Paghahanda sa kamatayan ay pamumuhay ng ganap

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II
Ika-pitong Huling Wika ni Jesus, 27 Marso 2024
Larawan kuha ng may-akda, 2019.

Nang mag-iikalabindalawa ng tanghali, nagdilim sa buong lupain hanggang sa ikatlo ng hapon. Nawalan ng liwanag ang araw; at ang tabing ng templo’y napunit sa gitna. Sumigaw ng malakas si Jesus, “AMA, SA MGA KAMAY MO’Y IPINAGTATAGUBILIN KO ANG AKING ESPIRITU!” At pagkasabi nito, nalagot ang Kanyang hininga.

Lukas 23:44-46

Mayroon ba kayong bucket list ng mga bagay na dapat gawain o mga lugar na puntahan o kaya ay pagkaing kainin bago mamatay? Usung-uso mga bucket list na iyan ng mga dapat magawa, marating, matikman o masubukan ng isang tao bago raw mamatay.

Ipagpaumanhin ninyo na hindi ako naniniwala sa mga bucket bucket list na iyan na pawang kaartehan. “Father, goal setting po iyon” madalas paliwanag sa akin ng mga nakakausap kong kabataan. Para daw yung mga dream car o dream house na pinapangarap mo balang araw.

Hindi ko sinasabing huwag tayong magkaroon ng mga pangarap at mithiin sa buhay. Kailangan at mahalagang mayroon tayong plano sa buhay para sa kinabukasan pero iba ang pakahulugan ng bucket list: ito ay mga dapat magawa bago mamatay. E, bakit hindi mo pa gawain na ngayon, puntahan na ngayon o tikman mo na ngayon habang may oras pa sapagkat malalaman ba natin kung kailan tayo mamamatay?

Iyon ang ayoko sa mga bucket list – isang pag-aaksaya ng oras at panahon na pinag-iisipan mga gagawin, pupuntahan o kakanin bago mamatay e kung pwede namang gawain mo na ngayon dahil baka ngayon ka na rin mamatay! Hindi po ba?

Lahat naman tayo ay tiyak na mamamatay. Ang tanong sa wari ko ay hindi ano pa ba ang dapat kong gawin bago mamatay kungdi ano ang magagawa ko sa ngayon para sa aking pagpanaw ay patuloy na magbunga ng mabuti aking naging buhay.

Siguradong mamamatay tayo nguni’t magiging maayos ba ating kamatayan? Will we die well?

Larawan kuha ng may-akda, libingan ng mga Heswita sa Sacred Heart Novitiate, Novaliches, Marso 2023.

Ewan ko ba pero napansin ko lang habang tumatanda at nagiging totoong-totoo realidad ng kamatayan di lamang sa aking sarili kungdi sa mga malalapit sa akin na ang iba ay mga nangamatay na nga na kung tutuusin, ang ating kamatayan ang pinakamaganda at pangmatagalang regalo na maihahandog natin sa ating mga mahal sa buhay kung maiiwanan nating sila ng isang ganap at mabungang buhay.

Sa halip na pag-isipan natin kung ano pa yung magagawa natin sa nalalabing taon ng buhay natin na di nga nating alam kung hanggang kailan pa, ang dapat nating itanong sa sarili ay paano ako mamumuhay ng maayos at ganap upang sa gayon sa aking pagkamatay ay magbunga pa rin aking naging buhay sa aking mga maiiwan.

Huwag nating sayangin ang panahon sa pag-iisip sa hindi pa dumarating kungdi sa ano mayroon tayo ngayon sa sandaling ito. Sabi nga ng commercial ng Sprite, “magpakatotoo ka!” Get real by living fully in the present. Coming to terms with death is coming to terms with life. The moment we realize we shall die one day, that is when we start living authentically. And joyfully. Mamuhay tayo ng totoo at ganap gaya ng ating napagnilayan sa ika-anim na wika, ang mamuhay sa pagmamahal.

Namatay nang maayos si Jesus noong Biyernes Santo dahil naisuko o naitagubilin Niya ang lahat lahat ng sa Kanyang sarili sa Ama at para sa ating lahat sapagkat namuhay nga Siya ng ganap. Wala Siyang pinanghinayangang dapat ay nagawa o nasabi dahil nagawa at nasabi Niya mga mabubuting nararapat nang Siya ay buhay pa.

Tayo kaya? Linggu-linggo kitang kita ko sa mga pasyente at kanilang pamilya ang hapis at kalungkutan sa panghihinayang na sana ay naging mapagmahal sila, mapagpatawad, lahat na. Kay raming mga pasyente nakikiusap dugtungan pa kanilang buhay para magbago at iaayos kanilang sarili.

Iyon ang malungkot. Hindi nga natin alam kailan tayo magkakasakit o mamamatay kaya ang paghahanda sa kamatayan ay pamumuhay ng ganap. Mabuhay sa pagmamahal at kagalakan, habag at kapatawaran. Ipagdiwang palagi ang buhay, kumain ng masasarap kung kaya, mamasyal habang malakas, gawin kung ano man gustong gawin basta ba makabubuti. Totoo sinasabi ng marami, maigsi lang ang buhay para sayangin ito sa mga drama at pag-iisip.

Sa oras ng ating pagpanaw sa lupang ibabaw tulad ni Jesus noong Biyernes Santo, maibibigay kaya natin sa Diyos at mga mahal natin sa buhay ating sarili kalakip ng lahat ng pagmamahal, tuwa at kabutihan? Masasabi ba natin sa Diyos at kanino man na “itinatagubilin ko aking espiritu?”

Larawan kuha ng may-akda, Kapilya ni San Francisco Javier, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, 20 Marso 2024.

