ng isang may-sakit, o naglinis at nagpaligo sa may-sakit. Higit itong totoo kapag pamilya natin ang may sakit na inaalagaan at kinakalinga.

May mga pagkakataong tuwing konsekrasyon habang binibigkas ko yung mga sinabi at ginawa ni Hesus sa Huling Hapunan (institution narrative) saka dumarating sa aking gunita mga pasyente na aking hinawakan, hinipo… o nilinisan. Namamangha ako sa biyaya na nagawa ko lahat yun gayong mahina aking sikmura (sabi po ng aking Ina noong nabubuhay pa siya, sa lahat daw ng matakaw ako mahina ang sikmura!).

Mahirap ipaliwanag ni ilarawan aking nadarama sa mga pagkakataon na iyon madalas ako ay naluluha, parang may daluyong sa aking dibdib na biglang gagaan at ang tanging nasasabi ko ay basta ganun yun! Totoo nga sabi ni San Juan Pablo II na ating nakikita mukha ni Kristo sa may-sakit. Ito marahil ay sapagkat sila man nakikita na si Kristo.

Ang mga may-sakit pinaka-malapit kay Kristo.

Sa Ebanghelyo ayon kay San Lukas, tiniyak ni Hesus kay Dimas na “ngayon din isasama kita sa paraiso” (23:43). Hindi sinabi ni Hesus na mamyang alas-tres pagkamatay ko o sa Linggo sa aking pagkabuhay. Ang sinabi ni Hesus ay ngayon din habang sila ay nakabayubay sa krus.

Alalaong-baga, sa pangungusap na iyon ni Hesus, inilalahad niya sa atin ang katotohanan na ang pintuan ng langit ay narito mismo sa lupang ibabaw. Higit sa lahat, pumapasok tayo sa langit kapag tayo naroon sa krus ng pagtitiis at paghihirap. Kaya hindi kataka-taka na natatanaw na ng mga may-sakit at mga naghihingalo ang langit na kanilang pupuntahan maging si Kristo na kanilang hahantungan.

Aking napansin sa marami kong pasyente na naihanda sa pagpanaw, mayroon tila “cycle” na sila at ang mga bantay na pinagdaraanan. Una, yung pasyente ang palaging umiiyak dahil takot o galit sa kanilang sinapit. Sino nga ba hindi matatakot at maiiyak kung malaman mo na mamatay ka na dahil sa iyong sakit.

Ngunit unti-unti habang kanilang natatanggap ang kanilang kalagayan at karamdaman, naiiba ang sitwasyon: ang mga may-sakit ang puno ng tuwa at sigla at lakas ng loob habang ang mga mahal sa buhay ang bagabag at naiiyak. Ito marahil ay sapagkat natatanaw na nga ng mga may-sakit kanilang tutunguhan lalo na kung sila ay naihanda o nakapaghandang mabuti spiritually. Hindi na sila umiiyak dahil batid nilang mas mabuti ang kanilang pupuntahan. Ang mga naiiwan ang kinakabahan at umiiyak dahil walang katiyakan silang nakikita sa buhay. Paano na kapag pumanaw na si itay o si inay o sino mang mahal natin sa buhay? Paano tayo? Hindi natin alam ano susunod sa buhay natin di tulad ng papanaw na sigurado na ang langit!

Larawan kuha ng may-akda, Basilika ng Manaoag, Pangasinan, 09 Enero 2026.

Napaka-buti ng Diyos.

Kumbinsido ako lalo ngayon mula nang maging chaplain ako sa ospital na napaka-buti ng Diyos, na mahal na mahal niya tayong lahat. Nakatitiyak ako na mas marami pa rin ang nasa langit kesa nasa impiyerno.

Hanggang sa kahuli-hulihan, ibig ng Diyos tayo ay masagip kaya nga naparito Kanyang Anak na si Jesu-Kristo. Ang tanging napupunta lang sa impiyerno ay yaong sadyang ayaw sa Diyos.

Madalas sinasabi sa akin ng mga duktor at nurse dito sa ospital ay “Father hinitay lang po kayo ng pasyente bago pumanaw.” Kasi nga bihirang-bihira mga pumapanaw na pasyente na hindi ko napupuntahan. Ako mismo ay nagtataka: kapag wala ako, walang naghihingalo? At kung mayroon man, palaging inaabutan ko pa kahit na anong layo pa aking panggalingan! Gayun din kung hatinggabi o madaling-araw: nagigising ako maski sa text ng mga nurse kung mayroong mag-request ng pagpapahid ng langis.

Sadyang mabuti ang Diyos at mahal Niya tayong lahat na hindi Siya tatawag ng sino man kung hindi naman sa Kanya uuwi at hihimlay.

Larawan kuha ng may-akda, Chapel of angel of Peace, Our Lady of Fatima University, Marso 2025.

Sa loob ng limang taong pagiging kapelyan ko sa Fatima University Medical Center sa Valenzuela, naranasan ko maraming pagpapala mula sa mga dinadalaw na pasyente na nagpalalim at nagpayabong sa aking katauhan hindi lamang sa aking pagkapari.

Dahil sa kanila, lalong naging makahulugan at makatotohanan sa akin ang bawat pagdiriwang ng Banal na Eukaristiya kung saan tunay na tunay ngang dumarating si Hesus sa Kanyang Katawan at Dugo.

Totoong nakakapagod ang dumalaw lalo na ang mag-alaga ng may-sakit ngunit mayroong ibang kagaanan ng kalooban itong hatid sa ating katauhan na sagad hanggang ating budhi. Kaya nga, sakali mang pakiramdam natin tayo ay nagagambala o naiistorbo ng mga may-sakit sa kanilang pangangailangan, nawa ating ituring ang mga pagkakataong iyon ay mismong ang Panginoong Hesus nag-aanyaya sa atin ng Kanyang pagpapala na Siya ay maranasan at maka-ugnayan. Amen.

