Kalayaan o Kasarinlan, Suriin ating kalooban

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-12 ng Hunyo 2019
Mula google.
Tuwing sasapit petsa dose ng Hunyo
Problema sa ating mga Filipino
Nahahayag sa pagdiriwang na ito
Na tila hindi natin tanto kahulugan nito.
Ano nga ba ang wasto,
Araw ng kalayaan o araw ng kasarinlan?
Parehong totoo at magkahawig sinasaad ng mga ito
Ngunit malalim at malaki pagkakaiba mga ugat nito.
Mula sa Wikipedia.
Kung pagbabatayan ating kasaysayan
Araw ng kasarinlan ang petsang ito
Nang bumukod at magsarili tayo bilang isang bansa
Pinatatakbo ng mga sariling mamamayan at kababayan.
Ngunit totoo rin namang sabihing
Higit pa sa kasarinlan natamo natin sa petsang ito
Kaya nararapat tawaging araw ng kalayaan
Nang lumaya ating Inang Bayan sa pang-aalipin ng mga dayuhan.
Larawan mula sa ABS-CBN News.
Maituturing bang may kasarinlan ating bayan
Kung wala namang kalayaan linangin at pakinabangan
Kanyang likas na yaman lalo na sa karagatan
Gayong tayo ay bansang binubuo ng mga kapuluan?
Tayo nga ba ay nagsasarili at masasabing may kasarinlan
Kung turing sa atin ay dayuhan sa sariling bayan
Walang matirhan lalo na mga maliliit nating kababayan
Dahil sa kasakiman ng ilang makapangyarihan sa pagkamkam?
Gayon din naman sana'y ating matingnan
Kung tunay itong ating kalayaan
Marami pa rin ang nabubulagan at hindi matagpuan
Dangal ng kapwa na madalas ay tinatapakan.
Ang tunay na kalayaan ay ang piliin at gawi'y kabutihan
Kaya ito ma'y kasarinlan dahil ito'y kakayahang
Kumawala at lumaya sa panunupil sa sariling pagpapasya
Walang impluwensiya ng iba kungdi dikta ng konsiyensiya.
Larawan mula sa Google.
Kalayaan at kasarinlan kung ating pagninilayan
Dalawang katotohanang nagsasalapungan
Kung saan mayroong pagtatagpo ng kabutihan
Paglago at pagyabong ng buhay tiyak matatagpuan.

Nasaan nga ba ang Katotohanan?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-3 ng Hunyo 2019
Larawan mula sa Google.
Noong si Hesus ay nilitis
Ni Pilato na tingin sa kanya'y malinis,
Ano aniya ang katotohanan
Na hanggang ngayon ating tinatanong
Sa Panginoong lagi nating hinahamon.
Sayang noon ay hindi tumugon 
Itong Panginoon sa naturang tanong
Upang sana'y maliwanag na sa ating ngayon
Kahulugan ng katotohan na palaging naaayon
Sa kanya-kanya at sariling interpretasyon.
Ngunit kung ating paglilimi-limihan
Hindi sinagot ng Panginoon si Pilato noon
Dahil mali ang kanyang tanong: hindo "ano"
Kungdi "nasaan" ang katotohanan upang kapag natunton
Ito'y maisasabuhay natin sa lahat ng pagkakataon.
Mismong ang Panginoon nagsabi noon
Na siya ang daan, ang katotohanan, at ang buhay;
Alalaong-baga, itong katotohanan ay isang "person"
Kaya naman ang pagsuri sa katotohanan
Masasalalay palagi sa pagpapahalaga natin sa buhay.
Umiiral lamang ang kasinungalingan
Na siyang kabaligtaran ng katotohanan
Kapag katauhan ng kapwa hindi natin pinahahalagahan,
Binabale-wala at isinasantabi dangal ng kapwa
Kaya lahat ng masasabi ay malayo sa laman ng budhi.
Kung sisikapin lamang natin
Mapahalagahan bawat kapwa natin
Hindi tayo magsisinungaling o magmamagaling
Dahil maliwanag di lamang sa isipan natin
Yaring katotohanang nananahan sa puso natin.
Photo by Pixabay on Pexels.com