Manalangin tayo:

Panginoong Jesu-Kristo,
pagkalooban Ninyo ako ng biyaya
na maisabuhay ko itong buhay kong ito
sa Iyo at sa pamamagitan Mo
upang sakaling ako ay pumanaw
ano mang oras mula ngayon,
katulad Mo ay aking maitagubilin
sa Ama ang aking espiritu
ng walang sakit
panbghihinayang
maging kasalanan
bagkus puno ng
tuwa at pasasalamat
na pagyayamanin ng mga mauulila
ko hanggang sa magkasama-sama
kaming muli
kaisa Ka sa Iyong Paraiso.
Amen.

Salamuch po sa inyong pagsubaybay sa ating pagninilay sa Pitong Huling Wika ni Jesus. Maari ninyong balikan ang iba pang wika sa pagclick dito sa https://wordpress.com/view/lordmychef.com.

Nawa ay pagpalain kayong lagi ng Diyos sa ngalan ng Ama at ng Anak at ng Espiritu Santo tungo sa mabiyayang Pasko ng Pagkabuhay. Amen.

Spy Wednesday prayer for the Judas Iscariot among us & within us

40 Shades of Lent by Fr. Nicanor F. Lalog II
Holy Wednesday, "Spy Wednesday", 27 March 2024
Isaiah 50:4-9 + + + Matthew 26:14-25
Photo by author, dusk falls at the Sacred Heart Novitiate in Novaliches, 20 March 2024.
Today is "spy Wednesday"
for it was on this night when
Judas Iscariot struck a deal
with your enemies, Lord Jesus
to betray you;
tonight is said to be
the night of traitors,
of betrayers.

One of the Twelve, who was called Judas Iscariot, went to the chief priests and said, “What are you willing to give me if I hand him over to you?” They paid him thirty pieces of silver, and from that time on he looked for an opportunity to hand him over.

Matthew 26:14-16
Photo by author, dusk falls at the Sacred Heart Novitiate in Novaliches, 20 March 2024.
Oh how we hate, O Lord Jesus
to be called a traitor,
a betrayer,
a Judas Iscariot!
And yet,
too often,
it is so true of us
whenever we sin,
not only when we turn away
from you but most of all,
when we "hand you over" -
the literal meaning of betrayal -
when we pass you over
for somebody better,
for something useful
and convenient.
Forgive us, Lord Jesus,
for having the same
Judas Iscariot within us,
in collaborating with the
Judas Iscariot among us
when we repeatedly
hand you over like a thing
or a tool for our own selfish ends
as we say in Filipino,
"pinagpapasa-pasahan"
repeatedly passed on
like a thing in exchange
of what or whom
we find better,
convenient and useful;
most sad part in betrayal
dear Jesus,
is how we disregard
the trust we have
with each other
and from each other.
Same photo with preceding one this time with filters.
Help me imitate you,
Lord Jesus Christ
like the Suffering Servant
according to Isaiah in the
first reading by being the person
who breaks the cycle of violence
and betrayal;
like the psalmist today,
let "zeal for your house consume me"
Lord, that is,
be filled with your Holy Spirit
so that I may act
and respond to others
from my heart where you dwell
not from my pains and hurts,
nor from the many
betrayals inflicted on me
by others.
Amen.

Pag-ibig at kaganapan ng buhay

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-26 ng Marso 2024
Ika-anim na Huling Wika ni Jesus
Larawan kuha ni G. Chester Ocampo, kapilya ng Immaculate Conception Seminary, Guiguinto, Bulacan, 30 November 2015.

May isang mangkok doon na puno ng maasim na alak. Itinubog nila rito ang isang espongha, ikinabit sa sanga ng isopo at idiniit sa Kanyang bibig. Nang masipsip ni Jesus ang alak ay Kanyang sinabi, “NAGANAP NA!” Iniyukayok Niya ang Kanyang ulo at nalagot ang Kanyang hininga.

Juan 19:29-30

Kung minsan ako ay nalulungkot tuwing Huwebes Santo kapag natutuon ang pansin ng mga tao sa rito ng paghuhugas ng pari sa mga paa ng ilang mananampalataya. Tunay na kakaibang eksena at karanasan iyon sa mga tao ngunit ang totoo, hindi naman talagang bahagi ng Misa ng Huwebes Santo ang naturang paghuhugas ng mga paa na puwede namang hindi ganapin.

Ang tunay na lundo ng Banal na Misa ng Huwebes Santo ay naroon sa bahagi ng Ebanghelyong nagsasaad ng diwa ng paghuhugas ni Jesus sa mga paa ng kanyang mga alagad:

Bisperas na ng Paskuwa. Alam ni Jesus na dumating na ang panahon ng kanyang paglisan sa sanlibutang ito upang bumalik sa Ama. Mahal niya ang kanyang mga tagasunod na nasa sanlibutan, at ngayo’y ipakikita niya kung hanggang saan ang kanyang pag-ibig sa kanila.

Juan 13:1

Hanggang saan nga ba ang pag-ibig sa atin ni Jesus?

Hanggang sa wakas. O, end sa Inggles. Ngunit kapag sinabi nating hanggang sa wakas, parang mayroong hangganan ang pag-ibig natin kaya ang pahayag na ginamit sa pagkakasalin ay “ipakikita niya kung hanggang saan ang kanyang pag-ibig sa kanila.”

Mas mainam ang pagkakasalin sa Inggles ng huling pangungusap na nagsabing “He loved his own in the world and he loved them to the end.” Mula sa salitang Griyego na telos ang katagang wakas o end sa Inggles. Nguni’t salungat sa madalas nating isipin ang “wakas” bilang hangganan dahil ang telos ay nagpapahiwatig ng direksiyon at hahantungan na kaganapan o perfection. Hindi lang pagtigil at paghinto ang wakas o end.

