Pahingalay

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-22 ng Agosto 2024
Larawan kuha ng may-akda, Sacred heart Novitiate, Novaliches, QC, 20 Marso 2024.
Halina't magpahingalay
hindi lamang upang mapawi
pagod at hirap
kungdi sarili ay mabawi
sa kawalang kabuluhan
at mga kaguluhan,
pagkawindang mapigilan
kaayusan ng buhay
ay mabalikan;
limang tanong
sana makatulong
upang landas ng
makatuturang buhay
ating masundan:
Larawan kuha ng may-akda sa Alfonso, Cavite, Abril 2024.
"Nasaan ka?"

Kay gandang balikan
nang ang Diyos ay unang
mangusap sa tao,
ito ang kanyang tanong
sa lalaking nagkasala
at nagtago, "nasaan ka?"
Nang maganap unang krimen,
Diyos ay nagtanong din
kay Cain, "nasaan
kapatid mong si Abel?"

"Nasaan" lagi nating tanong
lalo na't sarili ang nawawala
tumutukoy di lamang sa lunan
kungdi sa kalagayan
at katayuan ng sarili
madalas ay sablay
at mabuway;
magpahingalay
upang tumatag at maging
matiwasay.
Larawan kuha ng may-akda sa Camp John Hay, Baguio City, 12 Hulyo 2023.
Susunod na dalawang tanong
ay magkadugtong:
"Saan ka pupunta?" at
"Paano ka makakarating doon?"

Walang mararating
at kahihinatnan
sino mang hindi alam
kanyang pupuntahan
maski na moon na tinitingala
hindi matingnan, magroadtrip
broom broom man lamang!
Muling mangarap
libre at masarap
higit sa lahat
magkaroon ng layon
na inaasam-asam!
Larawan kuha ni Bb. Ria De Vera sa Banff, Alberta, Canada, 07 Agosto 2024.
Nasaan ka?
Saan ka pupunta?
Paano ka makakarating doon?
Ang mga unang tatlong tanong
sa ating pamamahingalay nitong
paglalakbay ng buhay;
ika-apat na tanong naman dapat
nating pagnilayan ay
"Ano aking dadalhin sa paglalakbay?"

Marahil pinakamahalagang
dalhin ang ating sarili
hindi mga gamit
o kasangkapan
dahil kaalinsabay
ng mga dalahin
ay ating mga iiwanan din;
huwag nang magkalat ng gamit
bagkus iwanan ay bakas
ng mabuting katauhan
pagmamalasakit sa iba pang
naglalakbay sa landas nitong buhay!
Larawan kuha ng may-akda, St. Scholastica Spiritual Center, Tagaytay, 21 Agosto 2024.
Ngayo'y dumako tayo
sa huling tanong nitong
pagpapahingalay upang
mabawi ating sarii
di lamang pagod ay mapawi:
"Sino iyong kasama sa paglalakbay
sa buhay?"

Ito marahil pinakamahirap
sagutin maski harapin
dahil problema natin
hindi naman mga nabigong
pangarap at adhikain
kungdi nasira at nawasak
nating mga ugnayan
bilang pamilya
at magkakaibigan;
may kasabihan mga African,
kung ibig mong maglakbay
ng mabilis, lumakad kang mag-isa
ngunit kung ibig mong malayo marating,
magsama ka ng kasabay sa paglalakbay.
Dito ating makikita
diwa at buod ng tunay
na pagpapahingalay
o pagpapahinga:
mula sa salitang "hinga"
ang magpahinga
ay mahingahan ng iba,
mapuno ng iba;
mauubos tayo parang upos
sa dami ng ibig nating
maabot at marating,
huwag mag-atubiling
tumigil,
mamahinga,
magpahingalay
sa Panginoong Diyos
na Siya nating buhay
at kaganapan
na tiyak din nating
hahantungan
sa walang hanggang
pahingalay.
Hayaang Siya
sa ating umalalay
at pumuno ng hininga ng buhay!

Umuwi ka na Mommy…

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-14 ng Agosto 2024
Larawan kuha ng may akda sa kanyang silid, 14 Agosto 2024.
*Salamuch sa Orange and Lemons.