Kalaswaan at katatawanan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog, ika-27 ng Mayo 2019
Larawan mula sa Google.
Ipagpaumanhin kahit ako'y hindi naman mahinhin
Bakit tila baga tayo ay nahuhumaling sa mga usapin
At paksang karimarimarim kung saa'y
Kalaswaan nagiging isang katatawanan?
Hindi lamang minsan kungdi kadalasan
Ito na nga yata katauhan ng mama sa Malakanyang
Na kung hindi kasinungalingan o kalokohan
Kasalahulaan at kalaswaan laging binibitiwan.
Kailanman ay hindi katatawanan
Gawing biro lamang o paksa sa usapan
Na wala namang katuturan
Panghahalay sa kababaihan.
Larawan mula sa Google.
Simula't sapul palagi na lamang
Kababaihan tampulan ng mga panlalait at sisihan
Na tila baga walang kasalanan
Mga kalalakihan sakdal sa kalinisan at kahusayan.
Madalas hindi nalalaman ng kalalakihan
Hinugot ang babae sa kanyang tadyang
Hindi lamang upang siya ay ingatan at pangalagaan
Kungdi dahil kapantay sa dangal at katauhan.
Sa lahat ng paglapastangan sa kababaihan
Panghahalay ang kasukdulan
Dahil niyuyurakan sinapupunan
Na siyang pinanggalingan ng sangkatauhan.
Larawan mula sa Google.
Napakinggan mo na ba
Daing na hindi maisigaw o maibulalas
Ng isang hinalay, lalo na yaong nag-alay ng buhay
Upang mamasukan sa ibang bansa?
Nakita mo na ba mga mata na hindi makatingin
Ulo ay nakatungo dahil sa bangungot na hindi magising
Luha hindi mapahirin sa bigat at sakit ng damdamin
Ng isang babaeng hinalay o puri'y nadungisan?
Aynakupo...! Nag-aalimpuyong galit kasabay
Ang pait at sakit sa tiyan at dibdib
Na halos ika'y mabuwal at maduwal
Sa gayong sinapit na dama pa rin ang sakit.
Ang pinakamalupit kapag babae ay hinalay
Ay iyong mapagtanto na isa itong impakto
Nagkukubli sa inapi na maaring babaeng iyong itinatangi:
Sariling ina o asawa, kapatid o anak.
Kapag kalaswaan ay nagiging isang katatawanan
Dangal ng katauhan di lamang ng kababaihan
Ang hindi na pinahahalagahan hanggang maubos ang halakhakan
Dahil mga tao'y magsasakmalan na parang mga hayop na lamang.
Estatwa ni Maria nang dalawin niya si Elizabeth sa kaburulan ng Judea; mula sa kanilang sinapupunan sumilang ating kaligtasang hatid ni Hesus na inihanda ni Juan Bautista. Dalawang kababaihan kumakatawan sa kadakilaan at karangalan ng mga babae sa ating buhay: ina, asawa, kapatid, anak, at kaibigan. Larawan ng may-akda, Abril 2017.

Busilak ng Pasko ng Pagkabuhay

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-22 ng Abril 2019
Larawan mula sa Google.
Busilak at ningning ng Pasko ng Pagkabuhay
Hindi magiging makulay
Kung hindi naging mapanglaw at madilim
Malagim na Viernes Santo ni Kristo.
Ito ang katotohanang dapat nating matanto
Walang Pasko ng Pagkabuhay kung walang Viernes Santo;
Kaya itong si Hesu-Kristo unang tinungo ayon sa katesismo
Kinaroroonan ng mga yumao noong Sabado Santo.
Sa kanyang pagtatagumpay sa kadiliman
Hindi na tayo maaring panaigan ng kamatayan
Kaya pati lagim ng kadiliman kanya nang nakaibigan
Upang tayo ay magwagi kapag nasasawi.
Larawan mula sa Google.
Katulad noong kinagabihan ng Pasko ng Pagkabuhay sa Emaus
Tayo ay sinasabayan sa paglalakad sa buhay nitong si Hesus
Nakikinig sa ating mga karaingan at kabiguan
At sa gitna ng kadiliman, ibinabahagi sa atin kanyang katawan.
Buksan ating mga isipan, lawakan ang pananaw
Puntahan ang kadiliman sa ating kalooban upang maliwanagan
Buhay ay hindi isang palabas lamang, parang pelikula
Palaging bida sa bawat eksenang nililiwanagan ng artipisyal na ilaw.
Kaya nga kataka-taka, namamangha ka ba?
Sa ating panahon at mundo na puro palabas ang tao
Lalong nalilito, mga lilo nananalo sa puwesto
Lahat pasikatan, patalbugan pero malayo sa katotohanan.
Starry Night ni Van Gogh mula sa Google.
Tanging liwanag ni Kristo ang totoo dahil siya ito mismo
Maningning, maliwanag ang busilak 
Katulad ng mga bituin at buwan sa gabing madilim
Hatid ay tiwala at sampalataya dahil sa pag-asa ng bagong umaga!
Halina at pumaloob sa kaibuturan ng ating pagkatao
Doon ating makakadaop si Kristong muling nabuhay
Nililiwanagan ating puso at kalooban ng kanyang katotohanan
Upang tunay tayong makapamuhay at hindi magpalabas lamang.