Noche buena at Pasko

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-02 ng Disyembre 2025
Larawan kuha ng may-akda sa San Fernando, Pampanga, Nobyembre 2021.
Napansin ko lang
kakaiba itong kapaskuhang
darating: tahimik si Jose Mari Chan
at inagawan ng eksena ng mga
mandarambong sa pamahalaan
at kongreso na hanggang ngayon
nagtuturuan,
nagtatakipan
habang pinagpipilitan
ng isang ginang
kakasya raw ang limang-daang piso
upang makapag-diwang
ng noche buena sa
bisperas ng Pasko
ang pamilyang Pilipino.
Kaya sumagi sa aking alaala 
pamaskong awiting aking kinalakhan:
Kay sigla ng gabi, ang lahat ay kay saya
Nagluto ang ate ng manok na tinola
Sa bahay ng kuya ay mayroong litsonan pa
Ang bawat tahanan, may handang iba't-iba

Tayo na, giliw, magsalo na tayo
Mayroon na tayong tinapay at keso
'Di ba Noche Buena sa gabing ito?
At bukas ay araw ng Pasko
Mga ginigiliw, 
atin nang mapagtatanto
sa awiting ito diwa ng Pasko:
ating pagsasalu-salo ng mga kaloob
na biyaya at pagpapala
na sinasagisag ng noche buena
ng pagkakatawang-tao ni
Jesu-Kristo noong Pasko;
ngunit, paano nga
kung sa halip na
tulungan lalo mga maliliit
tugon ng pamahalaan
ay bigyan ng presyo
natatanging pagsasalo-salo
ng Pilipino tuwing Pasko?
Narito naman makabagong awiting pamasko
naghahayag na walang tatalo sa Pasko sa Pilipinas:
May tatalo pa ba sa Pasko ng 'Pinas?
Ang kaligayahan nati'y walang kupas
'Di alintana kung walang pera
Basta't tayo'y magkakasama
Ibang-iba talaga ang Pasko sa 'Pinas

May simpleng regalo na si Ninong at si Ninang
Para sa inaanak na nag-aabang
Ang buong pamilya ay magkakasama sa paggawa ng Christmas tree
Ayan na ang barkada, ikaw ay niyayaya para magsimbang gabi
Muli mga ginigiliw
sa saliw ng awiting ito
madarama natin diwa at
tuwa ng Pasko:
wala naman sa handang
noche buena ito kungdi sa
samahan at pagbubuklod
ng pamilya at magkakaibigan
katulad ng pagkakatawang-tao
ni Jesu-Kristo na pumarito
upang tubusin tayo
sa ating mga kasalanan
at mapunan ating kakulangan
ng kanyang kaganapan
sa pagmamahalan.
Subalit kay hirap
maramdaman pagmamahal
ni malasakit nino man
tulad ng mga nasa kapangyarihan
animo mga maligno at impakto
ng mga ghost project
kaya Biyernes Santo hindi Pasko
pakiramdam ngayon
ng maraming Pilipino:
wala ang mga ginigiliw
na ate at kuya may handang iba't-iba
dahil sila ay mga nagsipag-OFW na
habang ang mga buwitre at buwaya
sa Kongreso nagpapasasa
sa kaban ng bayan mula sa dugo at
pawis ng mga mamamayan na
pinagtitiis sa limang-daang pisong
noche buena na kahuluga'y
"mabuting gabi" nang pahalagahan
ng Diyos ang tao
sa pagsusugo niya ng Kristo
na patuloy sumisilang
sa puso ng bawat nilalang
tuwing nagmamahalan
at nagbabahaginan
na pinapaging-ganap
sa hapag ng pakikinabang
ng Banal na Misa
hanggang sa mesa
ng bawat pamilya.
Ngunit papaano na kung
pera hindi kakasya
sa noche buena?
Iyan ang masaklap at nakasusuklam
ng limang-daang pisong noche buena:
hindi ang halaga ng pera
kungdi kawalan ng pagpapahalaga
nitong nasa pamahalaan
sa dangal ng bawat isa
lalo ng mga maliliit at aba
na sa halip tulungan maka-ahon
o maibsan kanilang hirap at gutom
sila pa nga ay ibinaon
sa presyo na pang galunggong
hindi hamon!
Kaya nakakamiss
sa gitna ng nakakainis
na mga balita si Jose Mari Chan
sa kanyang awiting pamasko
na maalala nating palagi
Sanggol na sumilang sa Bethlehem
sa tuwing masilayan mukha
ng bawat kapwa nang walang pasubali
hindi sa halaga ng salapi!
Whenever I see girls and boys
Selling lanterns on the streets
I remember the Child
In the manger, as he sleeps
Wherever there are people
Giving gifts, exchanging cards
I believe that Christmas
Is truly in their hearts

Let's light our Christmas trees
For a bright tomorrow
Where nations are at peace
And all are one in God

Let's sing Merry Christmas
And a happy holiday
This season may we never forget
The love we have for Jesus
Let Him be the one to guide us
As another new year starts
And may the spirit of Christmas
Be always in our hearts
Ngayong Pasko
marami ang wala maski
limang daang piso at marahil
itutulog na lang ang noche buena;
tayo nawa maging dahilan ng
"mabuting gabi" nila upang tunay nilang maranasan
pagsilang ng Kristo sa kumakalam
nilang tiyan at sikmura.
Larawan kuha ng may-akda sa Dau, Mabalacat, Pampanga, Nobyembre 2022.

Gaano kadalas ang minsan?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-18 ng Nobyembre 2025
Larawan mula sa starforallseasons.com

Hindi ko po napanood ang pelikulang iyan noong 1982 pero usap-usapan dahil daw sa sobrang ganda lalo ng aming mga mommy at tita na libang na libang sa Betamax. First year college ako noon at sa sobrang sikat ng pelikulang iyan, isang drayber ang nagpinta sa jeepney niyang nasasakyan ko patungong Recto ng signage na “gaano kadulas ang minsan?”

Pero iba po ang kuwento ko sa inyo. Hindi pelikula o pakuwela kungdi sa Bibliya.

Naalala ko ang pelikulang iyan dahil sa Unang Pagbasa sa Misa ngayong araw ng Martes mula sa ikalawang aklat ng Macabeo kung saan ang isang nobenta anyos na Hudyo, si Eleazar ay hinimok ng kanyang mga kaibigan na kunwari ay kumain ng baboy upang hindi siya patayin ng mga paganong mananakop.

Mas gusto ko ang salin sa Ingles nang sabihin ni Eleazar sa kanyang mga kababayan na patayin na lang siya ngayon din kesa magkunwari pa. Aniya ano ang mabuting halimbawa ang maiiwan niya sa mga kabataan kung sa kanyang katandaan ay magtataksil siya sa Diyos sa pagkain ng ipinagbabawal.

“At our age it would be unbecoming to make such a pretense… should I thus pretend for the sake of a brief moment of life, they would be led astray by me, while I would bring shame and dishonor on my old age” (2 Maccabees 6:24, 25).

Ito yung nagustuhan kong sinabi ni Eleazar, should I thus pretend for the sake of a brief moment of life?”

Iyon yung matindi sa sinabi niya, pretend for the sake of a brief moment of life.