Umuwi ka na Mommy:
yan lang mithi ko palagi
hindi lang masabi
nitong aking mga labi
dangan kasi hindi mangyayari;
akala ko noong dati
makakaya ko ang pighati
ng iyong pagpanaw
ngunit aking akala pala ay mali
tunay na damdamin namnamin,
ilahad at aminin sa sarili
huwag ikubli
huwag magkunwari
tiyak madadali sa huli.
Umuwi ka na Mommy:
kailanma'y hindi namin iyan nasabi
dangan nga kasi ikaw palagi
nasa tahanan at tindahan
naghihintay sa amin
at pagsapit ng takipsilim
tulad ng mga alaga mong inahin
isa-isa kaming iyong hahanapin
parang mga sisiw
bubusugin sa halimhim
ng iyong mga pangangaral
at dalangin saka ipaghahain
ng masarap at mainit na pagkain
mahirap limutin.
Umuwi ka na Mommy:
ikaw lang kasi
sa akin ang walang atubili
nakapagsasabi, nakakaramdam
at nakababatid ng lahat
dangan nga kasi
ikaw ang sa akin nagsilang
sa iyong sinapupunan
hanggang libingan
dama ko ating kaisahan
pilit ko noon hinihiwalayan
kaya ngayon aking ramdam
kay laking kawalan kahit
nag-iisa ka lang.
Larawan kuha ng may akda sa kanyang silid, 14 Agosto 2024.
*Salamuch talaga, Orange and Lemons.
Mula sa YouTube.com

Larawang nagpapaliwanag ng dilim?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-02 ng Agosto 2024
Larawan mula sa foxnews.com.
Hindi mawala sa aking gunita
larawang bumantad sa balita
tila isang punyal idinarak
tagos pagkakasaksak
baon na baon hanggang buto
ang kirot at sakit
nitong kasamaan
at kasalaulaan doon sa France.
Pilit nilang ipinaliwanag
paglapastangan sa Huling Hapunan
hanggang kami pa ang hatulan
ng kamangmangan at kawalan
ng pakialam sa mga kakaiba
ang kasarian; abot-abot kanilang
pagpapaliwanag ngunit nabaon
lamang sila sa balon ng kadiliman.
Heto ngayon ang larawan
inyong pagmasdan:
walang kinakailangang
pagpapaliwanag sapagkat
hindi kailanman magliliwanag
ang kadiliman dahil ang maliwanag
na katotohanan tanging babae
at lalake lamang ang nilalang.
Sakali mang mayroon
pumailang ang gawi ng
katauhan o oryentasyon
maliwanag sa katawan
dalawa lamang ang kasarian
kahit palitan nasa labas
ang nasa loob kailanman
hindi manglilinlang.
Tiyak marami silang
sagot at mga paliwanag
kaya namang tila baga
itong Olympics ngayon ay
hindi na tagisan ng husay at
galing sa larangan
ng pangangatawan
kungdi ng isipan at paninindigan;

tanging hiling ko lang,
muling pagmasdan itong larawan
ano inyong nararamdaman?
sa boksing pa na sukdalan
ang karahasan doon pa
matatagpuan natitirang
liwanag at katinuan
ng makabagong sangkatauhan?
Larawan mula sa foxnews.com.