Ang Krusipihiyo ni Sta. Mother Teresa

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-16 ng Abril 2019
Ngayong Semana Santa aking naalala
Aking nabasa isang tunay na istorya
Tungkol kay Santa Mother Teresa
Noong nabubuhay pa siya sa Calcutta.
Minsan daw isang alaga nilang kulang-kulang
Sinidlang bigla ng galit na di maintindihan
Krusipihiyo sa dingding nabalingan ng pansin
Ibinato sa Santa nating taimtim nananalangin.
Walang nakapansin nang ito'y kanyang gawin
At nang ito'y pulutin ng butihing Mother natin
Nakita niyang bali-bali ngunit nakapako pa rin
Si Kristong Panginoon natin.
Larawan mula sa Google.
Kanyang pinagdikit-dikit bali-baling katawan
Na parang nabendahan tulad ng isang sugatan
Saka inutusan ng madreng maalam kanyang mga kasamahan
Kanyang tinuran sa kanila, mahigpit na tagubilin:
Isabit muli sa ating dingding nabaling Krusipihiyo natin
At inyo ring idikit kalapit yaring panalangin,
"Hayaan po ninyo Panginoon na paghilumin
Nitong aking mga kamay nawasak mong katawan."
Larawan ng mosaic sa kripta ng Katedral ng Maynila. Kuha ni Arch. Philip Santiago, Oktubre 2016.
Ito ang aral na lagi nating pakantandaan
Kaya minsan-minsan dapat nating pagnilayan
Paano nasugatan at patuloy nating sinasaktan
Ng ating mga kasalanan yaring Mahal na Katawan.
Sa naturang kuwento ng ating banal  
Kanyang dasal sana'y di lamang natin mausal
Katulad niya'y ating maisabuhay
Paano ating mga kamay makakaramay.
Mula sa Google.
Mga kamay ni Hesus sa krus katulad ay tulay 
Nag-uugnay, nagbibigay-buhay
Sa mga handang abutin Diyos at kapwa natin 
Sa pag-ibig na walang kapalit na hinihiling.
Mula Google.

Ang tunay na nasasaktan ng kasalanan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-12 ng Abril 2019
Larawan mula sa Google.
Papatapos na ang Kuwaresma
Malapit na ang Semana Santa
Halina't magtika sa ating mga pagkakasala
Upang madama dakilang pag-ibig Niya.
Minsa'y aking nakita estatwa sa karosa
Paglalatigo sa haliging bato ni Hesu-Kristo;
Natigilan at nagmuni-muni ako
Pinagnilayan kaawa-awang larawan.
Ayon sa kuwento sa ebanghelyo
Ng minamahal na disipulo ni Kristo
Nagkakagulo mga tao kaya natakot si Pilato
Na palayain si Kristo sa mga bintang na di totoo.
Naramdaman ko sa pagninilay ko
Pagbabakasakali ni Pilato
Kung ipahampas niya sa haliging bato
Baka maawa mga tao kay Kristo.
Simbahan ng Sagrada Familia, Barcelona, Espana. Kuha ni Arch. Philip Santiago, Oktubre 2018.

