Tula at paalala sa araw ng mga puso

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-14 ng Pebrero 2025
Larawan kuha ng may-akda, Tagaytay, 17 Enero 2025.
Pansamantalang titigil
sa mga kinikilig
pag-inog nitong daigdig
sa araw na ito
ng mga pusong umiibig;
tiyak bibigay din
ano mang hinhin
at yumi
ng sinomang dilag
kapag nakatanggap
ng bulaklak kanino man
magbuhat.
Ngunit 
ang masaklap tuwing
katorse ng Pebrero
ang maraming pag-ibig
katulad na lamang ng
petsang dumaraan,
wala nang katapatan
at kadalisayan
mga magkasintahan
pag-ibig dinurumihan
isa't isa'y sinasaktan
at dinudungisan.
Pagmasdan
ating kapanahunan
pilit binibigyang katuwiran
kasalanan at kasamaan
matutunghayan saanman
mga larawan ng kataksilan
wala nang kahihiyan
ipinangangalandakan
mga kapalaluan
sa gitna ng kapangahasang
magmaang-maangan
na wala silang kalaswaan.
Photo by Designecologist on Pexels.com
Alalahanin
at balikan tagpo sa
halamanan 
nang magkasala
una nating mga magulang
sila'y nagulantang
sa kanilang kahubaran
nabuksan murang malay
at kaisipan
nang kainin bawal na bunga
ng puno ng kaalaman 
ng mabuti at masama;
mabuti pa sila noon
nahiya at nagtago
habang ngayon
namamayagpag
sa yabang at kapalaluan
ang karamihan
kanya-kanyang rason
maraming palusot
puro baluktot
at paninindigan
2day
2morrow
4ever
nakalimutang
pag-ibig 
ay panig
sa katotohanan
hindi kasinungalingan;
ang tunay na pag-ibig
hatid ay kaayusan
hindi kaguluhan,
kapayapaan at kapanatagan
hindi takot
at kahihiyan
ang diwa
nitong Valentine's.

Shiminet

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-30 ng Agosto 2024
Larawan mula sa Facebook, 29 Agosto 2024.
Tayong mga Pinoy
hindi mauunahan sa katatawanan
mga biru-biruang makatotohanan
sadya namang makahulugan
sumasalamin sa kasalukuyang
kabulukang umiiral
sakit na kumakalat
lumalason sa lipunan.

Pagmamaang-maangan
ng matataas nating upisyal
sa kanilang mga kasinungalingan
kapalaluang pilit pinagtatakpan
sa kahuli-hulihan kanila ring bibitiwan
sa pananalitang akala'y maanghang
kanilang unang matitikman pain sa simang
silang sumasakmal hanggang masakal; 
nguni't kakaibang tunay si Inday 
hindi nga siya isda, walang hasang
kungdi pusit hatid ay pusikit na kadiliman
tintang itim ikinakalat 
upang kalaban ay marumihan
di alintana kanyang kasamaan
di kayang pagtakpan.
Sa pagtatapos 
nitong buwan ng wika
English pa more
asar pa more
kanyang binitiwan
hanggang maging pambansang
katatawanan nang siya ay mag-slang
"shiminet" na tanging kahuluga'y
"she-may-not-like-my-answer" lamang
ngayon sana kanyang malaman
hindi rin namin gusto
kanyang answer
mga pangangatuwiran
sana'y manahimik na lang
at maghintay sa halalan.
Bago man pandinig ang "shiminet"
matagal na nating ginagamit
upang pagtakpan katotohanan;
mag-isip, laging tandaan
kasinungalingan at kasamaan
ay iisang "puwersa ng kadiliman" at
"puwersa rin ng karahasan"
ng magkakaibigang hangal!