Pagninilay, paglilinaw sa paliwanag

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-01 ng Agosto 2024
Larawan kuha ng may-akda, bukang liwayway sa Lawa ng Galilea, Israel, Mayo 2019.
Unang araw 
sa buwan ng Agosto,
buwan ng wika
ako ay nakatunganga
sa pagkamangha
sa isang salita: PALIWANAG
sa wikang Inggles,
"explanation"
at kung gagamiting pandiwa
"to explain" ito ay magPALIWANAG.
Kay sarap namnamin
at damhin mga kataga
nitong ating wika
tulad ng PALIWANAG
nagsasaad ng pagbibigay
liwanag dahil mayroong
kadiliman minsa'y panlalabo
kaya nililinaw upang
matanaw, makita kahit man lang
maaninag upang matukoy, makilala.
Mahirap kasi
mag-apuhap sa gitna ng
kadiliman na kawalan ng katiyakan:
ika'y nangangapa
at nangangamba
kung ano iyong mahawakan,
makuha kaya nakakatakot
sa dilim na wala kang
nakikita dahil pati ikaw
baka tuluyang mawala pa!
Inyong pagmasdan
malaking kadiliman
na sa ati'y bumabalot
kamakailan
kaya kay raming
nagpapaliwanag
naglilinaw dahil
sa mga ginawa
at ipinahayag
na puro kaguluhan:
Waiter sa Cebu
pinagpaliwanagan
ng halos dalawang oras
habang nakatindig
sa harapan ng customer
na tinawag niyang "Sir"
na ibig ituring siya na "Mam";
kay daming paliwanag
ni "Mam" pero malabo pa rin
dahil malinaw pa sa araw
maski sa mga larawan
na siya ay Sir!
Hanggang ngayon
nagpapaliwanag pa rin
mga pasimuno ng paglapastangan
sa Huling Hapunan
ng Panginoon
na lalong nababaon
dahil maliwanag
kanilang kasinungalingan
na ang kadiliman ng kapalaluan
at kasamaan kanilang pagpugayan
taliwas sa layuning
magkaroon ng pagbubuklod at kaisahan.
Hindi lang minsan
ating narinig
masabihang
"ang labo mo naman"
kaya kinakailangang
magpaliwanag
upang maunawaan
at maintindihan
na siyang daan sa
magandang pagsasamahan.
Heto ngayon ating pagnilayan
pagbulayan aking katanungan:
nagPALIWANAG
ba ang Panginoong Jesus
sa Kanyang mga pangangaral?
Maliban sa pagpapaliwanag
ng mga talinghaga ng sarilinan
sa mga alagad,
walang ipinaliwanag
si Jesus dahil maliwanag
Siyang palagi at higit sa lahat
Siya ang Liwanag ng Sanlibutan.
Madalas hindi Siya
maunawaan, maintindihan
at matanggap ng mga tao noon
hanggang ngayon
ngunit kailanman walang binawi na salita
ang Panginoong Jesus dahil maliwanag ang lahat:
"Ako ang daan at katotohanan" (Jn.14:6),
"Ako ang muling pagkabuhay at ang buhay" (Jn. 11:25)
"Ako ang pagkaing bumaba mula sa langit;
ang kumakain ng aking laman at umiinom ng aking dugo
ay may buhay na walang hanggan,
at muli ko siyang bubuhayin sa huling araw" (Jn. 6:54).
Nang linisin ni Jesus ang templo
sinabi sa mga tao na gibain iyon
at kanyang itatayo sa loob ng tatlong araw;
Siya ay pinagtawanan ng mga kalaban
ngunit malinaw na sinasaad sa kasulatan
nang muli Siyang mabuhay ay naunawaan
ng mga alagad ang tinutukoy Niyang templo
ay ang Kanyang Banal na Katawan (Jn. 2:18-22);
maliwanag si Jesus ay palaging malinaw
kaya kahit sa gitna ng kadiliman Siya ay maliwanag.
Lumapit tayo kay Jesus
at hayaang liwanagan Niya kadiliman
sa ating puso at kalooban
katulad nina Nicodemo at Dimas
na umamin sa kanilang kamangmangan at kasalanan
kaya natamo ang liwanag at kaligtasan;
hindi mahirap tuntunin
katotohanan at liwanag ng Panginoon natin
kung ating aaminin at aalisin
mga piring sa ating paningin
upang mabuksan puso at kalooban
sa kagandahan at dangal ng
kabutihan ng bawat nilalang
hindi ang ipangalandakan
sariling husay at kaalaman
maging antas ng kalinangan!

Tandaan at panghawakan,
tiyak na kaliwanagan ng mga salitang binitiwan
ng Panginoon sa atin sana ay magpaalaala:
"Ang nagpapakataas ay ibababa,
at ang nagpapakababa ay itataas" (Mt.23:12)

	

Pagsusuri, pagmumuni ng pagdiriwang ng ating kalayaan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-12 ng Hunyo 2024
Mula sa Colombo Plan Staff College, cpstech.org, 12 June 2020.
Tuwing sasapit petsa dose ng Hunyo
problema nating mga Filipino
nahahayag sa pagdiriwang na ito:
alin nga ba ang wasto at totoo,
Araw ng Kalayaan o Araw ng Kasarinlan?
Parehong totoo, magkahawig sinasaad ng mga ito
ngunit malalim at malaki kaibahan ng mga ugat nito:
kung pagbabatayan ating kasaysaysan
araw ito ng kasarinlan nang magsarili tayo bilang isang bansa pinatatakbo ng sariling mamamayan, magkakababayan;
ngunit totoo rin namang sabihing
higit pa sa kasarinlan ating nakamtan
nang lumaya ating Inang Bayan sa pang-aalipin ng mga dayuhan!
Kuha ng may akda, Camp John Hay, 2018.
Maituturing bang mayroon tayong kasarinlan
kung wala namang kalayaang linangin at pakinabangan ating likas na kayamanan lalo na ang karagatan gayong tayo ay bansang binubuo ng mga kapuluan?
Tayo nga ba ay mayroong kasarinlan at nagsasariling bansa kung turing sa atin ay mga dayuhan sa sariling bayan
walang matirhan lalo mga maliliit at maralitang kababayan dahil sa kasakiman ng mga makapangyarihan sa pangangamkam?
Gayon din naman ating tingnan
kung tunay itong ating kalayaan
marami pa ring nabubulagan,
ayaw kilalanin dangal ng kapwa
madalas tinatapakan dahil ang tunay na
kalayaan ay ang piliin at gawin ang kabutihan kaya ito man ay kasarinlan
dahil kumawala at lumaya sa panunupil
ng sariling pagpapasya na walang impluwensiya ng iba kundi dikta ng konsiyensiya!
Larawan kuha ni G. Jay Javier sa Luneta, 2022.
Kalayaan at kasarinlan 
kung pagninilayan
dalawang katotohanang
nagsasalapungan
kung saan din matatagpuan
ang kabutihan,
paglago at pagyabong
ng ating buhay!