Nagkamali si Pilato, hindi nabago mga lilo
Kaya binabaran ko tagpong ito sa praetorio 
Sinikap kong sulyapan habang pinagninilayan
Sugatan niyang katawan labis pinagmalupitan.
Sa aking katahimikan at kalungkutan
Aking napakinggan kanyang tinuran:
"Masdan kagagawan tuwing katotohanan 
Ay hindi ninyo mapangatawanan."
Natigilan ako, totoo ba aking napakinggan
Muli sa aki'y tinuran ng Poong sugatan:
"Hindi naman ako talagang inyong sinasaktan
Sa ginagawa ninyong mga kasalanan."
Sa katahimikan nitong aking pagninilay
Ako nasaktan nang makita siyang duguan
Sa mga mata niyang malamlam aking ramdam
Kanyang habag at kaamuhan.
 Ginawa ni Pilato alalaong-baga
Sa kasabihan nating mga Filipino
Ay namangka sa dalawang ilog  
Kanyang pinagsabay mga bagay na magkahiwalay.
Hindi makapamili kung susundin ang budhi
Nahihirati sa kiliti ng ilang sandali
Hindi alintana mga sugat at hapdi
Lalo lamang tayo nasasawi.
Halina't magsuri ng maigi
Baka tayo ma'y ganyan ang gawi at ugali
Katotohanan at kabutihan hindi kayang panindigan
Inaasam kusang bubuti masamang kalagayan.
Ipahahampas mo ba muli si Kristo 
Sa haliging bato ng ating pagkalito?
Hahatol ka ba tulad ni Pilato
Na tiyak naman tayo ang talo?

Paanyaya ng Semana Santa

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-9 ng Abril 2019
Larawan mula sa Google.
Ano kaya ikaw ay maanyayahan
Pakinggan ngayong mga mahal na araw
Na iyong paunlakan itong panawagan
Ng bagong utos na magmahalan?
Magturingang magkakaibigan
Walang paglalamangan bagkus pagbibigayan
Respeto at dangal ng bawat isa
Lalo na ng mga nakalimutan ng lipunan.
Tulay ng mga “magka-ibigan” at magkasintahan sa Taiwan.
Hilumin mga pusong sugatan
Aliwin mga damdaming nasaktan
Pakinggan mga karaingan
Tulungan mga nabibigatan.
Samahan mga iniwanan
Katandaan ay alalayan
Mga sanggol ipagtanggol
Ngiti sa labi isukli sa hikbi ng mga sawi.
Larawan ay kuha ng aking kaibigan sa Varsitarian ng UST, G. Jim Marpa, 2017.
Marami pang paraan upang sundin
Mga tinuran nitong Panginoon natin
Noong gabi matapos nilang kumain
Aniya maghugasan din ng mga paa natin.
Halina't buksan puso't kalooban 
Upang masundan bagong paraan
Ng pamumuhay sa pagmamahalan
Ilahad banal na kalooban sa kapwa bilang kaibigan.
Larawan mula sa Google.
Maging laan na laging pakinggan
Hinanakit sa kalooban, masakit at di malabanan
Upang kanila ring maramdaman
Ika'y karamay sa kanilang kapighatian.
Doon magsisimula komunyon at kaisahan
Sa kapangyarihan ng Espiritung Banal
Isang panibagong pag-iral
Bukal ng tuwa at kagalakan.
Larawan ay kuha ng aking kaibigan, Dra. Mai Dela Pena sa halaman ng Monasterio ng mga Carmelita sa Israel noong Oktubre 2011.

Pananahimik

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-8 ng Abril 2019
Mula sa Google.
Madalas nating akalain
Pananahimik ay kawalan ng imik
Tinitikom yaring mga bibig
Di pinapansin mga naririnig.
Ang tunay na pananahimik ay pakikinig
Sa gitna ng katahimikang pilit dinaraig
Ibuka ang bibig dahil baka kumabig ang dibdib
Manaig iniisip sa loob ng munting daigdig. 
Larawan kuha ni G. Howie G. Severino ng GMA-7 News sa Taal, Batangas, Nobyembre 2018.
Taliwas na madalas na kaisipan
Katahimikan ay hindi kawalan kungdi kaganapan
Mundo'y hindi iniiwan bagkus tinutunguhan
Niyayakap at niyayapakan upang lubos na maranasan.
Sa panahong atin ngayong ginagalawan
Puro ingay at salitaan, walang unawaan
Hindi mapigilan talastasan na wala namang kaliwanagan
Puro kadiliman, walang naiintindihan dahil walang katahimikan.
Tanging sa katahimikan mapapakinggan
Ibinubulong at kinukuyom ng ating kalooban;
Gayon din naman sa katahimikan matutukalasan
Kahulugan ng sinasaysay ng sino mang pinakikiharapan.
Kung ibig ninumang Diyos ay makaniig at mapakinggan
Kanyang mga Salita kailanma'y hindi maiintidihan
Kung ang Kanyang katahimikan ay di natin kayang sakyan
Dahil ang Diyos sa Kanyang kaibuturan ay pawang kahulugan at kaganapan.
Ang talong Shifen sa Taiwan. Larawan kuha ng may-akda, Enero 2019.
Sikaping makaibigan ang katahimikan
Bagama't hindi madali, ito ay maaring pagsumakitan
Dahil dito lamang matatagpuan mahahalaga at walang kabuluhan
Pati na mga bagay na pansamantala at pangmagpakailanman.
Sa katahimakan ating nabibistay 
Mga bagay na lantay at walang saysay
Buhay ay nahihimay, nakikita ang tunay 
Kapag tayo ay naghinay-hinay sa daloy nitong buhay.
Ating pagkatao ang siyang dinadalisay
Takbo ng buhay nagiging matiwasay
Dahil sa katahimikan buo ang ating pagtitiwala
Kasabay ang pananampalatayang walang kapantay.
Larawan kuha ni G. Raffy Tima ng GMA-7 News sa Batanes, Agosto 2018.