Kaya naman nang sabihin ni Jesus doon sa Krus na “naganap na”, ang pakahulugan Niya ay ang kaganapan ng Kanyang misyon na mahalin tayong lahat hanggang sa wakas na siyang tinutukoy ng pahayag sa simula ng kanilang Paskuwa, “at ngayo’y ipakikita niya kung hanggang saan ang kanyang pag-ibig sa kanila” sa paghuhugas ng kanilang mga paa na ang kaganapan ay sa Kanyang kamatayan sa Krus kinabukasan ng araw ng Biyernes.

Ipinamalas sa atin ni Jesus ng buong-buo at ganap sa Kanyang pagkamatay sa Krus ang pag-ibig ng Ama para sa atin batay sa Kanyang sinabi kay Nicodemus, “Gayon na lamang ang pag-ibig ng Diyos sa sanlibutan, kaya ibinigay niya ang kanyang bugtong na Anak” (Jn.3;16).

Kung tutuusin ay hindi naman kailangang mamatay si Jesus sa Krus upang tayo ay maligtas ngunit pinili pa rin Niya ito bilang tanda ng Kanyang pagmamahal sa ating lahat. Kaya naman dito rin nating makikita ang magandang kahulugan ng pagmamahal na hindi lamang basta pagtupad sa mga kautusan o pagiging mabuti sa kapwa. Sa kabuuan nito, ang pagmamahal ay pagiging-ganap ng ating buhay. Love is the perfection of life, ayon kay Thomas Merton, isang mongheng Amerikano noong araw.

Kapag tayo ay nagmamahal, tayo ay nagiging ganap tulad ng Diyos! Kaya, basta magmahal lang ng magmahal hanggang masaktan dahil hindi iyan mauubos tulad ng Diyos.

Mga minamahal, yamang gayon kadakila ang pag-ibig ng Diyos sa atin, dapat din tayong mag-ibigan. Walang taong nakakita sa Diyos kailanman, ngunit kung tayo’y nag-iibigan, nasa atin siya at nagiging ganap sa atin ang kanyang pag-ibig.

1 Juan 4:11-12

Mula sa unang sulat ding iyan ni San Juan, ating matutunghayan ang pahayag niya na ang Diyos ay pag-ibig na ayon sa dating Santo papa Benedicto XVI sa kanyang unang encyclical na Deus Caritas est, ito ang pinaka-malalim na pahayag tungkol sa Diyos na hindi matatagpuan sa ibang relihiyon maliban lamang sa Kristiyanidad.

Photo by Paco Montoya on Pexels.com

Mga ginigiliw ko, Diyos lang ang makapagmamahal sa atin ng ganap. Tanging si Jesus lang ang makapagmamahal sa atin ng ganap na Kanyang pinatunayan doon sa Krus.

Palagi kong sinasabi, “human love is always imperfect” kaya hayaan nating punan ni Jesus, gawin Niyang ganap at buo ang ating pagmamahal na palaging kapos at kulang. Maari itong mangyari kapag tayo nagsimulang magparaya at magpatawad, magbigay ng walang hinihintay na kapalit, manahimik kesa kumibo at humaba pa usapan. Tanggapin natin at angkinin mga sakit at sugat natamo natin sa imperfect love ng pamilya at kaibigan o sino pa man.

Tularan natin si Jesus na nagpakasakit at naghandog ng buhay sa Krus dahil sa pag-ibig.

Manalangin tayo para sa mga minamahal natin at sa nagmamahal sa atin sa kabila ng ating mga imperfection:

Panginoong Jesu-Kristo,
sana makapagmahal din ako
tulad Mo hanggang kamatayan;
sana masabi ko rin sa wakas tulad Mo
"naganap na";
patawarin po Ninyo ako
sa maraming pagkakataon
na hindi pa rin tapos
at patuloy pa rin sa pagnanana
ng mga sugat kong natamo
sa imperfect na pagmamahal ng kapwa
kaya hindi ako maka-move on
dahil nilalamon akong buhay ng mga sugat
at alaalang ito kaya hindi ako lumago
at maging ganap sa Iyo.
O Kristo Jesus,
patawarin po Ninyo ako
at turuang magpatawad
dahil sa pagpapatawad
kami tunay na nagmamahal
ng ganap tulad Mo.
Amen.

Pinawi ni Jesus ating uhaw sa Krus

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, 25 Marso 2024
Ikalimang Huling Wika ni Jesus
Larawan kuha ni Dean Mon Macatangga ng Our Lady of Fatima University, Valenzuela, 2023.

Pagkatapos nito, alam ni Jesus na naganap na ang lahat ng bagay; at bilang katuparan ng Kasulatan ay sinabi niya, “NAUUHAW AKO!” May isang mangkok doon na puno ng maasim na alak. Itinubog nila rito ang isang espongha, ikinabit sa sanga ng isopo at idiniit sa kanyang bibig.

Juan 19:28-29

Ito ang ikalawang pagkakataon na si Jesus ay nauhaw na bukod tanging makikita lamang natin sa ikaapat na ebanghelyo. Unang nauhaw si Jesus nang Siya ay makiinom sa babaeng Samaritana sa balon ni Jacob sa bayan ng Sychar sa Samaria (Jn.4:7). Sa tagpong iyon naganap ang napaka-gandang usapan sa pagitan ng nauuhaw nating Panginoon at ng babaeng Samaritana nauuhaw sa Diyos, sa pag-ibig at habag.

Mahirap ang mauhaw. Hindi tulad ng gutom na maaring idaan sa tulog. Tiyan lang ang kumakalam kapag tayo ay gutom ngunit kapag tayo nauhaw, dama ng buong katawan ang panghihina. Ramdam na ramdam at nanunuot sa laman at buto ating pagkauhaw. Kaya naman, malalim ang kahulugan ng pagiging uhaw na maaring hindi lamang sa tubig kungdi sa iba pang mahahalagang bagay kailangan ng ating kalooban.