Awit sa Katahimikan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-6 ng Mayo 2024
Larawan kuha ng may-akda, Anvaya Cove sa Morong, Bataan, ika-15 ng Abril 2024.
Sana'y dinggin
itong aking awit
tungkol sa pananahimik
na higit sa pagwawalang-imik
o kunwari'y pagiging bingi
bagkus pakikinig na mabuti
sa bawat tinig
dahil ang katahimikan
ay hindi kawalan kungdi
kapunuan;
sa katahimikan tayo ay bumabalik
sa ating pinagmulan
namumuhay tulad nang sa sinapupunan
nakikiramdam, lahat pinakikinggan
dahil nagtitiwala
kaya naman sa pananahimik
tayo ay nakakapakinig,
nagkaka-niig,
higit sa lahat ay umiibig
dahil ang tunay na pag-ibig
tiyak na tahimik
hindi ipinaririnig sa bibig
kungdi kinakabig ng dibdib
maski nakapikit
dama palagi
ang init!
Ganyan ang katahimikan,
hindi lamang napapakinggan
kungdi nararamdaman
nakabibinging
katotohanan
kaya laging kinatatakutan
ayaw pakinggan
iniiwasan
di alintana
sa kahuli-hulihan
katahimikan ang tiyak nating
hahantungan
magpakailanman
kaya
ngayon pa lang
ating nang kaibiganin
ang katahimikan,
matutunang harapin
at tanggapin tulad ng
sa salamin
tunay na pagkatao natin
upang pabutihin, dalisayin
sa katahimikan pa rin.
Larawan kuha ng may-akda sa Bgy. Kaysuyo, Alfonso, Cavite, 27 Abril 2024.

Ano aming ginagawa?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-01 ng Mayo 2024
Mga pasaherong nakasabit sa PUJ, kha ni Veejay Villafranca ng Bloomberg via Getty Images, Abril 2017.
(Isang tula aking nakatha 
sa inspirasyon ni Fr. Boyong
sa pagninilay ng Araw ni San Jose, Manggagawa.)
Ngayong araw ng mga manggagawa
ano nga ba aming ginagawa
bilang halimbawa ng kabanalan
at kabutihan sa paghahanap ng saysay
at katuturan nitong buhay?
Kay saklap isipin
walang kapagurang kayod
ng karamihan habang kanilang
sinusuyod alin mang landas
maitaguyod lamang pamilyang
walang ibang inaasahan,
naghihintay masayaran mga bibig
ng pagkaing kailangan
di makapuno sa sikmurang
kumakalam
habang mga pari na nasa altar
namumuwalan mga bibig sa lahat ng
kainan at inuman,
tila mga puso ay naging manhid
sa kahirapan ng karamihan!
"Samahan mo kami, Father"
sabi ng Sinodo na simula pa lamang
ay ipinagkanulo nang paglaruan
mga paksa sa usapan
tinig at daing ng bayan ng Diyos
hindi pinakinggan
bagkus mga sariling interes
at kapakanan, lalo na kaluguran
siyang binantayan
at tiniyak na mapangalagaan
kaya si Father nanatili sa altar
pinuntahan mayayaman
silang pinakisamahan
hinayaan mga kawan hanapin
katuturan ng kanilang buhay.
Aba, napupuno kayo ng grasya
mga pari ayaw na ng barya
ibig ay puro pera at karangyaan
mga pangako ay nakalimutan
kahit mga kabalastugan papayagan
puwedeng pag-usapan
kung kaharap ay mayayaman
pagbibigyan malinaw na kamalian
alang-alang sa kapalit na ari-arian
habang mga abang manggagawa
wala nang mapagpilian kungdi
pumalakpak at hangaan kaartehan
at walang kabuluhang pananalita
ni Father sa altar, kanyang bokasyon
naging hanap-buhay.
San Jose, manggagawa 
ipanalangin mo aming mga pari
maging tulad mo,
simple at payak upang
samahan aming mga manggagawa
sa paghahanap
ng kahulugan ng buhay
kapiling nila.
Amen.

