Pag-ibig sa paglisan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-03 ng Hunyo, 2022
Larawan kuha ng may-akda sa Bolinao, Pangasinan, ika-20 ng Abril 2022.

Habang tayo ay nagbulay-bulay sa pagpapala at biyaya ng bawat paglisan noong kamakalawang araw, noon din naman nag-trending sa social media ang hiwalayan ng mag-asawang Jason Hernandez at Moira dela Torre, dalawang sikat daw na mga mang-aawit na ni hindi ko alam ni kilala.

Sumabay din naman kinagabihan ding iyon ang desisyon ng korte pagkaraan ng anim na linggong hearing na sinubaybayan ng marami sa social media (ako po hindi) ang demandahan ng mas sikat na mga taga-Hollywood at dating mag-asawa na Johnny Depp at Amber Heard. Magandang pagkakataon ang dalawang naturang balitang showbiz upang suriin nating mabuti ating mga ugnayan o relationships at tingnan nasaan na nga ba ang pag-ibig sa isa’t isa.

Gaya ng ating napag-nilayan noong Miyerkules, ang bawat paglisan ay biyaya at pagpapala sa kapwa umaalis at naiiwan kapag ang pagpapasiyang lumisan ay napagnilayan at napagdasalang mabuti.

At higit na lumalalim ang ugnayan ng isa’t-isa at pag-ibig sa bawat paglisan kapag ito ay humahantong sa wakas ng buhay at kamatayan.

Kaya ang aking tanong na bunsod ng awit ni Bb. Cookie Chua noong dekada 90, sa bawat paglisan, sino nga ba ang may higit na pag-ibig, ang umaalis o naiiwan?

Larawan kuha ni Bb. Jing Rey Henderson sa Taroytoy, Aklan noong ika-30 ng Abril, 2022.

Palagi ko sinasabi sa bawat kinakasal ko na hindi paligsahan ang pag-ibig. Sino mang mayroong higit na pag-ibig, siyang dapat magmahal nang magmahal, umunawa at magpatawad, unang kumibo at bumati sakaling sila ay may di-pagkakasundo o tampuhan.

Hindi rin paligsahan sa pag-ibig ang aking nais mabatid sa aking naturang tanong kungdi ito’y sumagitsit sa aking puso at isip noong ilibing ng Martes kapatid ng yumao kong kaibigan.

Unang pumanaw noong Enero si Ate Priscilla sa sakit na kanser. Simple at tahimik na nakaibigan ko siya sa dati kong parokya na pinaglingkuran. Apat silang magkakapatid na mga dalaga na iniukol ang mga sarili sa mga pamangkin at simbahan. Nitong pagpasok ng 2022, nagkasakit si Ate Illa at ako pa ang nagkumbinsi sa kanyang pumasok na sa pagamutan kasi, ayaw niyang mahirapan sa pag-aalaga sa kanya at sa gastusin ang mga kapatid.

Kuha namin noong Enero 01, 2022 nang dumalaw sa akin si Ate Illa at mga kapatid. Hindi kasama si Ditseng Baby.

Ngunit huli na pala ang lahat.

Biglang lumala kanyang kalagayan at binawian ng buhay pagkaraan ng dalawang araw sa ospital. Noong kanyang lamay, palaging sinasabi ng nakababata niyang kapatid, si Ditseng Baby, na siya man ay ayaw nang pahirapan mga kapatid niya sa kanyang pagkakasakit din ng kanser. Halos magkasunod silang nagkaroon ng kanser bago mag-COVID pandemic. Hindi nga nagtagal, noong ika-27 ng Mayo, biglang inatake sa bahay si Ditseng Baby at pumanaw.

Kaya ako ay bumalik sa kanilang tahanan at simbahan upang siya naman ang Misahan at ihatid sa huling hantungan kamakailan.

Isa na namang paglisan na biglaan ngunit napaghandaan ng mga pumanaw.

Hindi naman natakot ang magkapatid na Ate Illa at Ditseng Baby sa buhay at kamatayan; katunayan sa aking pananaw, buong tapang nilang hinarap lalo ang kamatayan. Mas mahirap sa may katawan siguro ang maramdaman na ikaw ay papanaw at buong tapang itong tanggapin at sabihin.

Larawan kuha ni Dr. Mylene A. Santos, MD, 2021.

Biyaya pa rin ng Diyos ang magkaroon ng gayong lakas ng loob sa gitna ng panghihina ng katawan. At ang pangunahing biyaya na binubuhos ng Diyos sa isang lumilisan ay pag-ibig, lalo na kung ito ay hahantong sa kamatayan. Pag-ibig ang dahilan kaya ayaw na nilang mahirapan pa mga kapatid nila sa pag-aalaga at gastusin kahit mayroon silang kakayahang magpagamot. Pag-ibig hanggang sa huling sandali ang kanilang handog at ibinahagi sa lahat.

Kaya nga kapag mayroong isang taong lumilisan – pansamantala man tulad ng pangingibang- bayan o panghabang-buhay tulad ng mga naghahabilin sa banig ng karadaman – higit ang kanilang pag-ibig na binibigay sa mga naiiwan o nauulila.

Mas marami silang pabaon na pag-ibig sa mga naiiwan kung titingnan.

"Kung ang buhay ay isang umagang nakangiti
At ikaw ay ang lupang sinusuyo ng bituin
Di mo man silip ang langit
Di mo man silip, ito'y nandirito pa rin

Kung ang lahat ay may katapusan
Itong paglalakbay ay makakarating din sa paroroonan
At sa iyong paglisan, ang tanging pabaon ko
Ay pag-ibig"
- Bb. Cookie Chua ng Color It Red, "Paglisan"
Larawan kuha ng may-akda sa Sacred Heart Novitiate, Novaliches, QC, 2016.

Sino man ang magpasyang lumisan batay sa maka-Diyos na pamantayan at konsiderasyon, nakatitiyak ako siya ang mayroong higit na pag-ibig dahil handa siyang iwanan ang lahat para sa mga minamahal.