Pagmasdan at damang-dama pagkatao tulad natin ni Jesus nang sabihin Niyang “Ako’y nauuhaw” higit pa sa tubig kungdi ang Kanyang pagkauhaw sa ating pagmamahal at pansin.

Alalahaning sa Ebanghelyo ayon kay San Juan, ang tubig ang isa sa mga pangunahing tanda ni Jesus bilang Kristo. Doon sa kasalan sa Cana nang gawin alak ni Jesus ang mga sinalok na tubig sa banga una Siyang nakilala bilang Kristo. Pagkatapos nito ang sumunod na eksena ang pagbisita sa gabi ng Pariseong si Nicodemo kay Jesus na noon unang binanggit ang tungkol sa pagbinyag o pagsilang muli sa tubig at espiritu (Jn.3:5). Sumunod na eksena doon ang paghingi ni Jesus ng tubig sa babaeng Samaritan kung saan Siya ay nagpakilala bilang “buhay na tubig” (Jn.4:10).

Sa pagsasabi ni Jesus doon sa Krus na Siya ay nauuhaw, Kanyang ipinahahayag di lamang ang pagkauhaw sa tubig kungdi higit pa! Kay laking kahangalan nang bigyan Siya ng ordinaryong alak ng isang sundalong Romano upang mainom. At madalas ay ganoon din tayo kay Jesus na nangakong “ang uminom ng tubig na ibibigay ko ay hindi na muling mauuhaw. Ito ay magiging isang bukal sa loob niya, babalong, at magbibigay sa kanya ng buhay na walang hanggan” (Jn.4:14).

Maliwanag higit pa sa tubig kungdi pag-ibig at malasakit ang kinauuhaw ni Jesus doon sa Krus. Noon at hanggang ngayon.

Si Jesus ang nauuhaw na misis at ina sa pagmamahal at kalinga ng kanyang taksil na kabiyak at mga lapastangang anak na walang iniisip kungdi kanilang mga sarili.

Si Jesus ang nauuhaw na mister at ama na OFW nasa ibang bahagi ng mundo na walang inaasam-asam kungdi ang mga simpleng tawag at texts ng pamilya na papawi ng kanyang pagod at lungkot.

Si Jesus ang nauuhaw na lolo at lola na pakiramdam ay nag-iisa at nawawala dahil sa Alzheimer’s o sa stroke na walang pumpansin sa loob mismo ng kanilang tahanan.

Si Jesus ang nauuhaw na kabataan naghahanap ng panahon at malasakit ng magulang at mga kapatid upang magkaroon ng direksiyon ang buhay, higit pa sa mga binibigay sa kanilang mga gadgets, damit at mga salapi.

Si Jesus ang nauuhaw na maaring katabi mo ngayon naghahanap ng papansin sa kanya, na ngingiti sa kanya at magpaparamdam na siya ay welcomed at, masarap mabuhay!

Huwag nating tularan ang mga sundalong Romano o ang babaeng Samaritana na naghagilap ng mineral water para kay Jesus na naroroon sa bawat taong nakakasalamuha natin.

Ang pinakamainam at masarap na tubig nating maiaalok sa sino mang nauuhaw ay nanggagaling sa kaibuturan ng ating puso at kaluluwa kung saan nanahan si Jesus sa atin na puno ng habag at pag-ibig. Mauhaw tayo kay Jesus dahil tanging Siya lamang makapapawi at makatitighaw sa ating pagka-uhaw.

Manaling tayo.

Minamahal kong Panginoong Jesus,
patawarin po Ninyo ako
kapag pinapawi ko aking pagka-uhaw
sa kung ano-anong alok ng mundo
na kadalasan lalo lamang ako
nauuhaw,
tuyot,
at hungkag;
punuin mo ako ng IYONG SARILI
upang higit KITA na maibahagi
sa kapwa ko nauuhaw
dahil IKAW lamang
ang makakapawi
sa aming pagkauhaw
sa kahulugan
at kaganapan
ng buhay.
Amen.

Hindi ka nag-iisa

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, 24 Marso 2024
Ikaapat na Huling Wika ni Jesus
Larawan kuha ng may-akda, Kapilya ni San Francisco Javier, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, 20 Marso 2024.

Mula sa tanghaling tapat hanggang ikatlo ng hapon ay nagdilim sa buong lupain. Nang mag-iikatlo ng hapon, sumigaw si Jesus, “ELOI, ELOI, LEMA SABACHTANI?” ibig sabihi’y “DIYOS KO, DIYOS KO, BAKIT MO AKO PINABAYAAN?”

Mateo 27:45-46

Sa tagpong ito ating mababanaagan kadakilaan ng pagmamahal sa ating lahat ng Diyos, Siya na ganap, walang kapintasan at kakulangan (perefect) ay piniling maging katulad nating hindi ganap (imperfect) bilang tao sa lahat ng bagay maliban sa kasalanan kay Kristo Jesus.

Pinili at mas inibig ng Diyos kay Kristo na maging tao upang maranasan hirap at sakit natin maging ang kamatayan, lalo’t higit ang magdusa at mamatay na nag-iisa at iniwanan ng lahat doon sa Krus.

Ano mang paghihirap at pagdurusa ay nagiging napakabigat kapag ika’y nag-iisa, na walang kasama ni karamay. Ito pinakamasaklap sa panahon natin ngayon maging sa ating bansa na dati rati’y walang mga bahay ampunan para sa matatanda ngunit nagyon ay naglipana na dahil sa maraming matatanda ang iniiwan, tinatalikuran di lamang ng mga kamag-anakan kungdi pati ng lipunan. Ito ang dahilan kung bakit si Santa Mother Teresa ay bumuo noon ng samahan na mag-aalaga sa mga tinaguriang “poorest of the poor” sa India nang makita niya maraming may-sakit sa Calcutta namamatay nang mag-isa. Hindi lamang ito totoo sa mga mahihirap na lugar kungdi maging sa mga mauunlad na lupain ay maraming matatanda ngayon ang namamatay na lamang ng mag-isa sa buhay.