Hindi ka nag-iisa

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, 24 Marso 2024
Ikaapat na Huling Wika ni Jesus
Larawan kuha ng may-akda, Kapilya ni San Francisco Javier, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, 20 Marso 2024.

Mula sa tanghaling tapat hanggang ikatlo ng hapon ay nagdilim sa buong lupain. Nang mag-iikatlo ng hapon, sumigaw si Jesus, “ELOI, ELOI, LEMA SABACHTANI?” ibig sabihi’y “DIYOS KO, DIYOS KO, BAKIT MO AKO PINABAYAAN?”

Mateo 27:45-46

Sa tagpong ito ating mababanaagan kadakilaan ng pagmamahal sa ating lahat ng Diyos, Siya na ganap, walang kapintasan at kakulangan (perefect) ay piniling maging katulad nating hindi ganap (imperfect) bilang tao sa lahat ng bagay maliban sa kasalanan kay Kristo Jesus.

Pinili at mas inibig ng Diyos kay Kristo na maging tao upang maranasan hirap at sakit natin maging ang kamatayan, lalo’t higit ang magdusa at mamatay na nag-iisa at iniwanan ng lahat doon sa Krus.

Ano mang paghihirap at pagdurusa ay nagiging napakabigat kapag ika’y nag-iisa, na walang kasama ni karamay. Ito pinakamasaklap sa panahon natin ngayon maging sa ating bansa na dati rati’y walang mga bahay ampunan para sa matatanda ngunit nagyon ay naglipana na dahil sa maraming matatanda ang iniiwan, tinatalikuran di lamang ng mga kamag-anakan kungdi pati ng lipunan. Ito ang dahilan kung bakit si Santa Mother Teresa ay bumuo noon ng samahan na mag-aalaga sa mga tinaguriang “poorest of the poor” sa India nang makita niya maraming may-sakit sa Calcutta namamatay nang mag-isa. Hindi lamang ito totoo sa mga mahihirap na lugar kungdi maging sa mga mauunlad na lupain ay maraming matatanda ngayon ang namamatay na lamang ng mag-isa sa buhay.

Larawan kuha ng may-akda, Baguio City, 2023.

Iyan man ay pinagdaanan ni Jesus lalo na noong ipinako siya sa krus na halos iwanan siya ng lahat. Sa labingdalawang alagad niya, naghudas ang isa habang ang pinuno naman nila ay ikinaila siya ng tatlong ulit kaya’t nagtago noon kasama ang iba pang mga alagad. Tanging si Juan na minamahal na alagad ang nanatili sa paanan ng krus ni Jesus kasama ang kanyang Ina na si Maria at ilan pang mga kababaihan.

Nasaan ang mahigit limang libong tao na pinakain ni Jesus sa ilang? Wala din doon ni isa sa mga pinagaling niyang mga may-sakit. Nawala at naglaho ang lahat ng tao na tuwang-tuwang sumalubong kay Jesus noong Linggo ng Palaspas.

Ngunit kailan man ay hindi naramdaman ni Jesus ang pagiging mag-isa doon sa Krus. Tulad ng sino mang mabuting Judio, dinasal ni Jesus noon ang Salmo 22, ang awit ng panaghoy, ng pagpapakasakit at buong pagtitiwala sa Diyos.

Ito ang mabuting balita ng pagkamatay ni Jesus sa Krus: mula noon tayong mga tao ay hindi na mag-iisa sa mga hirap at tiisin nitong buhay maging kamatayan dahil kasama na natin ang Diyos kay Jesus.

Ito ang ating consolation o consuelo, wika nga.

Mula sa dalawang katagang Latin na con (with) at solare (alone) na ibig sabihin ay samahan ang nag-iisa, naging pinakamalapit at tunay na kaisa tayo ng Diyos sa tuwing tayo ay nasa gitna ng mga tiisin at hirap sa buhay maging kamatayan dahil sa pagdamay sa atin ni Jesus doon sa Krus upang sa gayon sa kanyang muling pagkabuhay tayo man ay kanyang makasama at makaisa.

Sapagkat siya ma’y tinukso at nagbata, kaya ngayo’y matutulungan niya ang mga tiutukso.