Magkukunwari o magsisinungaling ba ako maski minsan sandali sa buhay ko?

Hindi ba kadalasan iyan ang palusot natin mula pa noong panahon nina Eba at Adan marahil? Minsan lang naman titikim… minsan lang naman gagawin… minsan lang naman nagkamali o nagkasala.

Totoo naman minsan-minsan ay sablay ating mga desisyon at nasasabi. Hindi rin maiwasan minsan minsan ang pagkakasala at pagkakamali. Pero, iyon nga ang punto ni Eleazar marahil upang ating pagnilayan, gaano kadalas ang minsan?

Yung minsan-minsan na iyan ang nakakatakot dahil madalas ang minsan katumbas ay wala ng wakas. Minsan ka lang magkamali o magkasala o magkunwari, maaring ikawasak o gumuho at maglaho lahat ng ating mga plano at pangarap na ilang taong pinagpagalan at pinagpagurang mabuti. Kadalasan, marami sa ating mga sablay sa buhay ay dahil lang sa binale-walang minsan.

Mapapatawad tayo ng Diyos sa ating mga kasalanan pati ng ating mga kapwa tao subalit, yung minsang pagkakamali o pagkakasala ay hindi na maibabalik ang dating kaayusan. Madalas yang minsang pagkakamali o pagkakasala ay mayroong tinatawag kong “irreversible consequences”.

Larawan ni Vincenzo Malagoli sa Pexels.com

Kapag ikaw ay nakapatay o maski nga lang masangkot sa krimen ng murder, siguradong maiiba ang takbo ng iyong buhay. Tiyak iyon, kahit na ika’y matapagtago at hindi makulong dahil habang buhay kang uusigin ng iyong konsiyensiya. Iyang minsan lang na pagkakamali dala ng init ng ulo o kalasingan ay hindi na mababago ng gaano mang kataimtim na pagsisisi dahil hindi na maibabalik ang buhay na nawala.

Ikalawang halimbawa na palagi kong sinasabi sa mga kabataan noon pa man na mayroong irreversible consequences ay ang mabuntis ng wala sa panahon. Patatawarin kayo ng Diyos maging ng inyong mga magulang ngunit kapwa ang babae at lalake maiiba na takbo ng buhay pagkatapos ng minsang pangyayari. Mapanagutan man o hindi.

LAOAG CITY, PHILIPPINES – MAY 08: A dog walks past campaign posters supporting presidential candidate Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. in a residential neighborhood on May 08, 2022 in Laoag City, Philippines. The son and namesake of ousted dictator Ferdinand Marcos Sr., who was accused and charged of amassing billions of dollars of ill-gotten wealth as well as committing tens of thousands of human rights abuses during his autocratic rule, has mounted a hugely popular campaign to return his family name to power. Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. enjoys a wide lead in opinion polls against his main rival, Vice President Leni Robredo, owing to a massive disinformation campaign that has effectively rebranded the Marcos dictatorship as a “golden age.” Marcos is running alongside Davao city Mayor Sara Duterte, the daughter of outgoing President Rodrigo Duterte who is the subject of an international investigation for alleged human rights violations during his bloody war on drugs. (Photo by Lauren DeCicca/Getty Images)

Ikatlong halimbawa naisip ko ngayon lang ay ang maling pagboto sa bawat halalan.

Isang lingkod ng simbahan ang nagtanong sa akin na pagtitiisan na lang daw ba natin ang kasalukuyang pangulo gayong sinabi na ng kapatid nitong siya ay adik?

Bagamat batid kong siya ay DDS, pinagsikapan ko pa ring pagpaliwanagan. Sabi ko sa kanya, sila lang ang magtitiis, hindi kami kasi sila lang ang bumoto sa tambalang BBM at Sara noon.

Hindi sila nakinig sa sinasabi at paliwanag nating iba ang kandidato sa pagkapangulo at bise nito.

Ganyan kako ang demokrasya, parang pag-aasawa: hindi ka nakinig sa paliwanag ng iba, tapos nagkamali ka sa iyong pinili – aba, pagtiiisan mo. Minsan ka lang nga gumawa ng desisyon ngunit hindi mo sinuring mabuti ni pinagdasalan, pagdusahan mo. Ganun talaga. Kaya hindi uubra ang pagpapababa sa kasalukuyang pangulo na katulad ng sinasabi ng ilan na magdiborsiyo ang mag-asawa dahil minsan lang nagkamali.

Huwag tayong palilinlang sa minsan. May kasabihan sa Ingles na the devil is in the details: nasa mumunting bagay o detalye ang demonyo na mismong uri ng ating minsan na madalas ituring lang naman.

Pag-aralang mabuti mga bagay-bagay lahat na may kinalaman sa pagpapasya na makaka-apekto sa takbo ng buhay natin. Hindi maaring sabihin minsan lang dahil kung madalas ang minsan-minsan, bisyo na iyan!

Pagnilayan po natin yung minsan… gaano kadalas yung ating minsan na sa atin ay nagpahamak? Salamuch kaibigan. God bless!

larawan mula sa inquirer.net.

Mahiya naman kayo

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-24 ng Oktubre 2025
Photo by Amr Miqdadi on Pexels.com
Doon sa amin 
sa lalawigan ng Bulacan
mayroong kasabihan
"mahiya lang
ay tao na."
Totoong-totoo 
at napapanahon
ang kasabihang ito
sa dami ng mga tao
ang wala nang kahihiyan
sa pag-gawa ng mga
katiwalian at kasamaan,
sa pagsisinungaling
at lantarang pambabastos
sa ating pagkatao;
marahil ganoon 
na nga katalamak
at kakapal ng kanilang 
pagmumukha
na hindi na nila alintana
kanilang kahihiyang
kinasasadlakan 
na dapat sana'y 
itago kahit man lang 
pagtakpan kesa 
ipinangangalandakan
tila ibig pang ipamukha
sa madla na wala silang
ginagawang masama.
Ang masaklap
nating kalagayan sa ngayon
ay ang wala nang kahihiyan
ng karamihan na higit pang
masama sa mga walang-hiya.
Madaling maunawaan
matanggap mga walang-hiya
kesa walang kahihiyan;
kalikasan ng mga walang-hiya
ang hindi mahiya
ni matakot sa kanilang
mga gawaing masama
katulad ng mga holdaper,
snatcher, kidnapper
kasama na mga mambubudol
at manunuba sa utang
at iba pang mga kriminal;
mga walang-hiya sila kaya
wala silang mabuting gagawin
kungdi kasamaan
kaya pilit nating iniiwasan
bagamat mahirap silang
kilalanin ni kilatisin
mahirap iwasan
at kapag ika'y nabiktima
napapabungtung-hininga
ka na lang
sa pagsasabi ng
"walangyang yun!"