Pang-apat sa walong pagpapala o beatitudes na ipinahayag ni Hesus sa kanyang sermon sa bundok ay mayroong kinalaman sa paglisan:

“Pinagpala ang mga nagdadalamhati, sapagkat aaliwin sila ng Diyos.”

Mateo 5:4

Kapag mayroon umaalis, tayo ay nagdadalamhati, lumuluha kasi masakit ang maiwan, pansamantala man o pangmagpakailanman.

Nasaan ang pagpapalang sinasabi ni Hesus kung tayo ay lumuluha, nagdadalamhati dahil naiwan ng isang lumisan o pumanaw?

Naroon sa pag-ibig!

Pinagpala ang mga nagdadalamahati kasi mayroon silang pagmamahal, sila’y nagmamahal kaya lumuluha sa lumisan na kamag-anak o kaibigan; subalit, higit ang kanilang pagpapala dahil sila ay minahal ng lumisan!

Higit pa rin ang pag-ibig ng lumilisan kung tutuusin.

Kaya tayong naiiwan ay umiiyak, nasasaktan.

Subalit, lahat ng kalungkutan ating mararanasan sa paglisan ay pagbabadya ng higit na tuwa at kagalakan. Wika din ni Hesus sa kanyang mga alagad noong Huling Hapunan nila na mas mabuti na siya ay lumisan upang sa gayon ay maisugo niya ang Patnubay o Espiritu Santo (Jn. 16:7).

Gaya ng ating napagnilayan noong Miyerkules, ito yung ikalawang mahalagang bagay dapat nating pakaisipin sa pagpapasya kung tayo ay mananatili o lilisan: ang ating kaganapan at paglago ng katauhan (https://lordmychef.com/2022/06/01/pagpapala-sa-paglisan/).

Muli, ating makikita ang higit na pag-ibig na bigay pa rin ng lumilisan dahil sa bawat pag-alis, naroon din ang pagkakataong lumago ang katauhan ng naiiwan gaya ng lumilisan.

Larawan kuha ng may-akda sa Bolinao, Pangasinan, ika-19 ng Abril 2022.

Ganyan ang paraan paanong lumago ating pananampalatayang Kristiyano dahil sa paglisan ni Hesus, lalong nag-ibayo sa pagmamahal at pagsusumakit ang kanyang mga naiwan sa pagpapahayag sa salita at gawa ng ipinadama niyang pag-ibig para sa ating kaligtasang lahat.

Dahil sa pag-ibig na iyan ni Hesus, naging pagpapala ang bawat paglisan dahil hindi na lamang ito pagtungo sa isang dakong malayo kungdi pagpasok sa panibagong antas ng ugnayan. Wika nga ng mga kabataan, level up ang ating mga relationships.

Sa bawat paglisan, hindi tayo nababawasan o nawawalan kapag pag-ibig ang dahilan nito.

Kaya sana, ngayon pa lamang atin nang pakaingatan at pahalagahan bawat isa upang bawat paglisan ay maging makabuluhan. Nawa sa ating paglisan, bantayan at pagpalain tayo ng Diyos palagi. Mizpah (Gen.31:49)!

Pagpapala sa paglisan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-01 ng Hunyo 2022
Larawan kuha ng may akda sa Bolinao, Pangasinan, ika-19 ng Abril 2022.

Mahigit isang linggo ko nang pinagbubulay-bulay ang pananatili at paglisan hanggang sa aking mapakinggan kahapon sa libing ng kaibigan itong magandang awit ni Bb. Cookie Chua dalawang dekada na siguro ang nakalipas.

"Kung ang buhay ay isang umagang nakangiti
At ikaw ay ang lupang sinusuyo ng bituin
Di mo man silip ang langit
Di mo man silip, ito'y nandirito pa rin

Kung ang lahat ay may katapusan
Itong paglalakbay ay makakarating din sa paroroonan
At sa iyong paglisan, ang tanging pabaon ko
Ay pag-ibig"

Noong nakaraan, ang tanong ko lang naman ay kailan tayo dapat manatili at kailan tayo dapat umalis o lumisan?

Dahil sa awit na aking napakinggan dala ng pagpanaw ng kaibigan, napalawig ang aking pagninilay ng panibagong katanungan: sa bawat paglisan, sino nga ba ang may higit na pag-ibig, ang umaalis o ang naiiwan?

Hayaan ninyo munang aking sagutin unang tanong, kailan ba tayo dapat umalis at kailan dapat manatili?

Larawan kuha ni G. Chester Ocampo sa Japan, 2017.

Napagnilayan ko ito noong nakaraang Martes nang ang mga pagbasa sa Misa ay tungkol sa pagkakulong nina San Pablo at Silas sa Filipos nang biglang mayanig ng malakas na lindol ang naturang lungsod (https://lordmychef.com/2022/05/24/prayer-to-know-when-to-stay-and-when-to-go/). Magpapakamatay na sana ang kanilang bantay sa pag-aakalang tumakas sina San Pablo at Silas nang pigilan siya mismo ni San Pablo na naroon pa rin sa kanilang selda (Gawa 16:22-34).

Hindi ba madalas kapag tayo ay nasa mahirap na sitwasyon, napakadaling pumasok sa isip natin ang basta mawala na lamang at makaalis, gaya ng pagbibitiw sa trabaho o panginibang bansa marahil?

Iyon nga nakapagtataka kina San Pablo at Silas! Bakit hindi pa sila tumakas na lamang pagkaraan ng lindol na sumira sa kanilang kulungan?

Sa kabilang dako naman, doon sa Mabuting Balita ng araw na iyon, si Hesus ay panay ang paalam ng kanyang paglisan sa kanyang mga alagad noong kanilang Huling Hapunan. Sinabi pa niya na ang pag-alis niya ay sa ikabubuti ng mga alagad niya dahil sa pagdating ng Espiritu Santo na susuguin niya (Jn.16:7).

Dalawang magkaibang sitwasyon, kailan nagiging mabuti at tama, ang manatili at umalis?