Hebreo 2:18

Sa tatlong taon kong pagiging chaplain sa Our Lady of Fatima University at Fatima University Medical Center, nakita ko at naranasan sa maraming pagkakataon paano mga tao – bata man o matanda, mahirap at mayaman, may sakit o karamdaman maging mga malalakas at malusog ang pangangatawan – ay nararanasan ang pangungulila at pag-iisa sa gitna ng kanilang mga paghihirap at pagdurusa sa buhay. Marami sa kanila ang mag-isang umiiyak kasi maraming ginagawa o nasa kung saan-saan kanilang mga mahal sa buhay. Maraming pagkakataon nga naitatanong ko na lang kung mayroon pa bang umuuwi ng bahay o nakatira sa kanilang tahanan? Is anybody still home?

Larawan ng convolvulus tricolor mula BBC Gardeners World Magazine.

Halina at ipagdasal ang bawat isa, lalo na yaong mga nahihirapan, nagtitiis ng mag-isa sa buhay:

Diyos Amang mapagkalinga,
ibinigay mo sa amin
ang Iyong Anak na si Jesus
upang aming maranasan Iyong
pag-ibig at habag,
ang Iyong pagpapagaling at pagkandili,
ang Iyong kapanatilihan at kapayapaan
upang hindi na kami mag-isa pa sa buhay na ito;
maalala nawa naming palagi
na kung kami man ay dumaraan sa
napakatinding pagsubok sa buhay
na tila nag-iisa at walang karamay,
naroon si Jesus pinakamalapit sa amin
dahil Siya ang unang nagpakasakit
at namatay doon sa Krus
para sa amin.
Amen.

Krus ang pintuan sa langit

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-21 ng Marso 2024
Ikalawang Huling Wika ni Jesus sa Krus
Larawan kuha ng may-akda sa Mirador Jesuit Retreat House sa Baguio City, Agosto 2023.

Ang ikalawang wika ni Jesus sa Krus:

Tinuya siya ng isa sa mga salaring nakabitin, at ang sabi, “Hindi ba ikaw ang Mesias? Iligtas mo ang iyong sarili, pati na kami!” Ngunit pinagsabihan siya ng kanyang kasama, “Hindi ka ba natatakot sa Diyos? Ikaw may pinarurusahang tulad niya! Matuwid lamang na tayo’y parusahan nang ganito dahil sa ating mga ginawa; ngunit ang taong ito’y walang ginawang masama.” At sinabi niya, “JESUS ALALAHANIN MO AKO KAPAG NAGHAHARI KA NA.” Sumagot si Jesus, “SINASABI KO SA IYO: NGAYON DI’Y ISASAMA KITA SA PARAISO.”

Lukas 23:39-43

Muli ay ating namnamin ikalawang wika ni Jesus doon sa Krus pagkapako sa kanya. Nauna niyang sinambit ay kapatawaran; ngayon naman kanya itong sinundan ng pangako ng langit o paraiso.

At iyon ay agad-agad na, ora mismo! Wika nga ng mga bata, “now na”! Hindi mamaya pagkamatay nila ni Jesus o sa Linggo sa kanyang pagkabuhay. Malinaw na sinabi ni Jesus kay Dimas, “SINASABI KO SA IYO: NGAYON DI’Y ISASAMA KITA SA PARAISO.”

Tantuin ninyo mga ginigiliw ko na sa ebanghelyo ayon kay San Lukas, namutawi lamang sa mga labi ni Jesus ang pangakong ito ng paraiso noong siya ay nakabayubay sa krus at hirap na hirap. Wala siyang pinangakuan ng langit nang siya ay malaya at malakas na nakakagalaw, naglilibot at nangangaral.

Alalaong-baga, pumapasok tayo sa langit kasama si Jesus sa sandaling kasama din niya tayong nagtitiis, nagdurusa, nagpapakasakit dahil sa pagmamahal doon sa Krus!

Ang krus ang pintuan papasok sa langit o paraiso.

Madalas naiisip natin kapag nabanggit o narinig ang katagang langit at paraiso ay kagalakan, kawalan ng hirap at dusa. Basta masarap at maayos sa pakiramdam, langit iyon sa atin. Kaya mga addict noon at ngayon kapag sila ay sabog at nasa good trip, iyon ay “heaven” dahil wala silang nadaramang problema at hirap sa buhay.

Larawan kuha ng may akda, 2023.

Kaya hindi rin kataka-taka na ang gamot nating laging binibili ay pain killer – konting sakit ng ulo o kasu-kasuan, naka-Alaxan kaagad. Noong dati ay mayroong shampoo na “no more tears” dahil walang hilam sa mata.

Gayon ang pananaw natin sa langit. At tumpak naman iyon kaya nga sa pagbabasbas ng labi ng mga yumao, dinarasal ng pari, “Sa paraiso magkikitang muli tayo. Samahan ka ng mga Santo, kahit mayroong nauuna, tayo rin ay magsasama-sama upang lagi tayong lumigaya sa piling ng Diyos Ama. Amen.”