Larawan kuha ng may-akda, Baguio City, 2023.

Iyan man ay pinagdaanan ni Jesus lalo na noong ipinako siya sa krus na halos iwanan siya ng lahat. Sa labingdalawang alagad niya, naghudas ang isa habang ang pinuno naman nila ay ikinaila siya ng tatlong ulit kaya’t nagtago noon kasama ang iba pang mga alagad. Tanging si Juan na minamahal na alagad ang nanatili sa paanan ng krus ni Jesus kasama ang kanyang Ina na si Maria at ilan pang mga kababaihan.

Nasaan ang mahigit limang libong tao na pinakain ni Jesus sa ilang? Wala din doon ni isa sa mga pinagaling niyang mga may-sakit. Nawala at naglaho ang lahat ng tao na tuwang-tuwang sumalubong kay Jesus noong Linggo ng Palaspas.

Ngunit kailan man ay hindi naramdaman ni Jesus ang pagiging mag-isa doon sa Krus. Tulad ng sino mang mabuting Judio, dinasal ni Jesus noon ang Salmo 22, ang awit ng panaghoy, ng pagpapakasakit at buong pagtitiwala sa Diyos.

Ito ang mabuting balita ng pagkamatay ni Jesus sa Krus: mula noon tayong mga tao ay hindi na mag-iisa sa mga hirap at tiisin nitong buhay maging kamatayan dahil kasama na natin ang Diyos kay Jesus.

Ito ang ating consolation o consuelo, wika nga.

Mula sa dalawang katagang Latin na con (with) at solare (alone) na ibig sabihin ay samahan ang nag-iisa, naging pinakamalapit at tunay na kaisa tayo ng Diyos sa tuwing tayo ay nasa gitna ng mga tiisin at hirap sa buhay maging kamatayan dahil sa pagdamay sa atin ni Jesus doon sa Krus upang sa gayon sa kanyang muling pagkabuhay tayo man ay kanyang makasama at makaisa.

Sapagkat siya ma’y tinukso at nagbata, kaya ngayo’y matutulungan niya ang mga tiutukso.

Hebreo 2:18

Sa tatlong taon kong pagiging chaplain sa Our Lady of Fatima University at Fatima University Medical Center, nakita ko at naranasan sa maraming pagkakataon paano mga tao – bata man o matanda, mahirap at mayaman, may sakit o karamdaman maging mga malalakas at malusog ang pangangatawan – ay nararanasan ang pangungulila at pag-iisa sa gitna ng kanilang mga paghihirap at pagdurusa sa buhay. Marami sa kanila ang mag-isang umiiyak kasi maraming ginagawa o nasa kung saan-saan kanilang mga mahal sa buhay. Maraming pagkakataon nga naitatanong ko na lang kung mayroon pa bang umuuwi ng bahay o nakatira sa kanilang tahanan? Is anybody still home?

Larawan ng convolvulus tricolor mula BBC Gardeners World Magazine.

Halina at ipagdasal ang bawat isa, lalo na yaong mga nahihirapan, nagtitiis ng mag-isa sa buhay:

Diyos Amang mapagkalinga,
ibinigay mo sa amin
ang Iyong Anak na si Jesus
upang aming maranasan Iyong
pag-ibig at habag,
ang Iyong pagpapagaling at pagkandili,
ang Iyong kapanatilihan at kapayapaan
upang hindi na kami mag-isa pa sa buhay na ito;
maalala nawa naming palagi
na kung kami man ay dumaraan sa
napakatinding pagsubok sa buhay
na tila nag-iisa at walang karamay,
naroon si Jesus pinakamalapit sa amin
dahil Siya ang unang nagpakasakit
at namatay doon sa Krus
para sa amin.
Amen.

Our hands & the hands of God

40 Shades of Lent by Fr. Nicanor F. Lalog II
Solemnity of the Palm Sunday of the Lord's Passion-B, 24 March 2024
Isaiah 50:4-7 ]]+[[ Philippians 2:6-11 ]]+[[ Mark 15:1-39
From influencemagazine.com

As you all know by now, I turned 59 years old last Friday, March 22. For the second consecutive year, I have moved my personal annual retreat to my birthday so I can pray more, thank God more for his gift of life to me. This is one of my realizations in turning 59 years old:

"The more we enter the heart of Jesus
where we find peace and fulfillment,
joy and security,
the more we also discover
the dark and ugly sides of life. 
Darkness, pains, sickness, failures,
and other forms of sufferings
come to the fore when we are
in God’s loving presence,
and vice versa."

The more we see and experience God’s beauty, we also see and experience Christ’s agony and passion within our very selves and among our brothers and sisters. These two faces of life ever present in our earthly journey are perfectly shown to us by today’s celebration called “the Solemnity of the Palm Sunday of the Lord’s Passion.”

What we have this Sunday is actually a twin-celebration.

Palm Sunday came from the liturgy of the early Christians living in Jerusalem in the fourth century who started the Holy Week tradition with a procession of palm branches that later spread to France and Germany where the blessing of palms was introduced. Later in Rome in the 12th century, the Pope began the tradition of commemorating the Lord’s Passion on this Sunday with a proclamation of that long gospel narrating Christ’s entry into Jerusalem leading to His Last Supper until His Crucifixion and Death. It was only in 1965 during Vatican II when these two celebrations were combined into what we now have as the Solemnity of the Palm Sunday of the Lord’s Passion. 

The merging of these two celebrations sums up the mystery we celebrate during Holy Week as well as the mystery of our everyday life wherein we have the glory of Palm Sunday in one hand and at the other hand, the darkness of our own passion as a sharing in the Pasch of the Lord. 