Mga sagot:

Una, sa manatili man o lumisan, pinakamainam palagi ay sundin banal na kalooban ng Diyos. Parehong mabuti ang manatili at lumisan ngunit nagkakaroon lamang ito ng kabuluhan o katuturan kung makikita batay sa kalooban at plano ng Diyos para sa atin.

Larawan kuha ni G. Chester Ocampo sa Japan, 2017.

Bakit nga ba hindi pa tumakas sina San Pablo at Silas nang mawasak ng lindol kanilang piitan habang nasa Filipos noon? Maliwanag nating makikita dito ang plano at misyon ng Diyos sa kanila upang masagip at mabinyagan bilang Kristiyano ang kanilang bantay sampu ng kanyang pamilya at angkan! Kung tumakas sina San Pablo at Silas, marahil ay nagpakamatay na nga kanilang bantay at hindi naging Kristiyano. Sayang!

Dito ipinakikita sa atin kahalagahan ng pananalangin upang maging maliwanag kung nasaan ang ating misyon sa buhay. Kung ika’y mananatili ngunit ibig ng Diyos ika’y lumayo tulad ni Abraham, kailanaman ay hindi ka mapapanatag sa buhay. Gayun din naman, kung ikaw naman ay magpipilit na umalis at lumipat dahil sa maraming magandang alok at pagkakataon ngunit hindi naman iyon ang layon sa iyo ng Panginoon, baka ikaw ay mabigo lamang sa iyong pupuntahan.

Minsan nais ko na liwanagin paborito nating salawikain na “Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa” kasi madalas, nauuna ang gawa ng tao at kapag nagkaproblema na, saka hihingi ng awa sa Diyos. Totoong nasa Diyos ang awa at nasa tao ang gawa kung bago tayo gumawa ay humingi muna tayo sa Diyos ng awa, liwanagin sa kanya ano ba ang dapat nating gawain? Hindi iyong kapag palpak na at marami nang sabit saka lalapit sa Panginoon.


Pangalawa, sa pagpapasya natin sa pananatili o paglisan batay sa pananalangin, isang bagay makikita natin palagi nangingibabaw sa Diyos ay kapakanan ng iba hindi ng sarili dahil tiyak palagi niya tayong pangangalagaan at hindi pababayaan.

Kaya, huwag matakot na manatili o lumisan, pangalawa sa Maykapal na ating batayan ng desisyon ay kapakanan ng iba, hindi ng sarili.

Batid ito ng maraming OFW at mga magulang na nangibang bansa. Mahirap at masakit ang lumisan ng bayan, iwanan mga mahal sa buhay at mahirap din naman ang maiwanan at mahiwalay sa kabiyak at magulang. Ngunit, kanilang tinitiis ang lahat para sa isa’t-isa, para sa minamahal at hindi para sa sarili.

Larawan kuha ni G. Chester Ocampo sa Japan, 2017.

Ganoon ang Diyos parati: hinihiram tayo para sa kapakanan ng iba. Ito yung katotohanan ng sinabi mismo ni Hesus na “Walang pag-ibig na hihigit pa sa pag-ibig ng isang taong nag-aalay ng kanyang buhay para sa kanyang mga kaibigan” (Jn.15:13).

Yung nanatili at lumilisan, kapwa nagmamahal at nagmamalasakit, nagiging mabunga ang buhay at pagkatao kung ang pasya ay batay sa kalooban ng Diyos.


Pangatlo, makikita natin na kapag tumpak ang proseso ng pagpapasya natin kung tayo ba ay mananatili o aalis, naroon din palagi paglago ng ating pagkatao at ng mga maiiwan natin. Sa pananatili at paglisan, higit na mahalaga ang pamumunga o “fruitfulness” at di lamang success.

May mga tao na matagumpay, successful wika nga dahil nanatili at nagtiyaga o kaya’y lumayo at nasapalaran sa ibang lugar ngunit hindi naman ganap sa buhay at tila baga mayroong kulang pa sa kanila. Kasi nga, wala namang naging lalim sa kanilang katauhan kanilang mga ginawa sa pananatili man o sa paglisan. Marahil ay sa kabila ng kayaman at katanyagan, wala silang natagpuan kahulugan sa buhay. Palaging mayroong kulang. Tulad ng Diyos na siya lamang ating kaganapan sa buhay.

Larawan kuha ng may akda sa Bolinao, Pangasinan, ika-20 ng Abril 2022.

Maituturing din ito bilang pagmamature o pagkakaroon ng gulang. May mga pagkakataon lalo na sa mga nakababata na kapag naiwanan at hinayaang mamahala sa kanilang sariling buhay, sila’y nagma-mature; gayun din naman kapag sila ay lumuwas ng lungsod upang mag-aral at manirahan ng sarili sa mga dorm, sila man ay nagma-mature.

Alalaong-baga, sa ating pananatili o paglisan, lagi ding dapat isaalang-alang paglago sa katauhan ng nanatili at lumilisan.

Kapwa puno ng biyaya at pagpapala ang pananatili at paglisan kung ito ay ating mapagpapasyahan ng mahusay at hindi ng padaskol-daskol lamang. Ito higit nating mapagtatanto kung ang usapin ng paglisan ay hindi lamang pansamantala at hindi ibang lunan na maaring marating.

Naiiba at lalong lumalalim ang kahulugan ng pananatili at paglisan kung ito ay sa larangan ng pangmagpakailanman, kapag ang paglisan ay kamatayan.

Iyan ang ating pagninilayang susunod upang sagutin ating pangalawang tanong, sa bawat paglisan, sino nga ba ang may higit na pag-ibig, ang umaalis o naiiwan?

Pansamantala, ay halina at pakinggan, sabayan kung mas mainam, itong awiting Paglisan at baka kayo man ay mayroong ibang mapagnilayan. Hanggang sa muli.

*Wala po kaming hangad na lumabag sa karapatang-pangsipi o copyrights ng may-ari ng awit at video na ito maliban sa namnamin kagandahan ng nitong musika.

Mula sa YouTube.com.