Pahingalay

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-22 ng Agosto 2024
Larawan kuha ng may-akda, Sacred heart Novitiate, Novaliches, QC, 20 Marso 2024.
Halina't magpahingalay
hindi lamang upang mapawi
pagod at hirap
kungdi sarili ay mabawi
sa kawalang kabuluhan
at mga kaguluhan,
pagkawindang mapigilan
kaayusan ng buhay
ay mabalikan;
limang tanong
sana makatulong
upang landas ng
makatuturang buhay
ating masundan:
Larawan kuha ng may-akda sa Alfonso, Cavite, Abril 2024.
"Nasaan ka?"

Kay gandang balikan
nang ang Diyos ay unang
mangusap sa tao,
ito ang kanyang tanong
sa lalaking nagkasala
at nagtago, "nasaan ka?"
Nang maganap unang krimen,
Diyos ay nagtanong din
kay Cain, "nasaan
kapatid mong si Abel?"

"Nasaan" lagi nating tanong
lalo na't sarili ang nawawala
tumutukoy di lamang sa lunan
kungdi sa kalagayan
at katayuan ng sarili
madalas ay sablay
at mabuway;
magpahingalay
upang tumatag at maging
matiwasay.
Larawan kuha ng may-akda sa Camp John Hay, Baguio City, 12 Hulyo 2023.
Susunod na dalawang tanong
ay magkadugtong:
"Saan ka pupunta?" at
"Paano ka makakarating doon?"

Walang mararating
at kahihinatnan
sino mang hindi alam
kanyang pupuntahan
maski na moon na tinitingala
hindi matingnan, magroadtrip
broom broom man lamang!
Muling mangarap
libre at masarap
higit sa lahat
magkaroon ng layon
na inaasam-asam!
Larawan kuha ni Bb. Ria De Vera sa Banff, Alberta, Canada, 07 Agosto 2024.
Nasaan ka?
Saan ka pupunta?
Paano ka makakarating doon?
Ang mga unang tatlong tanong
sa ating pamamahingalay nitong
paglalakbay ng buhay;
ika-apat na tanong naman dapat
nating pagnilayan ay
"Ano aking dadalhin sa paglalakbay?"

Marahil pinakamahalagang
dalhin ang ating sarili
hindi mga gamit
o kasangkapan
dahil kaalinsabay
ng mga dalahin
ay ating mga iiwanan din;
huwag nang magkalat ng gamit
bagkus iwanan ay bakas
ng mabuting katauhan
pagmamalasakit sa iba pang
naglalakbay sa landas nitong buhay!
Larawan kuha ng may-akda, St. Scholastica Spiritual Center, Tagaytay, 21 Agosto 2024.
Ngayo'y dumako tayo
sa huling tanong nitong
pagpapahingalay upang
mabawi ating sarii
di lamang pagod ay mapawi:
"Sino iyong kasama sa paglalakbay
sa buhay?"

Ito marahil pinakamahirap
sagutin maski harapin
dahil problema natin
hindi naman mga nabigong
pangarap at adhikain
kungdi nasira at nawasak
nating mga ugnayan
bilang pamilya
at magkakaibigan;
may kasabihan mga African,
kung ibig mong maglakbay
ng mabilis, lumakad kang mag-isa
ngunit kung ibig mong malayo marating,
magsama ka ng kasabay sa paglalakbay.
Dito ating makikita
diwa at buod ng tunay
na pagpapahingalay
o pagpapahinga:
mula sa salitang "hinga"
ang magpahinga
ay mahingahan ng iba,
mapuno ng iba;
mauubos tayo parang upos
sa dami ng ibig nating
maabot at marating,
huwag mag-atubiling
tumigil,
mamahinga,
magpahingalay
sa Panginoong Diyos
na Siya nating buhay
at kaganapan
na tiyak din nating
hahantungan
sa walang hanggang
pahingalay.
Hayaang Siya
sa ating umalalay
at pumuno ng hininga ng buhay!

Umuwi ka na Mommy…

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-14 ng Agosto 2024
Larawan kuha ng may akda sa kanyang silid, 14 Agosto 2024.
*Salamuch sa Orange and Lemons.