Higit na malala
at masama sa mga walangya
ang walang kahihiyan:
sila mga tinuturing na
mararangal sa lipunan,
nakaaangat sa kabuhayan,
magagara ang tahanan,
nagtapos ng pag-aaral
sa mga sikat na pamantasan
at higit sa lahat,
kadalasan laman ng simbahan
araw-gabi sa pananalangin
ngunit kanilang loobin puno
ng kasakiman
kaya wala silang kahihiyan
magkunwaring banal kahit asal
ay gahaman sa salapi at karangalan;
ang mga walangya maski papano
marunong mahiya
mukha ay tinatakpan
upang hindi makilala
sa gawang kasamaan
ngunit itong mga walang kahihiyan
ay talaga naman
ubud ng kapal
mga pagmumukha
akala walang nakaaalam
sa mga gawa nilang kabuktutan!
Labis kanilang kasamaan
kaya wala silang kahihiyan
maging katawan hinuhubaran
ipapakita konting laman
upang hangaan kanilang kagandahan;
kulay apog sa pagkahambog
nasanay na sa mabaho nilang amoy
na umaalingasaw habang
kanilang pinangangalandakan
kanilang inaakalang husay
at galing parang mga matsing
nakalimutang sa kanilang
katalinuhan sila'y
napaglalalangan din!
Matatagpuan itong
mga walang kahihiyan
kung saan-saan
di lamang sa pamahalaan
kungdi maging sa ating
mga tahanan at kamag-anakan
na pawang kay hirap pakisamahan
dahil nga wala nang kahihiyan
mga puso at kalooban
namanhid na sa kasamaan
at kasalanan
kaya't panawagang
"mahiya naman kayo"
hindi sila tinatablan
pakiwari'y walang
dapat pagsisihan
ni ihingi ng kapatawaran;
mabuti pa mga walangya
nakokonsiyensiya
nagsisisi at humihingi
ng tawad
ngunit mga walang kahihiyan,
wala nang pagkukunan
kanilang pagkatao'y
naglaho na
parang mga ungguy!
Photo by Francesco Ungaro on Pexels.com

Baha sa simbahan, nakabibinging katahimikan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-12 ng Setyembre 2025
Larawan kuha ni G. Aaron Favila ng Associated Press, Barasoain Church, Malolos City, 22 Hulyo 2025.
Hindi ko malaman kung ako
ay matutuwa o maluluha
sa mga larawang nalathala
noong panahon ng pagbaha
sa aming lalawigan ng Bulacan;
kamangha-mangha
aming pananampalataya
nagpapatuloy mga pagdiriwang
ng sakramento lalo na ang kasal
kahit lumusong sa baha
nagsisimba at paring nagmimisa
parang eksena sa pelikula
pagmamahalan
ng mga magsing-ibig
pananalig kailanma'y
hindi padadaig
sa buhos ng ulan
bumaha man.
Nang sumabog
na parang dam
mga balita ng scam
ng flood control program
sa lalawigan ng Bulacan,
galit at pagkainis
aming naramdaman
itong mga pagbaha pala
ay kagagawan ng kasakiman
ng mga halimaw sa kagawaran
kakutsaba sa kasamaan mga
pulitiko at contractor
habang mga mamamayan
walang mapuntahan
sa araw-araw na lamang
malapit nang maging aquaman
kalulusong sa baha
alipunga hindi na nawala.
Larawan kuha ni G. Aaron Favila ng Associated Press, Barasoain Church, Malolos City, 22 Hulyo 2025.
Isang bagay 
ang aking pinagtatakhan
noon pa man
siya ko nang katanungan:
ano ang pahayag
nitong ating simbahan
sa malaswa at malawak 
na sistema ng nakawan 
na nasentro sa Bulacan
lalo't higit
unang naapektuhan 
maraming mga simbahan?
Nasaan ating tinig
at pagtindig 
laban sa katiwaliang ito
na matay mang isipin 
kay hirap ilarawan
maski paniwalaan!
Mayroon bang kinalaman
nakabibinging katahimikan
pag-Hermano
at pag-Hermana
ng mga nasa pulitika
dahil sila ang mapera
handang gumasta
sa mga kapistahan
dahil kanilang pakiramdam
banal na kalooban ng Diyos
kanilang sinusundan
kaya naman sila ay pinagpapala
at pinayayaman
sa patuloy na donasyon
sa simbahan
habang kapwa ay
ginugulangan
pinagsasamantalahan?
Masakit man sabihin
at mahirap aminin
itong mga ghost projects
at korapsiyong ating
kinasasadlakan
ay atin din namang
kasalanan at kagagawan
sa patuloy na pagboto
sa mga bulok na kandidato
na sumasalaula
sa ating lipunan;
tumitindi ang kasamaang ito
sa tuwing mga politiko
at mga kawaning ganid
ang parating nilalapitan
upang hingan ng lahat ng
pangangailangan sa simbahan
maski libreng tanghalian
na walang kinalaman
para sa ating kaligtasan!
Larawan mula sa Facebook post ni Dr. Tony Leachon, “KLEPTOPIROSIS: When Corruption Becomes a Public Health Crisis”, 08 Agosto 2025.

Paninindigan, hindi upuan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-02 ng Setyembre 2025
Larawan kha ng may-akda, 2024.

Tayong mga Pinoy ay mayroong nakakatawang kaugalian ng pagkahumaling masyado sa ating upuan. O silya. O kung ibig ninyo ay salumpuwit sa malalim na salin sa ating wika.

Mula sa ating mga tahanan hanggang sa simbahan at silid-aralan, sa mga sasakyan, mayroon tayong mga paboritong upuan na atin nang inangkin na sariling puwesto, hindi puwedeng upuan ng iba. Sa jeep at bus, lahat gusto sa may estribo. Ganun din sa LRT/MRT. At maski sa eroplano kaya nakakahiya sa mga paliparan sa abroad ang mga kababayan natin na nag-uunahan kapag boarding time na gayong mayroon namang ticket ang bawat isa! Sa sinehan man ay ganoon din. Hindi mo malaman kung likas na tanga o maarte lang na ayaw sundin kinuhang number ng upuan kasi gusto pala ibang puwesto.