TikTok ngayon, Tiktik Magasin noon?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-25 ng Mayo 2022
Larawan mula sa gettyimages.com at bbc.com.
Huwag sanang masamain
aking pagkagambala
pagkahumaling sa app 
na kung tawagin ay TikTok;
batid ko ang maraming kabutihan
dulot nito sa pakikipagtalastasan
at ugnayan ngunit bakit tila
nauungusan ng mga kahalayan
at kabastusan makabagong laruan?
Nakakaaliw mga katatawanan
at kalokohang napapanood
ngunit nakakabagabag mga
kalaswaan nilalarawan at
napapakinggang usapang
natutungahayan sa munting screen
buong kamalayan ang winawasak,
murang isipan nalilinlang
habang oras at panahon nasasayang.
Hindi sa pagmamarunong
ibig ko ring itanong,
"kailangan pa bang picturan"
maski sa lansangan, dalampasigan 
at may pampang mga pasiklaban
sa pag-giling ng katawan at
suot-suot ay kakapiranggot?
"Kailangan pa bang picturan"
ipangalandakan kagandahan ng katawan?
Kung ating babalikan
sariling kapanahunan 
dekada ochenta mayroong
lathalain kung tawagin Tiktik Magasin, 
mga kuwento at dibuho pulos 
seksuwal at kabastusan 
pinararaan sa panitikan 
bilang pagsasalang-alang 
sa karamihang tao na maselan.
Ang kahalayan saan mang
paraan ipahayag ay masagwa
at masama pa rin; ngunit may
higit na banta sa lahat, lalo samga bata  
nababantad sa mahahalay na 
panoorin lalo na sa TikTok at Youtube:
mga mura nilang kaisipan at kamalayan 
nasisira at nalalason na tila ang buhay
ay puro palabas na lamang.
Kaya sana ay pagnilayan
makabagong teknolohiya 
sa pakikipagtalastasan 
ay biyaya ng Diyos upang
mga tao ay mapaglapit at
mabuklod sa kanilang ugnayan,
mapalawak ang kanyang kamalayan
sa kagandahan nitong buhay at 
sariling dangal bilang kalarawan ng Maykapal! 
Larawan mula sa pinterest.com.

Talinghaga ng Kuwaresma

Lawswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-07 ng Marso, 2022
Larawan kuha ng may-akda, 2019
Kuwaresma:
nagsisimula Miercules de Ceniza
mga noo'y pinapahiran ng abo
sa anyo ng Krus ni Kristo, paalala
tayo ay markado na yayao -
"Alalahanin sa alabok ika'y nanggaling,
at sa alabok karin babalik" - ngunit,
tinitiyak din ng Krus na hindi magwawakas 
pagkaagnas at pagkabulok nitong 
ating katawan dahil sa kahuli-hulihan 
si Kristo ay babalik upang ibangon tayo 
at mabuo mga buto at laman ng kasu-kasuan
mabubuhay magpakailanman
pati katawan kaisa ng kaluluwa.
Sa panahon ng Kuwaresma,
hinihikayat tayong mag-ayuno
at mag-abstinensiya, ipagpaliban 
kaginhawahan sa katawan
hindi upang pahirapan ni parusahan
kungdi upang maranasan kapanatilihan 
ng Diyos nating banal; tinitiis kagutuman 
layaw pinipigilan upang tanging
panaligan at asahan Poong Maykapal;
katawan ay sinasaid upang mawalan 
ng laman upang mapunan, mapalitan
ng Espiritung Banal, magkaroon ng puwang
at pitak para sa Diyos at kapwa tao 
na ating tinatalikuran at nakakalimutan.
Pagmasdan kabalintunaan 
sa gitna ng kasaganaan di lamang 
ng pagkain at kagamitan pati ng
mga gawain at maraming kaisipan
hindi maitatanggi ating pagkalugami 
sa kadiliman ng kawalan ng kahulugan;
itong ating buhay, araw-araw na Kuwaresma 
sa tuwina ipinapaalala pananalangin at
pagtitika, pag-aayuno at paglilimos
sana ating matalos na siyang landas 
pabalik sa Diyos na ating hantungan
at pinagmulan, ating kaganapan na
natatagpuan, nararanasan kapag ating
pinapasan Krus ni Hesus na ating kaligtasan.
Larawan mula sa ravenscov.org

Salamin, sabihin sa akin

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-14 ng Pebrero 2022
Larawan kuha ni Jenna Hamra sa Pexels.com
Salamin, 
salamin sa dingding
sabihin sa akin at
ipakita rin
mga puwing 
na hindi ko pansin
ni ayaw kilalanin
ni tanggapin!
Ayoko sanang sabihin
ngunit ito binubulong
ng aking damdamin:
paano nga ba tayo humantong
at ganito ating narating
sa tuwing halalan darating
nagpapanting mga tainga natin
sa mga usaping alam na natin?
Paulit-ulit pinag-uusapan
walang kinahihinatnan
pagkatapos ng halalan
kaya paulit-ulit na lamang
walang katapusang 
mga pangakong binibitiwan
nakakalimutan, pinababayaan
pasan ng taong-bayan, di maibsan.
Tingnan nga natin
at suriin ang sarili
kung atin ding sinasalamin
magagandang adhikain
o mga paratang at
pambabatikos natin
dahil kung tutuusin
ang pamahalaan ay larawan natin.
Larawan kuha ni STANLEY NGUMA sa Pexels.com
Galit tayo sa mga sinungaling
dahil tunay nga sila'y magnanakaw rin;
nguni't paanong naaatim
ng marami sa atin araw-araw
magsinungaling sa kapwa
lalo na't nagtitiwala sa atin
maging Panginoong Diyos
pinagtataksilan natin?
Paanong diringgin
panawagan ng nagmamalinis
gayong batid kanilang
mga bahid na dungis
kaban ng simbahan
pinakialaman
para sa sariling kaluguran
maging kahalayan?
Sila ba'y naparusahan
marahil ni hindi pinagsabihan
at ang masaklap
hinayaan na lamang
alang-alang sa habag
at awa, palaging katwiran
kapatawaran
ng mga kasalanan.
Katapatan sa pangakong
sinumpaan, hindi rin mapangatawanan
kunwa'y maraming kaabalahanan
 ang totoo'y puro kababalaghan
maraming pinupuntahan
kasama'y mayayaman
mga aba at walang-wala
kanila ring iniiwan.
Larawan kuha ng may-akda, 2020.
Totoo na malaki ang papel ng Simbahan
na ginagampanan tuwing halalan
ngunit huwag sanang makalimutan
sa araw-araw na katapatan ang tunay na labanan
kung saan mga alagad at pastol ng kawan
magsilbing huwaran sa paglilingkod
kaisa ang bayan ng Diyos
sa karukhaan, kagutuman at kapighatian.
Salamin, salamin sa dingding
kami ba'y marunong pang manalangin?
Bakit tila hindi dinggin ating mga panalangin
gayong mabuti ating layunin?
Diyos pa ba pinagtitiwalaan,
pinananaligan natin o baka naman
lumalabis mga salita natin
habang salat mabubuting gawa natin?
Salamin, salamin sa dingding
kung kami ay magising
maging kasing ingay ng batingaw
katapatan namin sa araw-araw
na gampanin, hindi katiting
pinagaganda lang ng kuliling
lalo na kung mayroong nakatingin
para lang mapansin.
Ang dapat nating ipanalangin
hindi lamang ang halalang darating
kungdi makatotohanang pagsusuri
at pag-amin sa mga kasalanan natin;
pagkaraan ng limang-daang taon
pagkakanya-kanyang dinatnan ni Magellan
umiiral pa rin habang mga puna at pansin 
nina Rizal at GomBurZa nananatiling pangarap pa rin.
Larawan mula sa commons.wikimedia.org