Nagmula ang salitang paraiso sa katagang paradiso na tumutukoy sa kaloob-loobang silid ng hari ng Persia (Iran ngayon) kung saan tanging mga pinagkakatiwalaang tao lamang ang maaring makapasok kasama ang royal family. Kaya nang isalin sa wikang Griyego ang mga aklat ng Bibliya, hiniram ang katagang paradiso ng mga taga-Persia at naging paraiso upang tukuyin ang langit na tahanan ng Diyos na higit pa sa sino mang hari sa mundo.

Ngunit, katulad ng silid na paradiso ng hari ng Persia, hindi lahat ay basta-basta na lamang makakapasok ng paraiso. Alalahanin nang magkasala sina Eba at Adan, pinalayas sila ng Diyos at mula noon ay nasara ang paraiso; muli itong nabuksan kay Kristo nang sagipin niya tayo doon sa krus na nagbunga sa pagwawalang-sala sa ating mga makasalanan. Dahil sa krus ni Jesus, tayo ay naging karapat-dapat patuluyin sa paraiso. Sa tuwing ating tinatanggap ang krus ni Kristo, tayo ay nagiging tapat sa Diyos sa pamamagitan ng pagmamahal at paglilingkod sa kapwa. Noon din tayo pumapasok ng paraiso.

Sa panahong ito na wala nang hanap ang karamihan kungdi sarap at kaluguran, ipinaaalala sa atin ni Jesus sa ikalawang wika na ibig niya tayong makapiling ngayon din sa paraiso kung tayo ay mananatiling kasama niya sa pagtitiis at pagpapakasakit sa ngalan ng pag-ibig sa Diyos at kapwa.

Sa panahong ito na dinidiyos masyado ang katawan at sarili upang maging malusog, malakas at kung maari ay manatiling bata at mura ang edad, pinapaalala ni Jesus sa kanyang ikalawang huling wika sa krus na sino mang nasa banig ng karamdaman pati na yaong mayroong kapansanan ay unti-unti na ring pumapasok ng langit ngayon din sa kanilang tinitiis na hirap at sakit.

Sa panahong ito na lahat ay pinadadali at hanggat maari iniiwasan ano mang hirap at dusa, pinapaalala ni Jesus sa kanyang ikalawang huling wika na sa ating pagsusumakit sa maraming tiisin at pasanin sa buhay na ito, noon din tayo pumapasok sa paraiso kahit na kadalasan ito ay nagtatagal sa paghihintay.

Larawan kuha ng may-akda, 2018.

Noong pandemic, natutunan natin na hindi lahat ng tinuturing ng mundo na negatibo ay masama kasi noong mga panahong iyon, iisa ating dasal tuwing tayo ay sasailalim ng COVID test na sana ay “negative” tayo, hindi ba? Noon natutunan natin yung negative ay positive. At iyon mismo ang kahulugan ng krus ni Kristo!

Para sa atin, ano mang mahirap, masakit tulad ng krus ay negatibo ngunit kung tutuusin, ang krus ay hugis positibo o “plus sign” (+) at hindi minus (-); kaya, ano mang hirap at pagtitiis sinasagisag ng krus ay mabuti dahil hindi ito nakakabawas bagkus nakapagdaragdag sa ating pagkatao na naghahatid sa atin sa kaganapan at paglago. Sa suma total, eka nga, sa paraiso!

Ang mga tiisin at pagsubok sa buhay ang nagpapatibay at nagpapabuti sa atin upang maging karapat-dapat makapasok sa paraiso at makapanahan ang Haring magpakailanman – ngayon din, ora mismo, now na!

Kaya, manalangin tayo:

Panginoong Jesus,
bago pa man dumating
lahat nitong aming tiisin
at pasanin sa buhay,
nauna ka sa aming
nagtiis at nagpasan
ng krus noong Biyernes Santo;
nauna kang nagpakasakit
at namatay noon sa Krus
dahil sa pagmamahal sa amin;
kaya, patatagin mo ako sa aking
katapatan at pananampalataya
sa Iyo upang manatiling kaisa mo
sa krus ng kalbaryo ng buhay
upang ngayon din
Ikaw ay aking makapiling,
makasama sa Paraiso.
Amen.

Ang kasalanang hindi natin alam

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-20 ng Marso 2024
Unang Huling Wika ni Jesus sa Krus
Larawan kuha ng may-akda, 2019.