Larawan mula sa Pexels.com

Likas marahil ito sa lahat ng tao bunsod ng sinasaad na kapangyarihanng bawat upuan na tinagurian ding luklukan o trono. Hindi man natin aminin, kapangyarihan ang dahilan bakit lahat sa atin ay ibig maupo malapit sa pintuan ng silid at ng sasakyan: hindi lamang para mabilis na makaalis kungdi upang wala ring makapigil na maliwanag na simpleng pagsasaad ng ating ambisyong maging boss na palaging nasusunod maski saan.

At siyempre, ang malalim at mabigat na dahilan ng ating pagkahumaling sa puwesto ng upuan ay ang kapangyarihan at katanyagang dala nito. Kung hindi ka man nasa kabisera na tinuturing siyang puno ng pagdiriwang, hangga’t maari ibig natin ay makadikit sa nakaluklok sa puwesto ng kapangyarihan. Kaya chairman ang pinuno ng ano mang samahan o komite, taglay ay pawang kapangyarihan. Pagmasdan gaano tiisin kanilang almoranas ng mga pulitiko at sabik sa puwesto basta manatiling naka-upo sa puwesto hindi sa paglilingkod kungdi para sa kapangyarihan at kayamanang kaakibat ng bawat posisyon. Suma total, sa upuan nararamdaman natin pagiging hari at reyna, pagiging panginoon at makapangyarihan. Wika nga sa Inggles ay “driver’s seat” – kung sino may hawak ng manibela siya masusunod kung saan pupunta.

Naalala ko lang… noong mga bata pa kami kapag sumasakay ng taxi, palaging sinasabi ng aming ama sa pagbibigay ng direksiyon sa drayber ay silya at mano. Silya kung liliko sa kaliwa dahil ang silya o upuan ng kutsero ay nasa kaliwang bahagi ng kalesa; liliko naman sa kanan kapag sinabing mano na Kastila sa “kamay” dahil hawak ng kanang kamay ng kutsero ang latigo o pamalo sa kabayo para lumakad o tumakbo at huminto. Kaya noon pa man maski sa kalesa, ang silya ay nagpapahiwatig na ng kapangyarihan!

Larawan kuha ni Sarah-Claude Lu00e9vesque St-Louis sa Pexels.com

Hindi masama ang kapangyarihan kung ito ay ginagamit sa kabutihan. Alalahanin tayo bilang tao ay binahaginan ng Diyos ng kanyang kapangyarihan upang malinang ang daigdig at matulungan ating kapwa.

Kaya nang pumarito si Jesus, palagi niyang nililiwanag ang aspektong ito ng ating buhay, ang wastong pag-gamit sa ating kapangyarihan na pakikibahagi lamang sa otoridad ng Diyos.

Doon sa kanyang Huling Hapunan ipinakita ni Jesus ang tunay na kahulugan ng ating “seating position” nang siya ay tumindig at hinubad ang kanyang panlabas na damit upang hugasan mga paa ng kanyang mga alagad. Ang gawaing iyon ay para lamang sa mga alipin ngunit ginampanan ni Jesus upang makintal sa ating mga isipan at kamalayan na ang buhay ay wala sa ating upuan kungdi nasa paninindigan.

Larawan mula sa commons.wikipedia.org, painting ng paghuhugas ng mga paa ng alagad ni Jesus doon sa Monreale Cathed, Isla ng Sicily.

Para kay Jesus, hindi mahalaga kung saan ka nakaupo, kung ano ang iyong posisyon at kapangyarihan. Ang pinakamahalaga sa Panginoon ay kung saan tayo nakatindig o nakatayo, kung tayo ba ay maninindigan katulad niya para sa kabutihan, katotohanan at katarungan.

Bisperas ng Paskuwa. Alam ni Jesus na dumating na ang panahon ng kanyang paglisan sa sanlibutang ito upang bumalik sa Ama. Kaya’t nang sila’y naghahapunan, tumindig si Jesus, naghubad ng kanyang panlabas na kasuutan, at nagbigkis ng tuwalya. Pagkatapos, nagbuhos siya ng tubig sa palanggana, at sinimulang hugasan ang paa ng mga alagad at punasan ng tuwalyang nakabigkis sa kanya.

Nang mahugasan na ni Jesus ang kanilang mga paa, siya’y nagsuot ng damit at nagbalik sa hapag. “Nauunawaan ba ninyo ang ginawa ko sa inyo?” tanong niya sa kanila. “Tinatawag nin yo akong Guro at Panginoon, at tama kayo, sapagkat ako nga. Kung akong Panginoon ninyo at Guro ay naghugas ng inyong mga paa, dapat din kayong maghugasan ng paa. Binigyan ko kayo ng halimbawa at ito’y dapat ninyong tularan” (Juan 13:1, 4-5, 12-15).

Para kay Jesus, ano mang posisyon o katungkalan ay para sa mapagmahal na paglilingkod sa kapwa (loving service to others). Kaya naman tinagurian ding “Maundy Thrusday” ang Huwebes Santo – mula sa salitang Latin na kautusan o mandatum – dahil noong gabing iyon nang ibigay ni Jesus ang kanyang utos ng pagmamahalan sa kanyang mga alagad. Ang sino mang tunay na nagmamahal tulad ni Jesus ay palaging nakatindig at naninindigan para sa minamahal. Walang tunay na nagmamahal nang naka-upo lamang, pa sitting pretty wika nga.

Larawan ng mga upuan sa loob ng Senado, marahil malambot at komportable habang karamihan ng mga kababayan natin nagtitiis sa matigas at marahil lumang upuan nila sa bahay. Kuha ni Avito Dalan ng Philippine News Agency, Mayo 2025.

Ito ang trahedya natin sa Pilipinas. Napakaraming nakaluklok sa iba’t-ibang upuan ng kapangyarihan ngunit hanggang ngayon ay kulelat pa rin tayo bilang bansa dahil wala namang tunay na naninindigan at nagmamahal sa bayan.

Pagmamahal sa sarili ang namamayani sa halos lahat. Kaya naman ang puwesto ay hindi sa paglilingkod kungdi sa pangsariling kapakanan ng mga nakaupo na palaging panig sa mga mayayaman at makapangyarihan. Pawang pakitang-tao lamang mga pagtulong sa maliliit at mahihirap ng maraming nakaupo saan mang puwesto maging mga dating nasa media na nang matikman tamis ng pulitika, lumabas kanilang tunay na kulay.