Photo by author, Chapel of St. Francis Xavier, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, 20 March 2024.

I have intended a play in the word “hand” there as I prayed over our gospel this Sunday during my recent retreat. As directed by my Jesuit guide, I reflected on the four gospel accounts of the Lord’s Passion where I found the word “hand over” used so many times.

“To hand over” is the more literal translation of the Greek word paradidomi used by the evangelists in the “betrayal”of Jesus by Judas Iscariot. In Filipino, it is ipasa and ibigay that are more picturesque than ipagkanulo which is our equivalent of “to betray”.

Now, look at how our Filipino word ipasa takes on a deeper meaning when we reflect on how Jesus was “handed over” first by Judas Iscariot to the chief priests who then “handed him over” to Pilate who eventually “handed him over” into death by crucifixion. Pinagpasa-pasahan nila si Jesus! And that is how evil we are humans with God and with one another, using our very own hands, handing them over by manipulating them for our own selfish ends.

Then Judas Iscariot, one of the Twelve, went off to the chief priests to hand him over to them. When they heard him they were pleased and promised to pay him money. Then he looked for an opportunity to hand him over… He (Judas Iscariot) came and immediately went over to him and said, “Rabbi.” And he kissed him. At this they laid hands on him and arrested him.

Mark 14:10-11, 45-46

As soon as morning came, the chief priests with the elders and the scribes, that is, the whole Sanhedrin, held a council. They bound Jesus, led him away, and handed him over to Pilate… So Pilate, wishing to satisfy the crowd, released Barabbas to them, and after he had Jesus scourged, handed him over to be crucified.

Mark 15:1, 15
Photo by author, Chapel of St. Francis Xavier, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, 20 March 2024.

This handing over of Jesus – pinagpasa-pasahan si Jesus in Filipino took its lowest point in Matthew’s account when Pilate “took water and washed his hands in the sight of the crowd” (Mt. 27:24) to claim innocence in the Lord’s death. That’s how dirty our hands as humans have become! How ironic and tragic that the more we wash our hands in repeatedly handing over our family and friends, colleagues and even country, the more our hands have become dirty.

This Sunday, Jesus is inviting us to examine our hands, to clean our hands so that they become His hands of loving service, mercy and forgiveness, kindness and understanding and care for each other and nature. Let us remember the lessons of COVID-19 four years ago today when we constantly washed and disinfected our hands to be more responsible with each other, with nature and with life. Our problems are often the results of things getting off hand, out of control or too much control as we manipulate everything even God, persons and nations through elections as well as habits and patterns for economic and social reasons

“Ecce Homo” painting by Vicente Juan Masip (1507-1579) from masterapollon.com

It is so different with the hands of God expressed so beautifully in our first reading from the Prophet Isaiah’s Song of the Suffering Servant who was fulfilled in Jesus Christ our Lord and Savior.

The Lord God has given me a well trained-tongue, that I might know how to speak to the weary a word that will rouse them… and I have not rebelled, have not turned back.

Isaiah 50:4, 5

Here is a beautiful picture of God in Jesus Christ whose hands we have tied so many times as we insisted on our own ways, in seeking instant gratifications, in manifesting power through sheer strength. Here lies the beauty of God’s hands in Jesus Christ so opposite with our manipulating and controlling hands because His is of submission. Or passion.

The word “passion” is from the Latin patior that means to suffer or to undergo. It is related with the words passivity and patience – exactly like patients who just lie and wait on their beds, waiting for the doctors and nurses, for them to be healed and get better.

Passion here connotes passivity in the positive sense when we strip ourselves naked before God in order to be open to new possibilities like Jesus Christ eloquently expressed by St. Paul in the second reading when He “emptied and humbled himself, becoming obedient to the point of death, even death on a cross” (Phil.2:7, 8). 

Photo by author, Chapel of the Holy Family, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, June 2016.

In his Passion, Jesus taught us that true power is in weakness like him dying on the Cross. Now here we find something so interesting with the synoptics account of Christ’s death when “he breathed his last” (Mk. 15:37) leading to the faith of a Roman soldier, a pagan.

When the centurion who stood facing him saw how he breathed his last he said, “Truly this man was the Son of God!”

Mark 15:39

What was in Christ’s final breath that convinced the Roman centurion that Jesus was indeed the Son of God? The fourth gospel gives us the answer: When Jesus has taken the wine, he said, “It is finished.” And bowing his head, he handed over the spirit (Jn. 19:30).

Here again we find the words “handing over” but this time in the positive sense. Jesus never betrayed the Father nor anyone; he instead handed over Himself to God and to us. That is passion when we suffer passively in the positive sense because we love, we care, we understand.

For us to enter into the heart of Jesus this Holy Week, we have to enter into His passion too. That is to submit, to surrender all our powers to God through our parents and superiors by emptying ourselves of our pride to be filled with Christ’s humility, justice and love. Amen. A blessed Holy Week to everyone!

Photo by author, Chapel of the Holy Family, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, June 2016.

Ulirang alagad, Minamahal na alagad

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-22 ng Marso 2024
Ikatlong Huling Wika ni Jesus sa Krus
Larawan kuha ng may akda, 2019.

Ang ikatlong wika ni Jesus sa Krus:

Nakatayo sa tabi ng krus ni Jesus ang kanyang ina at ang kapatid na babae nitong si Maria, na asawa ni Cleopas. Naroon din si Maria Magdalena. Nang makita ni Jesus ang kanyang ina, at ang minamahal niyang alagad sa tabi nito, kanyang sinabi, “Ginang, narito ang iyong anak!” At sinabi sa alagad, “Narito ang iyong ina!” Mula noon, siya’y pinatira ng alagad na ito sa kanyang bahay.