Alibughang ama ng mga alibughang anak?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-01 ng Abril 2019

Sisihin aking mapaglarong isipan
Dahil panahon ng halalan
Paano nga kaya kung minsan
Mabaligtad naman takbo nitong kwentuhan?
Mayroong magkakapatid
Ang ama nila ay hindi maintindihan
Hindi nila maramdaman 
Kung sila'y ganan niya na sobrang yabang.
Wala siyang hindi pinapatulan maging kababaihan man
Dinaraan sa mararahas na usapan
Pero kung maiipit sa mga salitang binitiwan
Sasabihin niya na ang lahat ay biruan at kunwari lamang.
Humingi ng paumanhin nang murahin Santo Papa natin
Ngunit nang ang Diyos ang kanyang lapastanganin
Hindi na mailihim kanyang tililing at pagka halimaw na rin 
Nang ang lahat ay ibig patayin maging mga alagad ng Simbahan natin.
Kaibayo pagkakaiba niya sa lahat ng ama
Na sa halip buhayin, lahat ay ibig niyang tokhangin
Masasamang loob at mga makasalanan sa kanya ay walang kabuluhan
Hindi niya alintana kanilang kahirapan dahilan ng kawalanghiyaan.
Sa talinghaga nagdalita ang alibughang anak
Nagtika sa malaking pagkakasala saka nagbalik-loob;
Kumpara sa ating nararanasan, matatagalan pa pagsadsad sa kailaliman
Kaya kahambugan at kasinungalingan hindi matitigilan.
Mas mahirap pala kung ama ang siyang alibugha
Dahil higit sa lahat bago maging ama ang sino man
Kailangan siya muna kakitaan di lamang ng kahusayan at kagalingan
Kungdi higit sa lahat ng kabutihan at katinuan.
Kung paano naluklok ang isang alibughang ama
Madaling malalaman bagama't walang pupuntahan ating sisihan
Mabuti pa'y tingnan ating kalooban sa sinapit nating kalagayan
Di kaya dahil tayong mga anak ay alibughang puno ng pagkukulang?

Pagkakaiba ng Panaginip at Pangarap

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-25 ng Marso 2019

Larawan mula sa Google.
Minsan ako'y nainip 
Walang maisip kaya nanaginip
Sa pagbabaka-sakaling makamit
Sari-saring mithi maging pagngingitngit. 
Sa gitna ng aking mga lakbay-diwa
Aking nabatid malaking pagkakaiba
Nitong panaginip at pangarap
Na tila baga ay iisa.
Kapag nananaginip
Madalas isipa'y nasa himpapawirin
Bahala na kung saan makarating
Basta masiyahan kalooban natin.
Napakadaling managinip
Dahil mga mata lamang ay ipipikit
At dagliang sasagitsit
Mga pantasyang katha ng isip. 
Ang taong nangangarap o yaong may pangarap
Malalim kanyang nilalayon at hinahangad sa hinaharap
Inaapuhap kung paanong matutupad
Kaganapan ng pangarap sa kinabukasan.
Sino mang nangangarap o basta mayroong pangarap 
Kanyang diwa ay tiyak na matalas
Mga mata'y laging nakadilat at gising
Handang abutin at tamuhin mga tanawing siya lamang nakatingin.
Nasasalamin sa buhay natin kung tutuusin
Ang mas hilig gawin natin:
Ang managinip at magising
O mangarap at tupdin misyon natin.
Takip-silim sa Sabbath Reteat House ng mga madre ng Assumption, Baguio. Larawan ng may akda, Enero 2019. Ano ang pipiliin, m,anaginip o mangarap?