Ang Unang Wika ni Jesus:

Nang dumating sila sa dakong tinatawag na Bungo, ipinako nila sa krus si Jesus. Ipinako rin ang dalawang salarin, isa sa gawing kanan at isa sa gawing kaliwa. Sinabi ni Jesus, “Ama, patawarin mo sila, sapagkat hindi nila nalalaman ang kanilang ginagawa.” At nagsapalaran sila upang malaman kung alin sa kanyang kasuutan ang mapupunta sa isa’t isa.

Lukas 23:33-34

Kay sarap isipin at namnamin na ang kauna-unahang mga salita na sinabi ni Jesus nang ipako siya ay krus ay ang kapatawaran sa ating mga kasalanan. Hindi lamang doon sa mga mismong nagpako sa kanya sa krus kungdi sa ating lahat ngayon na patuloy pa rin siyang ipinapako sa krus “sapagkat hindi natin nalalaman ating ginagawa.”

Ano nga ba iyong sinasabi ni Jesus na patawarin “sapagkat hindi nila nalalaman kanilang ginagawa”?

Sa kaisipan ng mga Judio, ang “malaman” ay hindi lamang matanto ng kaisipan ano mang data o impormasyon kungdi galaw ng puso at kalooban na pumasok sa pakikipag-ugnayan. Ang malaman ay magkaroon ng ugnayan bilang kapwa-tao sa isa’t isa.

Nang sabihin ni Jesus na “Ama, patawarin mo sila, sapagkat hindi nila nalalaman ang kanilang ginagawa”, ipinaaalala din niya sa ating lahat ang katotohanang dapat malaman natin na tayo ay magkakapatid sa kanya, iisang pamilya sa Diyos na ating Ama.

Sa tuwing sinisira natin ang ating mga ugnayan bilang magkakapatid, sa kada pagbale-wala natin sa bawat tao na tinuturing bilang kasangkapan at gamit para sa sariling kaluguran at kapakinabangan ng walang pag-galang at pagmamahal, doon tayo nagkakasala dahil pinuputol natin ating mga ugnayan.

Madalas, iyan ang hindi natin alam kapag ating inaabuso ating tungkulin at kapangyarihan na dapat ay pangalagaan kapakanan lalo ng mga maliliit at mahihina.

Nagkakasala tayo at hindi natin alam ating ginagawa kapag ating nilalapastangan ating mga magulang lalo na kapag matanda na at mahina o hindi makarinig; kapag sinasaktan ating mga kapatid sa masasakit na pananalita at ating pilit ibinababa kanilang pagkatao.

Larawan kuha nina Teresa at Luis sa Pexels.com

Hindi rin natin alam ating ginagawa sa tuwing tayo ay sumisira sa pangakong magmahal sa asawa at kasintahan, kapag tayo ay nagtataksil o nagbubunyag ng sikretong ipinagkatiwala sa atin at tayo ay nagiging plastik sa harap ng iba.

Pinakamasaklap sa mga hindi natin nalalaman ating ginagawang masama ay kapag nawalan tayo ng pag-asa at kumpiyansa sa mga mahal natin sa buhay kaya sila ay atin pinababayaan, ni hindi pinapansin o bigyang-halaga dahil sa paniwalang hindi na sila magbabago pa ng ugali o hindi na gagaling pa sa kanilang sakit at karamdaman lalo na kung matanda na at malapit nang mamatay.

Ngayong mga Mahal na Araw, isipin natin mga tao na ating nasaktan sa ating salita man o gawa dahil ating nalimutan o kinalimutan ituring kapatid at kapwa.

Sinu-sino din ang mga tao na nagpapasakit sa ating kalooban dahil hindi nalalaman kanilang ginagawa? Manalangin tayo:

Ipagpatawad po ninyo,
Panginoong Jesus
aking pagpapako sa iyo muli sa krus
sa tuwing hindi ko nalalaman
aking ginagawa,
kapag aking nililimot at tinatalikuran
itong pangunahing katotohanan
na igalang at mahalin bawat kapwa;
ipinapanalangin ko sa Iyong habag at awa
mga tao na aking sinaktan at tinalikuran
lalo na yaong mga binigay mo sa akin
tulad ng aking pamilya at kaibigan
at mga dapat pangalagaan;
ipinapanalangin ko rin sa Iyo,
O Jesus, yaong mga nanakit sa aking
damdamin, tumapak at yumurak
sa aking pagkatao na hanggang ngayon
aking pa ring ibig paghigantihan.
Panginoong Jesus,
huwag ko nawa malimutan
na kami ay magkakapatid,
magkakaugnay
sa iisang Ama
na siyang sinasagisag
ng Iyong Krus na Banal.
Amen.