Palaging katabi ng upuan ay pera kaya naman sa halos lahat ng mga sala ng mga hukom mula Korte Suprema hanggang sa mga munisipyo, maraming kaso inuupuan na tanging katarungang mithi ng mga inapi hindi pa makamtan. Gayon din sa mga ahensiya ng pamahalaan. Puro pasarap sa puwesto mga bossing, naghihintay lamang ng lagay at pabuya kaya kulang at kulang pa rin mga buwis na pinapataw sa mga ordinaryong mamamayan.

At siyempre, hindi magpapahuli ang mga nasa rurok ng luklukan ng kapangyarihan – ang Malacanang at ang Kongreso na alam naman ng lahat ang matagal nang siste ng talamak na korapsiyon.

Ano pa ang ating aasahan kung nakapasok na sa sistema ng pamamahala ang mga mandarambong at sinungaling na pulitiko sa palasyo, kongreso at senado, kapitolyo at munisipyo pati na rin mga munting barangay hall? Sa gara at lambot marahil ng kanilang mga upuan, wala nang upisyal ang ibig tumindig at maninindigan liban sa iilan para sa katotohanan, kaayusan, katarungan at higit sa lahat, para sa bawat mamamayan.

Kailan kaya darating ang panahon na matupad ang sinabi ng Panginoong Jesus na ang “nagpapakataas ay ibaba, at ang nagpapakababa ay itataas” (Lk. 14:11)?

Marahil kapag tumugon na rin tayong lahat sa kanyang panawagang manindigan sa pagtayo mula sa ating komportableng upuan ng kawalan ng pakialam sa lipunan, hindi nasusuhulan lalo na kung halalan. Marahil kapag tumugon na rin ang sambayanan sa panawagan ni Jesus na gumising at tumindig sa paanan ng kanyang Krus upang kasama niya tayong masaktan, masugatan, at mawalan ng lahat para sa tunay na pagpapanibago.

Hangga’t pinipili natin ang masarap na upuan ng kawalang-pakialam sa mga kasamaang umiiral, darating ang panahon hindi na rin tayo makatatayo upang manindigan dahil sa pagkabaon at hindi na tayo makaahon pa sa gulo at pagkawasak sa ating lipunan. Huwag natin iyang payagang mangyari kaya’t makiisa sa mga talakayan at higit sa lahat manalangin para sa paninindigan at kabutihan. Amen.

Larawan mula sa Pexels.com.

Biyaheng EDSA?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-27 ng Agosto 2025
Larawan mula sa Philstar.com, 2019.
Mayroon pa bang 
biyaheng EDSA
na patungong
kalayaan
karangalan
kaisahan
kaayusan
at kaunlaran
para sa sambayanan
at hindi ng iilan?
Mayroon pa bang 
biyaheng EDSA
marangal ang kalsada
puno ng pangarap
mabuting adhika
hindi ng makakapal na usok
na nakakasulasok
parang bangungot
hindi makagalaw
ayaw nang umusad
dahil sa makikitid na
isipan at pananaw
nabulok at nalugmok
sa karumihan at kaguluhan
dahil sa pagkagahaman
sa salapi at kapangyarihan?
Nasaan na mga
kagaya nina Cory Aquino
at Butz Aquino,
Joker Arroyo
at Rene Saguisag
na laang mag-alay ng
sarili sa bayan?
Wala na bang an officer and
a gentleman ang militar
tulad ni Gen. Fidel Ramos?
Wala na rin yata
ang katulad ni Jaime Cardinal Sin
na nanindigan bilang mabuti
at matapang na pastol noon
di tulad ngayon mga obispo
at pari walang kibo dahil
abala sa mga pista
na ang mga hermano
at hermana
mga pulitiko
sa pangunguna
ng governor
at mga contractor!
Larawan mula sa Philstar.com 2019.
Mayroon pa bang
magbibiyahe
sa EDSA
dahil ibig ko pa ring sumama;
higit pa sa lunan
itong EDSA na kanlungan
at duyan ng ating
makabagong kasaysayan
dapat panatilihin
sa ating puso at kalooban
pagsumakitan pa ring makamtan
tunay na kalayaan
mula sa kasamaan
upang malayang magawa
makabubuti sa karamihan
sa sama-samang pagtutulungan
hindi nang paglalamangan
dahil ang higit na katotohanan
ang EDSA ang sambayanan
na sawimpalad ay
palaging kinakalimutan,
tinatalikuran nating
lahat na mga mamamayan
kaya magulung-magulo.
Larawan mula sa wikipedia.org.

Aming Ama sa langit
ikaw ang Diyos ng kasaysayan
wala kang niloloob kungdi
aming kabutihan;
aming dalangin
ituro sa amin ang daan
pabalik sa EDSA
maski dahan-dahan
tangan tangan Krus ni Kristo
kaisa ang Mahal na Inang Maria.
Amen.

Eba’t Adan… wala tayong magagawa?

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-03 ng Hunyo 2025

Marahil inyo nang napakinggan ang nakakaaliw na rap music na Eba’t Adan. Kahit saan maging sa simbahan lalo na sa social media pinaguusapan, pinakikinggan, binabanggit ang hiphop na ito.

Eba't Adan
Eeba't Adan
Eba't Adan
Eeba't Adan
Alam mo ba (Alam mo ba)
Mahal mo na (Mahal mo ba)
Wala tayong magagawa
Mahal mo na
Eba't Adan
Eeba't Adan...

Nakakaaliw ang saliw ng tugtugin at mga titik na paulit-ulit lang naman. Sa aking pagsasaliksik, mayroong iba’t ibang version ang naturang rap music ngunit iisa lang ang sinasaad nitong lahat kaya marahil naging trending at viral – ang kapangyarihan ng pag-ibig. Wika nga ni Francisco Balagtas, “O pag-ibig kapag pumasok sa puso ninoman, ang lahat ay hahamakin masunod ka lamang”.

At iyon nga kasi itinakda noon pa man kina Eba at Adan. Kaya daw wala ka nang magagawa sabi ng rap.

Pero, teka… talaga bang wala nang magagawa kapag ikaw ay tuluyang nahulog na sa pag-ibig gaya ng sinasaad ng hiphop na Eba’t Adan?

Larawan kuha ng may-akda sa Nagsasa Cove, San Antonio, Zambales, Oktubre 2024.

Sa isang version na aking pinakinggan, binabanggit doon hindi lamang pag-ibig ng lalake sa isang babae kungdi pati pag-ibig ng lalake sa kapwa lalake at ng babae sa kapwa babae.

Ganun din ba ang ating tugon kung ikaw ay umibig sa iyong pinsan o kamag-anak? Paano kung ang iyong iniibig ay mayroon nang asawa o pareho kayong may asawa? Eba’t Adan, E-Eba’t Adan wala ka nang magagawa?