Umuwi ka na Mommy:
yan lang mithi ko palagi
hindi lang masabi
nitong aking mga labi
dangan kasi hindi mangyayari;
akala ko noong dati
makakaya ko ang pighati
ng iyong pagpanaw
ngunit aking akala pala ay mali
tunay na damdamin namnamin,
ilahad at aminin sa sarili
huwag ikubli
huwag magkunwari
tiyak madadali sa huli.
Umuwi ka na Mommy:
kailanma'y hindi namin iyan nasabi
dangan nga kasi ikaw palagi
nasa tahanan at tindahan
naghihintay sa amin
at pagsapit ng takipsilim
tulad ng mga alaga mong inahin
isa-isa kaming iyong hahanapin
parang mga sisiw
bubusugin sa halimhim
ng iyong mga pangangaral
at dalangin saka ipaghahain
ng masarap at mainit na pagkain
mahirap limutin.
Umuwi ka na Mommy:
ikaw lang kasi
sa akin ang walang atubili
nakapagsasabi, nakakaramdam
at nakababatid ng lahat
dangan nga kasi
ikaw ang sa akin nagsilang
sa iyong sinapupunan
hanggang libingan
dama ko ating kaisahan
pilit ko noon hinihiwalayan
kaya ngayon aking ramdam
kay laking kawalan kahit
nag-iisa ka lang.
Larawan kuha ng may akda sa kanyang silid, 14 Agosto 2024.
*Salamuch talaga, Orange and Lemons.
Mula sa YouTube.com

Larawang nagpapaliwanag ng dilim?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-02 ng Agosto 2024
Larawan mula sa foxnews.com.
Hindi mawala sa aking gunita
larawang bumantad sa balita
tila isang punyal idinarak
tagos pagkakasaksak
baon na baon hanggang buto
ang kirot at sakit
nitong kasamaan
at kasalaulaan doon sa France.
Pilit nilang ipinaliwanag
paglapastangan sa Huling Hapunan
hanggang kami pa ang hatulan
ng kamangmangan at kawalan
ng pakialam sa mga kakaiba
ang kasarian; abot-abot kanilang
pagpapaliwanag ngunit nabaon
lamang sila sa balon ng kadiliman.
Heto ngayon ang larawan
inyong pagmasdan:
walang kinakailangang
pagpapaliwanag sapagkat
hindi kailanman magliliwanag
ang kadiliman dahil ang maliwanag
na katotohanan tanging babae
at lalake lamang ang nilalang.
Sakali mang mayroon
pumailang ang gawi ng
katauhan o oryentasyon
maliwanag sa katawan
dalawa lamang ang kasarian
kahit palitan nasa labas
ang nasa loob kailanman
hindi manglilinlang.
Tiyak marami silang
sagot at mga paliwanag
kaya namang tila baga
itong Olympics ngayon ay
hindi na tagisan ng husay at
galing sa larangan
ng pangangatawan
kungdi ng isipan at paninindigan;

tanging hiling ko lang,
muling pagmasdan itong larawan
ano inyong nararamdaman?
sa boksing pa na sukdalan
ang karahasan doon pa
matatagpuan natitirang
liwanag at katinuan
ng makabagong sangkatauhan?
Larawan mula sa foxnews.com.