Juan 19:25-27

Napakagandang eksena ang ating natunghayan sa ikatlong wika ni Jesus doon sa krus, sa gitna ng kanyang paghihirap at pagtitiis ilang oras bago siya mamatay. Naroon kapiling niya si Maria na kanyang Ina, ang “ulirang alagad” at si Juan, ang “minamahal na alagad.”

Kapwa tumatayo noon sa paanan ng krus ang dalawang naturang alagad para sa ating lahat ngayon: si Maria na sumasagisig sa Inang Simbahan, ang Katawan ni Kristo na ating kinabibilangan bilang kanyang mga anak, bawat isa ay minamahal na alagad ni Jesus.

Ngunit, nababatid kaya natin ang karangalang ito sa ngayon na wala nang halos nagsisimba ni nagdarasal at walang pakialam sa paghihirap ng kapwa lalo ng mga magulang?

Hindi ko po napanood (at walang balak panoorin) yaong viral na namang video diumano ng isang guro na kinunan ng kanyang mga mag-aaral habang nagbibitiw ng masasakit na salita dahil sa matinding galit. Maraming guro ang dumamay sa kanya at hiniling sa mga tao na huwag siya husgahan.

Sang ayon po ako doon. Nakakalungkot, nakakadismaya at nakakahiya maraming tao ngayon lalo mga nakababata tulad ng mga mag-aaral na wala nang kahihiyahan at pakundangan sa hirap at malasakit ng kapwa. Masyadong entitled na nga yata mga tao ngayon na tila baga umiikot at umiinog ang mundo sa kanila.

Ngayon ko lang nadama ng husto bilang chaplain ng Fatima University Medical Center ang pagkatakot at balisa, pagluha at pagtangis ng isang ina para sa kanyang iniluwal na sanggol na kailangang ipasok sa ICU dahil sa sakit at suliraning pangkalusugan. Hindi biro ang makakita ng bagong silang na sanggol na maraming nakasaksak na mga munting tubo para lang mabuhay. Pagkatapos paglaki ay lalapastanganin mga maglang at matatanda? Kung nalalaman lang sana nila pagmamal at malasakit sa kanila noong sila’y mga sanggol na may sakit!

Larawan ng “Lady of Sorrows” sa triptych ng Master of the Stauffenberg Altarpiece, Alsace c. 1455; mula sa fraangelicoinstitute.com.

Ang mga salitang binigkas ni Jesus doon sa krus para sa kanyang Inang si Maria at sa minamahal niyang alagad na si San Juan ay patuloy niyang sinasabi sa atin ngayon upang tularan ang dalawang naturang alagad niya. Araw-araw ay hinihimok tayo ni Jesus na sariwain kanyang ikatlong huling wika doon sa krus sa pagmamalasakit at pagmamahal natin sa bawat kapwa lalo na yaong mga nahihirapan at nabibigatan sa buhay.

Si Maria ang unang alagad at ulirang alagad ng Panginoong Jesus dahil siya ang unang tumanggap sa kanya at nagsabuhay ng Ebanghelyo. Si Maria ang unang nanampalataya kay Jesus kaya naganap ang una niyang himala sa kasalan sa Cana, Galilea nang mamagitan si Maria na tulungan ang mga bagong kasal na naubusan ng alak. Nanalig si Maria kay Jesus kaya inutusan niya ang mga tagapag-silbi noon na gawin ano mang sabihin ni Jesus. Higit sa lahat, si Maria ang unang nanampalataya na muling mabubuhay si Jesus kaya sa kanya rin unang nagpakita ang Panginoon noong Pasko ng Pagkabuhay.

Sa lahat ng ito, itinuturo sa atin ng Mahal na Birheng Maria ang kahalagahan ng kaisahan o union kay Jesus sa pamamagitan ng matalik na ugnayan o intimacy sa Panginoon bilang kanyang kasama o companion sa misyon. Kaya kung tutuusin, si San Juan ay katulad din ni Maria sa pagiging ulirang alagad ni Jesus kaya naman tinagurian din siyang minamahal na alagad. At iyon din tayo sa paningin ng Panginoon!

Damahin natin ang tagpo doon sa krus. Pagmasdan ang marangal pa ring itsura ng Mahal na Birheng Maria sa gitna ng matinding hapis. Nakatindig siya (nakatayo) at hindi naglulupasay o nagwawala sa lapag. Buong-buo kanyang sarili tulad ni Jesus sa kabila ng matinding hapis.

Ang “Blue Madonna” na Mater Dolorosa (1616)ni Carlo Dolci. Mula sa Wikimedia Commons.

Ito ang pinakamagandang katotohanan sa tagpong ito: mahigit pa sa mga luha at hapis sa mukha ni Maria, hindi maikakaila ang kanyang pagiging ulirang alagad ni Jesus sa kanyang taimtim na pananalangin. Pagmasdan na walang ibang ginagawa marahil doon ang Mahal na Ina maliban sa pagdarasal. Tingnan kung paanong magkaisa silang mag-ina sa hirap at dusa maging sa pag-asa at pananalangin kaya naman sila rin unang nagkita sa luwalhati ng muling pagkabuhay!

Sikapin natin ngayong panahon ng Kuwaresma at Semana Santa na muling malinang ating buhay panalangin upang katulad ng Mahal na Birheng Maria, magkaroon tayo ng kaisahan o komunyon kay Jesus na kung saan hindi lamang tayo nag-uusal ng dasal sa bibig kungdi namumuhay at nananahan kay Kristo. Tantuin nating mabuti na ang Dapat pagtayo ni Maria doon sa paanan ng krus ni Jesus ay hindi basta-basta lamang nangyari; ito ay bunga ng matalik niyang pakikipag-ugnayan at pagsunod kay Jesus na dinalisay ng buhay panalangin. Madalas tayo mga tao ngayon naisipan lang magdasal at magsimba kung mayroong problema.