Dito makikita natin na hindi ganoon kasimple ang pag-ibig. Hindi lahat ng pag-ibig ay tama tulad nang sa mga kapwa lalake at kapwa babae, sa mga may asawa na at maging sa mga pari at relihiyoso. Mayroong disordered love na kung tawagin sa Inggles. Ito yung maling pagmamahal hindi lamang sa kapwa tao kungdi maging sa mga hayop at gamit na labis nating pinahahalagahan kesa sa Diyos.

Maliwanag ang turo ni Jesus: ang pag-ibig na tunay ay palaging naka-ugat at may kaisahan sa Diyos na siyang pag-ibig mismo! Kasabay nito, naroon ang napakagandang pagninilay at paglalahad ni San Pablo ukol sa pag-ibig na matatagpuan sa Unang Sulat sa mga Taga-Corinto, kapitulo trese.

Alalahanin din na hindi lamang damdamin ang pag-ibig kungdi isang desisyon o pagpapasya kasi, feelings are sometimes high, sometimes low. Hindi weather weather lang ang pag-ibig. Ito ay desisyon gaya ng inawit nina Ben&Ben:

Mahiwaga
Pipiliin ka sa araw-araw
Mahiwaga
Ang nadarama sa'yo'y malinaw.
Photo by Deesha Chandra on Pexels.com

Bagaman nagsisimula sa damdamin bilang attraction ang pag-ibig, kailangan itong lumago at lumalim. Kailangan mag-mature ang pag-ibig kaya ito ay nililinang sa pananalangin at wastong pag-iisip.

Mahiwaga ang pag-ibig ngunit hindi naman wala kang magagawa. Bagkus, malaki nga ang ating magagawa para sa pag-ibig ay yumabong at mamunga ayon sa turo ni Jesus tulad ng paglimot sa sarili. Ang pag-ibig ay palaging papalabas at hindi pakabig, hindi makasarili. Ang totoong sukatan ng tunay na nagmamahal ay kapag kaya mo nang ibigin ng higit sa iyong sarili ang ibang tao.

Kay sarap ugatin na ang isa pang kataga na gamit natin sa pag-ibig ay pagmamahal na mas ibig kong ginagamit lalo na sa pagkakasal. Iyon kasing pagmamahal ay paglevel up ng pag-ibig na kadalasan ay mababaw pa ang kahulugan tulad ng kapag sinabig “ano ibig mong sabihin o kainin?”

Ang pagmamahal ay nagsasaad ng pagpapahalaga kaya mahal ang presyo ng isang bilihin dahil ito ay mahalaga. Ang pag-ibig na tunay gaya ng pagmamahal ay pagpapahalaga sa minamahal na handang limutin ang sarili hanggang kamatayan.

Larawan mula sa The Valenzuela Times, 02 July 2024.

Ang taong nagmamahal ay palaging nagpapahalaga. Iyon ang masaklap at masakit na nangyari noon kina Eba’t Adan nang sila ay magkasala dahil tumanggi silang pahalagahan ang Diyos higit sa lahat.

Kaya naman sa madaling salita, ang kasalanan ay isang pagtanggi na magmahal kasi mas pinahahalagahan ng nagkakasala ang kanyang sarili kesa ibang tao lalo na ang Diyos. Iyon ang kapalaluan o kayabangan na sa Inggles ay pride.

Itinuturing na pride ang naging kasalanan nina Eba’t Adan dahil hinangad nilang maging Diyos, hindi lang makatulad ang Diyos. Ayon kay Sir Cecil B. De Mille, and direktor ng pelikulang The Ten Commandments noong 1956, ang palaging nilalabag na utos ng Diyos ng mga tao ay ang unang utos na huwag magkakaroon ng ibang Diyos maliban sa Kanya. Paliwanag ng batikang direktor, tuwing tayo ay nagkakasala, mayroon tayong ibang Diyos na sinusunod.

Kaya nakapagtataka rin naman itong mga LGBTQ na ipinagmamalaki pa ang kanilang pagdiriwang na Gay Pride ngayong buwan ng Hunyo. Bakit kailangang ipagmalaki ang “pride” gayong masama kadalasan ang kahulugan niyon?

Dalawang bagay ang sinasaad ng pride, maari itong positive na mabuti at banal o negative kaya ito ay mali at kasalanan. Yung positive pride kung tutuusin ay kapakumbabaan na kung saan kinikilala natin ng may karangalan at pagmamalaki sa tamang paraan ang ating katayuan na nilalang ng Diyos bilang lalake o babae. Ito yung wastong pride na sumasalungat sa linya at excuse parati na “ako’y tao lamang na mahina at makasalanan.” Bagaman hindi tayo perpekto, tayo ay bukod tanging pinagpala ng Diyos ng mga katangian at kakayahan upang lubos na makibahagi ng buhay ng Diyos.

Subalit hindi iyong ikalawang uri ng pride na mali at dapat iwasan dahil sa bahid at dungis ng kapalaluan at kayabangan. Ito ang dahilan kaya pride ang una sa lahat ng pitong capital sins. Ito yung pride na ipinagpipilitan ang sariling kagustuhan kahit na ito ay hindi ayon sa katotohanan, sumasalungat maski sa Diyos at lahat maipilit lamang ang sarili. Ito yung pride na kasalanan nina Eba’t Adan dahil ipinagpilitan nila kanilang sarili na maging Diyos din gayong hindi naman maaring mangyari.

Mula sa Facebook ng Ateneo De Manila University, 02
Hunyo 2025.

Kaya mahirap maunawaan at tanggapin itong laganap tuwing buwan ng Hunyo bilang Pride Month ng mga kasapi sa LGBTQ. Kailangan bang ipagmalaki at ipangalandakan kanilang sariling kagustuhan?

Hindi lamang binabago kanilang kasarian kungdi pati balarila sa wikang Inggles, mga gawi at mga pananaw sa mundo. Hindi po kasalanan maging bakla o tomboy. Nangyayari ito bunsod ng maraming kadahilanan ngunit sa kahuli-hulihan, isa ring itong pagpapasya o pagpili – choice – na ginagawa ng may katawan. Lalake pa rin o babae na mayroong homosexual tendency ayon sa Katesismo. Ang maliwanag na masama mula sa Banal na Kasulatan ay ang pagtatalik ng kapwa lalake at kapwa babae. Iyan, noong pang panahon nina Eba’t Adan ay masama at ipinagbabawal na.