Pagninilay, paglilinaw sa paliwanag

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-01 ng Agosto 2024
Larawan kuha ng may-akda, bukang liwayway sa Lawa ng Galilea, Israel, Mayo 2019.
Unang araw 
sa buwan ng Agosto,
buwan ng wika
ako ay nakatunganga
sa pagkamangha
sa isang salita: PALIWANAG
sa wikang Inggles,
"explanation"
at kung gagamiting pandiwa
"to explain" ito ay magPALIWANAG.
Kay sarap namnamin
at damhin mga kataga
nitong ating wika
tulad ng PALIWANAG
nagsasaad ng pagbibigay
liwanag dahil mayroong
kadiliman minsa'y panlalabo
kaya nililinaw upang
matanaw, makita kahit man lang
maaninag upang matukoy, makilala.
Mahirap kasi
mag-apuhap sa gitna ng
kadiliman na kawalan ng katiyakan:
ika'y nangangapa
at nangangamba
kung ano iyong mahawakan,
makuha kaya nakakatakot
sa dilim na wala kang
nakikita dahil pati ikaw
baka tuluyang mawala pa!
Inyong pagmasdan
malaking kadiliman
na sa ati'y bumabalot
kamakailan
kaya kay raming
nagpapaliwanag
naglilinaw dahil
sa mga ginawa
at ipinahayag
na puro kaguluhan:
Waiter sa Cebu
pinagpaliwanagan
ng halos dalawang oras
habang nakatindig
sa harapan ng customer
na tinawag niyang "Sir"
na ibig ituring siya na "Mam";
kay daming paliwanag
ni "Mam" pero malabo pa rin
dahil malinaw pa sa araw
maski sa mga larawan
na siya ay Sir!
Hanggang ngayon
nagpapaliwanag pa rin
mga pasimuno ng paglapastangan
sa Huling Hapunan
ng Panginoon
na lalong nababaon
dahil maliwanag
kanilang kasinungalingan
na ang kadiliman ng kapalaluan
at kasamaan kanilang pagpugayan
taliwas sa layuning
magkaroon ng pagbubuklod at kaisahan.
Hindi lang minsan
ating narinig
masabihang
"ang labo mo naman"
kaya kinakailangang
magpaliwanag
upang maunawaan
at maintindihan
na siyang daan sa
magandang pagsasamahan.
Heto ngayon ating pagnilayan
pagbulayan aking katanungan:
nagPALIWANAG
ba ang Panginoong Jesus
sa Kanyang mga pangangaral?
Maliban sa pagpapaliwanag
ng mga talinghaga ng sarilinan
sa mga alagad,
walang ipinaliwanag
si Jesus dahil maliwanag
Siyang palagi at higit sa lahat
Siya ang Liwanag ng Sanlibutan.
Madalas hindi Siya
maunawaan, maintindihan
at matanggap ng mga tao noon
hanggang ngayon
ngunit kailanman walang binawi na salita
ang Panginoong Jesus dahil maliwanag ang lahat:
"Ako ang daan at katotohanan" (Jn.14:6),
"Ako ang muling pagkabuhay at ang buhay" (Jn. 11:25)
"Ako ang pagkaing bumaba mula sa langit;
ang kumakain ng aking laman at umiinom ng aking dugo
ay may buhay na walang hanggan,
at muli ko siyang bubuhayin sa huling araw" (Jn. 6:54).
Nang linisin ni Jesus ang templo
sinabi sa mga tao na gibain iyon
at kanyang itatayo sa loob ng tatlong araw;
Siya ay pinagtawanan ng mga kalaban
ngunit malinaw na sinasaad sa kasulatan
nang muli Siyang mabuhay ay naunawaan
ng mga alagad ang tinutukoy Niyang templo
ay ang Kanyang Banal na Katawan (Jn. 2:18-22);
maliwanag si Jesus ay palaging malinaw
kaya kahit sa gitna ng kadiliman Siya ay maliwanag.
Lumapit tayo kay Jesus
at hayaang liwanagan Niya kadiliman
sa ating puso at kalooban
katulad nina Nicodemo at Dimas
na umamin sa kanilang kamangmangan at kasalanan
kaya natamo ang liwanag at kaligtasan;
hindi mahirap tuntunin
katotohanan at liwanag ng Panginoon natin
kung ating aaminin at aalisin
mga piring sa ating paningin
upang mabuksan puso at kalooban
sa kagandahan at dangal ng
kabutihan ng bawat nilalang
hindi ang ipangalandakan
sariling husay at kaalaman
maging antas ng kalinangan!