Pagpapala ng Diyos, bumuhos sa Cana at Lourdes

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-11 ng Pebrero 2022
Paggunita sa Mahal na Birhen ng Lourdes
Isaias 66:10-14  +  Juan 2:1-11
Mga tao pumipila sa mapagpagaling na tubig ng batis sa Lourdes, France; larawan mula sa Shutterstock.
Papuri at pasasalamat sa iyo,
Diyos naming Ama sa pagbubuhos
ng iyong mga biyaya at pagpapala
sa amin sa pamamagitan ni
Hesus na iyong Anak:  kay sarap
isipin una niyang "tanda" o himala
nangyari doon sa kasalan sa Cana, 
Galilea nang gawin niyang masarap 
na inuming alak ang tubig na isinalin 
sa mga tapayan.
Sa gitna ng tanda na ito ay naroon
ang Mahal na Birheng Maria na nagkusang
namagitan sa mga bagong kasal nang 
maubusan ng alak sa kanilang pagdiriwang;
naligtas sila ni Hesus sa kahihiyan 
nang gawin niyang alak mga tubig
sa tapayan.
Makalipas ang kulang-kulang
dalawang libong taon noong 1858,
napakita ang Mahal na Birheng Maria
kay Santa Bernadette doon sa isang 
grotto sa Lourdes, France; bumukal
isang munting batis at hanggang 
ngayon, tinuturing na mapaghimala
matapos mapagaling maraming mga
maysakit.
Salamat sa biyaya ng tubig na
siya ring dumaloy sa sinibat na 
tagiliran ni Hesus doon sa Krus;
salamat sa biyaya ng tubig na
tanda ng paglilinis sa aming katauhan
sa sakramento ng binyag;
salamat Ama sa pagtupad ng iyong
pangako kay Propeta Isaias (66:10-14)
na kami ay iyong "padadalhan ng ina"
na sa amin ay "kakalinga at mag-aaruga 
tulad ng sa isang sanggol sa oras ng
pagkakasakit at kagipitan";  higit sa lahat,
salamat sa pagbibigay mo sa amin, 
Panginoong Hesus, sa iyong Ina, 
ang Mahal na Birheng Maria 
na naging daluyan ng maraming 
pagpapala at kagalingan sa mga 
may sakit at karamdaman sa 
iyong kapangyarihan.
Panginoong Hesus,
dalisayin mo kami at linisin
aming mga puso at kalooban
upang makatulad si Maria na iyong 
Ina at amin ding Ina; sa kanyang
pananalangin nawa kami ay maghatid
ng kagalingan at kapayapaan sa
mga may sakit at nahihirapan gaya
ng mapaghimalang tubig sa batis ng
grotto sa Lourdes, France lalong 
higit sa panahong ito ng pandemya.
Amen.

Huli ka!

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-8 ng Pebrero 2022
Photo by RODNAE Productions on Pexels.com
Huli ka!
Mga salitang 
kinatatakutan,
hangga't maari ay
iniiwasan, 
tinatakasan,
tinatakbuhan dahil sa
tiyak na kapahamakan.
Ngunit mayroong 
bukod tanging pagkakataon 
ang salitang "huli ka" ay
katuwa-tuwa, 
dala ay galak
hindi takot at pangamba
bagkus kaluwagan
at kasaganaan.
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2018.

Pagkatapos ni Jesus magsalita ay sinabi niya kay Simon, “Pumalaot kayo at ihulog ang mga lambat upang manghuli.” Sumagot si Simon, “Guro, magdamag po kaming nagpagod at wala kaming nahuli! Ngunit dahil sa sinabi ninyo, ihuhulog ko ang mga lambat.” Gayon nga ang ginawa nila at sa dami ng kanilang huli ay halos magkansisira kanilang mga lambat.