Hindi mababago ang pagkatao kung papalitan ang ari at iba pang bahagi ng katawan ng tao dahil ang kasarian ay kabuuan ng pagkatao. Hindi mababago ang kabuuan kung babaguhin lang ang isang bahagi. Hindi naman gamit ang tao na maaring palitan ang piyesa tulad ng mga sasakyan at iba pang kasangkapan.

Ang maling pag-ibig kailanman ay hindi maghahatid ng kaganapan kanino man dahil malinaw na ito ay makasarili – selfish – isang pagpapahayag ng pride o kapalaluan na masama at kasalanan.

Ito ba ang ibig mangyari ng mga LGBTQ? Batay sa marami nang pag-aaral wala din namang mga nagpabago ng ari o nagpasame sex marriage ang tunay na nakatamo ng kaganapan at katuwaan sa buhay. Marami sa kanila ang malungkot at bigo batay sa mga pag-aaral.

Larawan mula sa sunstar.com.ph kung saan nag-viral noong isang taon ang pagpapatayo sa isang waiter upang turuan ng gender sensitivity matapos tawaging “Sir” ang isang celebrity na LGBTQ sa mall.

Pero mayroong magagawa. Kaya sinugo ng Diyos ang Kanyang Bugtong na Anak na si Jesus, ang Kristo. Ipanakita at ibinigay niya sa atin ang mga kinakailangang biyaya at grasya upang tayo man ay makapagmahal nang tunay katulad niya.

Nasa atin ang biyaya na magmahal ng tunay kung saan ay ating makakayang limutin ang sarili para sa mas mahalagang layunin, ang kaisahan sa Diyos (communion) na siyang paraan upang matamo natin ang kaganapan o fulfillment na higit pa sa kasiyahan at tagumpay sa buhay.

Ang pagmamahal gaya ng ating nasabi na ay hindi pakabig kungdi palaging papalabas ang tungo, mapagbigay at mapagparaya.

Mahirap talagang magmahal ng tunay ngunit hindi maaring sabihing wala tayong magagawa. Diyos na ang gumawa ng lahat upang tayo ay makapagmahal ng tunay. Makikibahagi at makikiisa o cooperate lamang tayo sa Kanyang biyaya.

Una ay tanggapin ang katayuan natin sa buhay bilang lalake o babae o bakla o tomboy; may-asawa o hiwalay; may sinumpaang pangako na hindi mag-aasawa tulad ng mga pari at madre at relihiyoso.

Huwag ipilit ang hindi naayon sa nature natin bilang tao. Marami nang mga bakla lalo sa showbiz ang nagsabing hindi kinakailangan ang mga gay pride na ito dahil tanggap nila katauhan nila. Ano mang hindi natural at tunay ay hindi makapaghahatid sa atin sa kaganapan at kagalakang tunay.

Isang biyaya na nakakaligtaan sa panahong ito na tila lahat na lang ibig ang relasyon kahit sa murang edad ay ang dalisay na pagkakaibigan o true friendship na nagpapahiwatig ng ibang mukha ng pagmamahal na nakapagpapaging-ganap at kasiya-siya ding tulad ng pag-aasawa. Ibang antas ito ng pagmamahal at ugnayan na biyaya din ng Diyos kung bukas sana ang ating puso at kalooban sa kanya at di lamang sa ating sariling kagustuhan.

Bilang pangwakas, ibig kong iwanan ang isang katotohanan hindi pansin ng karamihan ngayong panahon ng social media: mabuti pa sina Eba’t Adan nang magkasala, sila’y nahiya at nagtago sa Diyos. Bakit ang mga tao ngayon bukod sa hindi na nahihiya sa kasalanan at kasamaan, ipinagmamalaki pa lalo na sa social media? Sabi nga ng matatanda, ang mahiya pa lamang ay pagpapakatao na. Ano kaya tingin sa atin ngayon nina Eba’t Adan? Siguro, hiyang hiya na sila sa atin.

Sunrise, fried rice; sunset, pancet!

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-22 ng Mayo 2025
"Sunrise, fried rice
Sunset, pancet!"
ang aking laging sambit
ngunit ang aking favorite 
ay sunrise
maski wala nang
fried rice kasi maaga
akong gumising; 
sa mga "madrugeño" 
na katulad ko (early riser
sa wikang Kastila),
mayroong kakaibang alindog
itong pagbubukang liwayway 
kung saan ang liwanag ay unti-unting
sumasagitsit na kahit hindi mo
tanaw ang araw
banaag ang buhay
saan ka man lumingon
mayroong sorpresa;
kakaiba ang dapit-hapon
na palaging inaabangan
sa makukulay na tila isang palabas,
sa pagsikat ng araw
papalaoob ang landas na
tinatahak
kayat hindi lamang
ito tinitingnan kungdi 
dinarama sa kalooban.
Kaunti lamang marahil
ang nagpapahalaga
sa pagbubukang-liwayway
bukod sa mahirap gumising
ng maaga, walang masyadong
nakikita ngunit narito ang ganda
at hiwaga ng bawat umaga:
kinikilala ito katulad ng
isang bagong kakilala,
kinakaibigan hanggang
sa hindi mo na namamalayan
iyo nang nakakapalagayan
at maya-maya
ay dadantay
ang katotohanan
kayo ay kailangan nang
maghiwalay;
kaya rin naman
mas marami ang nabibighani
at nahahalina sa dapit-hapon:
malinaw na sa iyo
ang katuturan ng maghapon
na lumipas kaya
iyo na lang inaabangan
paglisan ng mabuting kaibigan
bago balutin ng dilim ang
kapaligiran
sa pagtatakip-silim.
Sunrise,
Sunset
hangganan ng bawat araw
sa ating dumarating
bagama't magkaiba
sa pandama lalo na sa ating
paningin
nagtuturo ng katotohanan
na hindi lahat nakikita
ng mga mata;
gayon din,
naroon palagi ang dilim
sa piling natin
upang higit nating mahalin
at laging hanapin
tunay na liwanag na hindi
napaparam, si Jesu-Kristo
na dumating
sa pinaka-madilim
na gabi ng buong taon
at muling nabuhay
habang madilim-dilim pa
nang unang araw ng sanglinggo;
sa pagbubukang-liwayway
at sa dapit-hapon o takip-silim man,
palaging naroon ang Panginoon
tinitiyak sa atin sa
bawat ngayon
at dito
tuloy lang ang buhay!
*Mga larawan kuha sa aking iPhone16
sa Cabo da Roca, Pundaquit, San Antonio, Zambales
Mayo 14-15, 2025.