Buong buhay ng Birheng Maria ay ginugol niya sa pagdarasal kaya noong bumaba ang Espiritu Santo noong Pentekostes, naroon din siyang nagdarasal kasama ng mga alagad ni Jesus. Si Maria ang pinakamagandang paalala pangalawa kay Jesus na ang pagiging alagad ay nagsisimula at nakabatay sa buhay ng panalangin, ng kaisahan sa Diyos kung kayat bawat pasya, bawat kilos natin ay bunga ng pagdarasal at kaisahan kay Kristo Jesus!

Manalangin tayo:

Panginoong Jesus,
tulungan mo kaming maging
katulad ng iyong Ina,
ang Mahal na Birheng Maria
sa pagiging iyong ulirang alagad;
O Birheng Maria,
ipanalangin mo kaming iyong mga anak
lalo na kaming mga pari na dapat
sana ay katulad ng minamahal na alagad
na nakababad, nakalublob sa
buhay panalangin;
nawa katulad mo at ni San Juan,
manindigan kami kasama ng
maraming nahaharap sa mga
pagsubok at pagdurusa;
nawa masamahan namin ang
marami pang iba nagtitiis ng mag-isa,
walang kasama.
Amen.

Silent connection. And disconnection.

40 Shades of Lent by Fr. Nicanor F. Lalog II
Solemnity of St. Joseph, Spouse of the BVM, 19 March 2024
2 Samuel 7:4-5, 12-14, 16 ><}}}*> Romans 4:13, 16-18, 22 ><}}}*> Matthew 1:16, 18-21, 24
Photo by author, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, QC, 20 March 2023.
How lovely,
O God our Father
that after reflecting yesterday on
connections and reconnecting,*
we celebrate today the Solemnity of
St. Joseph, the most chaste spouse
of the Blessed Virgin Mary
who gave the name Jesus to your Son
in fulfillment of your promise to David;
always regarded not only as chaste but
most of all with gifted with the virtue of silence
the world needs so badly these days,
St. Joseph witnessed in his holy life
that it is in silence when we make
the strongest connections with
one's self,
with others,
and with you, O God
because silence is the domain of trust;
The most trusting people
like St. Joseph
are also the most trusting.

Joseph her husband, since he was a righteous man, yet unwilling to expose her to shame, decided to divorce her quietly. Such was his intention when, behold, the angel of the Lord appeared to him in a dream…

Matthew 1:19-20
In this world 
so filled with many voices
including those spoken by machines and robots
that compete for our attention,
the more we have become fearful
of silence because we are afraid of the truth!

To be silent is to be truthful
like St. Joseph who embraced
and welcomed the whole truth,
Jesus Christ;
grant us the same grace, Lord,
you gave St. Joseph to silently
in face and embrace the truth
that can be discomforting
especially when it it is contrary
to our plans and desires;
let us not hide in silence
our festering anger that
sooner or later may explode
that could scatter all our
plans and relationships.
Amen.

St. Joseph,
pray for us!
Photo by author, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, QC, 20 March 2023.

*See (https://lordmychef.com/2024/03/18/re-con-nect/)

Re-con-nect

Quiet Storm by Fr. Nicanor F. Lalog II, 18 March 2024
A sweet Sunday reconnecting with my former students, Karen and Kweenie.

Had a very wonderful impromptu get together this Sunday with two former students from our girls’ high school in Malolos. But more than having a blast from 25 years we have known one another because Karen had been my student since her elementary school way back in 1998, it was for me a wonderful reconnection as Kweenie noted on our way home after our long lunch.

Reconnection.

The word remained in my mind last night until today as I began my annual personal retreat just before my 59th birthday on Friday. When Karen brought up the idea of having lunch just to see each other, I felt it was more than a coincidence but part of God’s plan for my retreat, which is essentially, a reconnection of the highest order.

And here are my random thoughts on reconnecting before my vacation with the Lord starts tonight.

Photo by author, Baguio City, 12 July 2023.
Connect.
From the Latin words, "con" for "with"
and "nectere" or "to bind",
to connect is to bind together;
to fuse, to make as one.
To unite.
Opposite of being connected
is to be separated.
To be alone.
To be apart.
Photo by Dra. Mylene A. Santos, MD, in France, 2022.
God designed nature to be connected:
animal species gather together
as herds and schools and flocks
everywhere while flowers bloom
facing the sun and other plants
as twigs and vines extend so that they
cover everything while trees though
standing apart reach out to other
trees with their tops always bending
towards another tree.
Photo by author, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, QC, 20 March 2023.
How unfortunate 
that we humans
who were ironically
the only ones created in God's
"image and likeness"
are the ones who tend to separate
always
from God and one another -
beginning with one's self;
many times in our many "connections"
when we spread ourselves so much
as being scattered,
we get disconnected with
self,
others,
and God.

Wherever there is disconnection,
there is also sin when connections
are severed,
cut-off, and destroyed.
Photo from en.wikipedia.org, “Creation of Adam” by Michaelangelo at the Sistine Chapel, the Vatican.
God is the most vital of all
of our connections; He is in fact
THE connection because
He is our life;
to be separated from Him
means sickness or death,
even damnation as in hell;
that is why Jesus came
so that we may reconnect
with God,
with self,
and with others.
Photo by author in Baras, Rizal, January 2021.
To be connected,
to reconnect is to be whole
again;
getting connected
happens when there is
acceptance of being separated,
when we are humble enough
to say sorry with those
connections we have
abused or taken for granted,
neglected and rejected;
reconnection happens
when we realize that
everything -
time,
place,
people,
and God
are interconnected
as one
big whole
that no matter how small
we may be in this vast universe,
we matter.
That's when we find
meaning and purpose
and direction;
not far from that,
we find and experience
fullness
amid the
many brokenness.

Lord Jesus,
keep me connected
with you,
with others,
and with my very self.
Amen.
Photo by author, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, QC, 18 March 2024.