Lucas 5:4-6
Ano nga ba nangyari
magdamag wala silang huli
nagkubli ba mga isda
sa dilim ng gabi?
Paano ang nangyari nang
si Jesus ay nagsabi,
mga isda ay dumaiti
mga bangka napuno ng huli?
Araw-araw
dumarating si Jesus
sa buhay natin
upang tayo ay hulihin:
hindi upang pagdusahin
sa mga pagkakasala natin
bagkus upang lubusin
mga pagpapala niya sa atin.
Larawan kuha ng may-akda, 2018.
Kasabihan ng matatanda
sa bibig nahuhuli ang isda,
ngunit sinabi ni Jesus
sa bibig ng Diyos nagmumula
tunay na pagkain sa atin nagpapala
lahat ng pagpapagal at pagsisikap natin
 makabuluhan mayroon mang kabiguan
hindi mahuhuli ang Diyos sa kanyang kabutihan!
Parating abangan pagdaraan ni Jesus
pakinggan kanyang panawagan
at kung siya ay ating matagpuan
sana'y ating iwanan ang lahat
upang siya ay masundan
pamamalakaya sa sanlibutan
hindi mo pagsisihan, buhay na walang hanggan 
tiyak makakamtan ngayon pa lamang!
Larawan kuha ng may-akda, 31 Disyembre 2021.

Ang santong suhi at ang multo ni Herodes

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-04 ng Pebrero 2022
Larawan mula sa Catholic News Agency.
Napag-isipan ko lang naman
hindi upang pagtawanan
kungdi upang makita iba pang 
kahulugan ng kapistahan ng ating
pinagpipitaganang San Blas, 
patron ng mga may sakit 
sa leeg at lalamunan
matapos niyang masagip 
sa kamatayan batang natinik 
ang lalamunan.
Sa aking pagkakaalam,
tinik sa lalamunan nalulunasan 
ng sino mang suhi nang isilang;
ngunit bago ninyo ako pagtawanan
ibig ko sanang inyo ring tingnan
hindi ba't tayo ay nabibilaukan,
nahihirinan, at natitinik sa lalamunan
kapag pilit nating sinusubo, nilulunok
higit sa kaya nating kainin,
pilit inaangkin maski hindi atin?
Pagmasdan at pagnilayan
leeg at lalamunan na pinapagaling
ni San Blas ang siyang bahagi 
sa pagitan ng ulo at katawan kaya 
marahil ang nalalaman ng isipan at 
ang nararamdaman ng puso at kalooban 
hindi magsalakupan dahil nababarahan 
ng kamunduhan leeg at lalamunan
kaya katotohanan at kabutihan
hindi natin masundan at mapanindigan!
Ito rin ang karanasang inilalarawan
sa Banal na Kasulatan tungkol kay
Haring Herodes nang kanyang mabalitaan
mga himala ni Hesus sa pag-aakalang
nabuhay mag-uli si Juan Bautista na
kanyang pinapugatan ng ulo
dahil lamang sa sumpang binitiwan;
nahirinan siya sa kapangyarihan
 at kapalaluan, kaya di kalaunan, gumawa
din ng sariling multong kinatakutan!
Bihag ng kasalanan
kaya si Herodes ay naguguluhan,
 nalilito at hindi magawa ang kabutihan,
naliligalig sa mga ginawang kabuktutan
nang marinig ang Mabuting Balita
 ni Hesus sa tanan;
ganyan din tayo kadalasan:
gumagawa ng sariling multo na katatakutan
nililibang sarili sa kasalanan, kunwa'y
kayang lampasan pinagdaraanan.

Tinawag ni Hesus ang Labindalawa, at sinugong dala-dalawa. Binigyan ng kapangyarihang magpalayas ng masasamang espiritu, at pinagbilinan: “Sa inyong paglalakbay, huwag kayong magdala ng anuman, maliban sa tungkod. Ni pagkain, balutan, salapi sa inyong lukbutan o bihisan, ay huwag kayong magdala. Ngunit magsuot kayo ng panyapak.”

Marcos 6:7-9
Iyan ang bilin ng Panginoon
na sinikap sundin ni San Blas
na siya namang tinanggihan
ni Haring Herodes at mga kagaya niya
hanggang sa kasalukuyan, di alintana
pagdarahop ng karamihan,
nagpapasasa sa kapangyarihan 
at karangyaan hanggang sa mahirinan,
nakalimutan na ang tunay na kayamanan
ay sa Diyos lamang matatagpuan!

Malapit sa Diyos, naglalapit sa Diyos

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-02 ng Pebrero 2022
Kapistahan ng Paghahandog kay Jesus sa Templo
Malakias 3:1-4 ><}}}}*> Hebreo 2:14-18 ><}}}}*> Lucas 2:22-40
Larawan mula sa crossroadinitiative.com.

Ngayon ang ika-40 araw mula ng Pasko ng Pagsilang ng Panginoong Hesus sa Bethlehem, Kapistahan ng Paghahandog sa Kanya sa Templo ng kanyang mga magulang na sina Maria at Jose.

Bukod tangi lamang itong salaysay na matatagpuan sa ebanghelyo ni San Lucas sapagkat ibig niyang ipakita noon sa kanyang mga mambabasa at mga taga-sunod na pumarito si Hesus para sa lahat ng tao, hindi lamang sa mga Hudyo.

Una itong pinagdiwang ng mga Kristiyano sa Jerusalem at lumaganap sa Silangan noong taong 500 kung saan ito tinawag sa wikang Griyego na “Ypapante” na ibig sabihi’y ang “Pagtatagpo” nina Hesus at ng dalawang matanda sa templo na sina Simeon at Anna.

Mula Silangan, umabot ang pagdiriwang na ito sa Europa na nakilala bilang kapistahan din ng Paglilinis ni Maria o “Purification of Mary”. Sa France, nagkaroon ng seremonyas ang mga Kristiyano ng pagbabasbas at pagsisindi ng mga kandila bago pumasok ng simbahan bilang pagkilala kay Hesus na tanglaw ng mundo ayon sa pahayag ni Simeon sa templo, “Liwanag itong tatanglaw sa mga Hentil, At magbibigay-karangalan sa iyong bayang Israel” (Luc. 2:32).

Kaya nang makarating sa Roma ang tradisyong ito noong taong 800, ito rin ang ginawang seremonya ni Papa Sergio I kaya tinagurian itong Candelaria (kandila). Makalipas ang mahigit isang libong taon noong 1962 sa Vatican II, ibinalik sa tunay na pangalan ito bilang Kapistahan ng Paghahandog sa Templo ngunit pinanatili ng mga obispo ang tradisyon ng pagbabasbas at pagsisindi ng mga kandila upang ipakita na si Hesus ang tunay na liwanag sa mundo sa aakay sa atin pabalik sa Diyos.