Tandaan at panghawakan,
tiyak na kaliwanagan ng mga salitang binitiwan
ng Panginoon sa atin sana ay magpaalaala:
"Ang nagpapakataas ay ibababa,
at ang nagpapakababa ay itataas" (Mt.23:12)

	

Pagsusuri, pagmumuni ng pagdiriwang ng ating kalayaan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-12 ng Hunyo 2024
Mula sa Colombo Plan Staff College, cpstech.org, 12 June 2020.
Tuwing sasapit petsa dose ng Hunyo
problema nating mga Filipino
nahahayag sa pagdiriwang na ito:
alin nga ba ang wasto at totoo,
Araw ng Kalayaan o Araw ng Kasarinlan?
Parehong totoo, magkahawig sinasaad ng mga ito
ngunit malalim at malaki kaibahan ng mga ugat nito:
kung pagbabatayan ating kasaysaysan
araw ito ng kasarinlan nang magsarili tayo bilang isang bansa pinatatakbo ng sariling mamamayan, magkakababayan;
ngunit totoo rin namang sabihing
higit pa sa kasarinlan ating nakamtan
nang lumaya ating Inang Bayan sa pang-aalipin ng mga dayuhan!
Kuha ng may akda, Camp John Hay, 2018.
Maituturing bang mayroon tayong kasarinlan
kung wala namang kalayaang linangin at pakinabangan ating likas na kayamanan lalo na ang karagatan gayong tayo ay bansang binubuo ng mga kapuluan?
Tayo nga ba ay mayroong kasarinlan at nagsasariling bansa kung turing sa atin ay mga dayuhan sa sariling bayan
walang matirhan lalo mga maliliit at maralitang kababayan dahil sa kasakiman ng mga makapangyarihan sa pangangamkam?
Gayon din naman ating tingnan
kung tunay itong ating kalayaan
marami pa ring nabubulagan,
ayaw kilalanin dangal ng kapwa
madalas tinatapakan dahil ang tunay na
kalayaan ay ang piliin at gawin ang kabutihan kaya ito man ay kasarinlan
dahil kumawala at lumaya sa panunupil
ng sariling pagpapasya na walang impluwensiya ng iba kundi dikta ng konsiyensiya!
Larawan kuha ni G. Jay Javier sa Luneta, 2022.
Kalayaan at kasarinlan 
kung pagninilayan
dalawang katotohanang
nagsasalapungan
kung saan din matatagpuan
ang kabutihan,
paglago at pagyabong
ng ating buhay!

Awit sa Katahimikan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-6 ng Mayo 2024
Larawan kuha ng may-akda, Anvaya Cove sa Morong, Bataan, ika-15 ng Abril 2024.
Sana'y dinggin
itong aking awit
tungkol sa pananahimik
na higit sa pagwawalang-imik
o kunwari'y pagiging bingi
bagkus pakikinig na mabuti
sa bawat tinig
dahil ang katahimikan
ay hindi kawalan kungdi
kapunuan;
sa katahimikan tayo ay bumabalik
sa ating pinagmulan
namumuhay tulad nang sa sinapupunan
nakikiramdam, lahat pinakikinggan
dahil nagtitiwala
kaya naman sa pananahimik
tayo ay nakakapakinig,
nagkaka-niig,
higit sa lahat ay umiibig
dahil ang tunay na pag-ibig
tiyak na tahimik
hindi ipinaririnig sa bibig
kungdi kinakabig ng dibdib
maski nakapikit
dama palagi
ang init!
Ganyan ang katahimikan,
hindi lamang napapakinggan
kungdi nararamdaman
nakabibinging
katotohanan
kaya laging kinatatakutan
ayaw pakinggan
iniiwasan
di alintana
sa kahuli-hulihan
katahimikan ang tiyak nating
hahantungan
magpakailanman
kaya
ngayon pa lang
ating nang kaibiganin
ang katahimikan,
matutunang harapin
at tanggapin tulad ng
sa salamin
tunay na pagkatao natin
upang pabutihin, dalisayin
sa katahimikan pa rin.
Larawan kuha ng may-akda sa Bgy. Kaysuyo, Alfonso, Cavite, 27 Abril 2024.