Kuha ni G. Cristian Pasion, Pasko ng Pagkabuhay, 2021.

Mahalaga na ating mapagnilayang muli at makita sa panahong ito na si Hesus ang tanging liwanag sa ating buhay na tumatanglaw sa gitna ng maraming artipisyal na mga ilaw, mga ilaw na ang binibigyang liwanag ay mga tao at kung sinu-sinong ibig na maging sikat o ibig kilalanin.

Ito yaong mga artipisyal na ilaw ng mga kamera at media na ang pinakikita o ang tinatampok bilang “highlight” ay mga karangyaan, kapangyarihan, katanyagan at mga kapalaluan sa mundo.

Inaanyayahan tayo ng kapistahang ito na tularan sina Simeon at Anna na inabangan buong buhay nila si Hesus na siyang tunay na liwanag ng ating buhay na dapat din nating hanapin, lapitan at sundan.

May isang tao noon sa Jerusalem, ang pangala’y Simeon. Matapat at malapit sa Diyos ang lalaking ito at naghihintay sa katubusan ng Israel. Sumasakanya ang Espiritu Santo na nagpahayag sa kanya na hindi siya mamamatay hangga’t hindi niya nakikita ang Mesiyas na ipinangako ng Panginoon.

Lucas 2:25-26

Bukod sa tanging si San Lucas lamang ang may kuwento ng tagpong ito, mayroon din siyang ginamit na kataga na hindi ginamit ng sinumang manunulat ng Bagong Tipan o maging ng alin mang aklat sa buong Bibliya.

Ito yung salitang naglalarawan kay Simeon bilang , “malapit sa Diyos” na sa Inggles ay “devout”.

Alam na natin yung salitang “righteous” o “matapat” na ginamit din ni San Mateo upang ilarawan si San Jose bilang taong matuwid o banal na tumutupad sa mga batas at alituntunin ng kanilang relihiyon.

“Simeon’s Moment” ni American illustrator Ron DiCianni mula sa  http://www.tapestryproductions.com.

Ngunit iyong “malapit” o “devout” sa Inggles o “deboto” sa pangkaraniwang pananalita, tanging si San Lucas lamang ang gumamit niyon sa buong Bibliya. Apat na ulit niya itong ginamit: minsan sa ebanghelyo na ating napakinggan at tatlong ulit sa ikalawang aklat niyang sinulat, Gawa ng mga Apostol.

Mas maliwanag ito sa Inggles nang tawagin ni San Lukas ang mga Hudyong pumunta sa Jerusalem noong Pentecostes bilang mga “devout Jews” o “mga taong palasamba sa Diyos” (Gawa 2:5); tinawag din niyang mga “devout men” o “mga taong may takot sa Diyos” yaong mga naglibing sa ating unang Martir na si San Esteban (Gawa 8:2); at sa pagsasalaysay ni San Pablo ng kanyang pagbabalik-loob, ginamit na salita muli ni San Lucas sa kanyang kuwento upang ilarawan si Ananias bilang “a devout observer of the law” o “taong may takot sa Diyos” (Gawa 22:12).

Alalaong-baga, para kay San Lucas, ang isang “devout” na tao, o wika nga natin deboto ay isang taong malapit sa Diyos dahil siya ay mayroong takot sa Diyos kaya tumutupad sa Kanyang mga utos! Hindi lamang sila matapat o faithful kungdi mayroong malinis na puso at laging handang tumupad ng buong tapang sa kalooban ng Diyos.

Kaya nga sa ating mga Pinoy, ang deboto ay taong malapit, yaong mayroong matalik na ugnayan sa Diyos at sa kapwa!

Sila yaong mga kaibigang maaasahan, mayroong sariling kusa at hindi naghihintay na pagsabihan pa kung ano ang gagawain. Mayroong sariling-palo katulad nina Simeon at Anna na kusang naghihintay, lumalapit sa Diyos at Panginoon.

“Presentation at the Temple” painting ng Italian Renaissance artist Andrea Mantegna noong 1455; hawak ni Mari ang Banal na Sanggol habang si San Jose naman sa gitna ay nakatingin kay Simeon na mayroong balbas na puti. Larawan buhat sa wikipedia.org.

Nadadalisay ang ating pagiging malapit sa Diyos sa isang buhay-panalangin na kung saan mayroong disiplina sa pagdarasal na hindi lamang mga salitang inuusal ng bibig kungdi sinasapuso.

Masdan paanong sinabi ni San Lucas sina Simeon at Anna na palaging nasa templo nananalangin. Higit sa lahat, ang pananalangin ay kaisahan sa Diyos kaya nabatid kaagad ng dalawang matanda na dumating na si Hesus sa pag-uudyok sa kanila ng Espiritu Santo.

Katulad din yan ng pagkakaroon ng matalik na kaibigan: palagi kayong nag-uusap, nagbabahaginan at nag-uunawaan kaya mayroong kaisahan.

Ang pagiging malapit sa Diyos o deboto ay hindi lamang pagaalaga at pagkolekta ng mga imahen at aklat dasalan kungdi pumapaloob sa kalooban ng Diyos na siyang sinasabi ni propeta Malakias sa unang pagbasa na biglang darating ang Panginoon sa kanyang templo na siyang ating mga sarili.

Gayun din naman, ang taong malapit sa Diyos palaging malapit sa kapwa, lalo na sa mga maliliit at nahihirapan sa buhay gaya ng mga may-sakit at kapansanan. Pagmasdan paanong kinilala ni Simeon mga magulang ni Hesus sina Maria at Jose. Binigyan niya ng halaga kanyang mga kapwa-tao hindi lamang ang Panginoong Hesus.

Ang tunay na kaibigang matalik ay yaong naglalapit sa atin sa Diyos at kabutihan, hindi kasalanan at kapahamakan. Nakakatagpo natin si Hesus sa ating mga kapwa tao gaya ng sinasabi ng may-akda ng sulat sa mga Hebreo na ating napakinggan.

Higit sa lahat, ang taong malapit sa Diyos o isang deboto ay puno ng tuwa at kagalakan. Damang-dama ang tuwa at galak nina Simeon at Anna nang makatagpo at makalong si Hesus na sa sobrang tuwa nila sila’y handa nang mamatay.

Iyon ang tunay na palatandaan ng malapit at nakatagpo sa Diyos: puno ng tuwa na anuman ang sapitin sa buhay, hindi niya alintana ang mga takot at pangamba, maging kamatayan sapagkat ito ang maghahatid sa tunay na paglapit at pagbuklod sa Ama kay Kristo Hesus. Amen.

Larawan kuha ng may-akda, Santo Niño Exhibit sa katedral ng Malolos, Enero 2022.

Panatilihin ang Alab sa Diyos

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II
Miyerkules, Paggunita kina San Timoteo at San Tito, mga Obispo, 26 Enero 2022
2 Timoteo 1:1-8   ><}}}}*> + ><}}}}*> + ><}}}}*>   Lucas 10:1-9
Larawan kuha ni Irina Anastasiu sa Pexels.com

Tatlong taon bago nagsimula ang pandemya noong 2017, naanyayahan ako na pangunahan ang pananalangin sa “retirement ceremony” ng kaibigan na dati ring kasamahan sa trabaho. 

Nakatutuwa pala na makita at makausap muli mga dating kasamahan maging mga naging “bossing” namin na dati’y aming iniilagan dahil baka kami masabon.  Ganoon pala ang magka-edad, ang pumalo sa 50 anyos pataas, pare-pareho kaming nakasalamin at malalabo mga mata, mapuputi ang mga buhok at bago kumain, umiinom ng iba’t ibang mga gamot. 

At ang mga usapan, puro “noong araw”!

Kaya naman hindi maiwasan magkumparahan sa bagong henerasyon at isang nakatatanda na retiree dati naming boss ang nagsabi, “bakit kaya mga bata ngayon maski 40 anyos na, bata pa rin?”            

Napagnilay ako ng katanungang iyon at habang nagkakasiyahan kami sa mga alaala ng aming kabataan, naalala ko ang mga kuwentuhan namin noon kasi ay bihirang-bihira mapag-usapan ang Diyos at mga tungkol sa Kanya gaya ng pagsisimba at mga paksang espiritwal maliban lamang na ako ay kanilang tatanungin lalo na kapag nasa lamayan.

Kaya nawika ko sa aking sarili “marahil kaya bata pa rin mga bata ngayon maski 40 anyos na” dahil nagkulang kaming nakatatanda, ang mga magulang at mga lolo at lola ngayon sa pagdiriin ng pangangaral at pagsasabuhay ng pananampalataya. 

Pansinin po natin si San Pablo paano niya itinuring sina San Timoteo at San Tito bilang kanyang mga anak habang ipinagdiinan ang kanilang pagkamulat sa pananampalataya:  “Hindi ko malilimutan ang tapat mong pananampalataya, katulad ng pananampalataya ng iyong Lola Loida at ni Eunice na iyong ina.  Natitiyak kong taglay mo pa ngayon ang pananampalatayang iyon. Dahil dito, ipinaalala ko sa iyo na maging masigasig ka sa pagtupad sa tungkuling tinanggap mo sa Diyos nang ipatong ko ang aking mga kamay sa ulo mo. Sapagkat hindi espiritu ng kaduwagan ang ibinigay sa atin ng Diyos kundi Espiritu ng kapangyarihan, pag-ibig, at pagpipigil ng sarili” (1Tim.1:5-7).

Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2017.

Hindi ba nakakahiyang isipin na sa ngayon, ang mag-igib at maglinis ng bahay ay pawang mga “reality games” na lang sa telebisyon gayong ganito ang ating buhay noon? 

Hindi ba nakakabahala na parang malaking balita ngayon yung makarinig ng mga tao na nagsusumakit sa pagsisikap na maging mabuti at marangal sa buhay at gawain?

Bakit mangha-mangha mga tao ngayon sa mga kuwento ng pagmamalasakitan ng pamilya at magkakaibigan gayong dapat naman ganoon talaga tayo sa buhay?

Hindi kaya masyadong na-spoil mga henerasyon ngayon, lahat ng kanilang hilig ay ibinigay ng mga magulang at lolo at lola di alintana masamang epekto sa gawi at pag-uugali ng mga bata?  At dahil nga “napanis” o na-spoil ang mga bata, pati ang disiplina ng buhay espiritwal gaya ng pagdarasal at pagsisimba ay napabayaan. 

Opo, disiplina ang pagdarasal at pagsisimba. Kapag pinabayaan mga ito at nawala sa mga tao, wala na tayong igagalang na kapwa o lugar man lamang at pagkakataon dahil maski Diyos at simbahan hindi na kayang igalang pa. 

Nananatili hanggang ngayon lalo sa ating nakatatanda at di lamang sa mga bata ang misyon ni Hesus kaya siya humirang pa ng pitumpu’t dalawang mga alagad na kanyang sinugo na mauna sa kanya (Luc.10:1-9).

Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.

Tayo ang mga iyon sa panahong ito, tayong mga nakatatanda na dapat puno ng alab para sa Panginoon at Kanyang mabuting balita na hatid sa lahat na sa panahong ito ay litong-lito maski na sagana sa mga bagay na materyal.

Tayo ang inaasahan ni Hesus na gagabay sa maraming naliligaw ng landas, lalo na mga kabataan na ibig siluin at lapain ng mga nagkalat na “asong-gubat” sa gitna ng saganang anihin.

Tayo ang mga makabagong San Timoteo at San Tito, dalawang banal na nagparubdob ng alab para sa Diyos sa pagpapahayag nila noon sa salita at gawa na “Nalalapit na ang paghahari ng Diyos sa inyo” (Luc. 10:9) dahil sila rin mismong dalawa ay naranasan ang sigasig sa pananampalataya ng kanilang mga magulang at ninuno noon.  Amen.