Syllabus ng cactus

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-06 ng Nobyembre 2019

Yaman rin lang
naumpisahan ko nang
balikan natutunan sa pagdidilig
ng mga halaman,
narito naman aking kinamumuhian
sa nilalang na luntian.

Hindi ko malilimutan
noon sa aking kabataan
nang ako'y mapagalitan ni inay
nang pagmuntikanan ko nang
maluray alaga niyang halaman
kailan ko lamang nagustuhan.

Tuwing aking dinidiligan 
aming mga halaman 
palagi kong iniiwasan 
maski mawiligan
mga cactus dahil aming napag-aralan
namumuhay mga ito sa disyerto kahit walang ulan.

Hindi ako nahiwagaan 
sa naturang katangian 
bagkus aking pinagtakhan
bakit ang cactus inalagaan
di naman pala kailangang diligan
bukod sa di kakitaan ng kagandahan?

Doon nagsimula itong aking kalokohan
o kademonyuhan, wika ng aking ina
nang unti-unti kong hiwaan berdeng laman
iniiwasan mga tinik na nakatirik
gamit bago kong laseta 
na nabili sa bangketa pagkagaling sa eskuwela.

"Ano ngayon iyong laban?",
pahibang kong binulungan
itong cactus na aking sinaktan
habang pinagmamasdan
mga dagta tila baga luha
ng halamang nasugatan.

Nang ako'y kinagalitan 
ng aking inang, 
iisa lamang kanyang tanong
at wala akong naitugon: 
"Inaano ka nitong halaman, 
bakit mo ginawan ng ganyan?"

Pagkaraan ng mahabang panahon
akala ko'y nakalimutan ko na 'yon
ilang pagkakataon kalooban marahil ng Panginoon
sa aking pagdarasal at pagninilay 
sumasagi sa aking atensiyon 
halamang wala akong pakialam noon.

Katulad ng kanyang mumunting tinik
nakasalubsob na tumitirik, sumasagitsit ang sakit
sa aki'y cactus nagtatanong, ibig makasumpong 
maliwanag kong tugon:
"Hindi mo ba ako kayang tanggapin, 
kilalanin at mahalin sa ganang aking sarili?"

Sa cactus din nasasalamin
karunungan at kabutihan ng Diyos natin
lahat ng nilikha niya sadyang mabuti
magkakaiba man ng uri at itsura
lahat tumanggap ng kanyang hininga
nakikibahagi sa buhay niyang nakabibighani.

Paalala ng cactus sa atin
tanggapin bawat isa sa atin
hindi sagwil pagkakaiba-iba natin
bagkus marahil ito magpapabuti sa atin
upang buksan kalooban natin
sa maraming inihahaing pagkakataon itong buhay natin.

Ang ating kamukha

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-28 ng Oktubre 2019

Todos los Santos na naman
at kay laking kabaligtaran
naka-ugalian ng karamihan
ipagdiwang mga aswang at katatakutan
sa halip na mga banal at kanilang kabutihan.

Dati-rati nama'y hindi laganap
sa ating kapuluan banyagang kaugalian
pagdiriwang ng Halloween na nasira 
tunay na kahulugan sa kaisipan ng mga
makamundong taga-kanluran.

Halloween ang taguring na nagmula sa 
pinagsamang "hallowed evening"
na kahuluga'y "gabi ng mga banal"
ngunit pilit binabalikan ng mga hangal
maling paniniwala noon pa napasinungalingan.

Akala ng mga paganong Druids 
ng Scotland at Wales sa Bretanya noong unang-una
lumilitaw sa lupa tuwing katapuasan ng Oktubre
mga impakto at masasamang espiritu 
upang makabihag ng mga tao.

Nagdaramit sila at nag-aayos na nakakatakot
parang multo, kamukha ng mga lamang lupa
sa paniniwalang malilito mga impakto na sila'y kasamahan
kampon ng kadiliman at kasamaan
kaya sila iniiwan at hindi sinasaktan.

Maraming Kristiyano hindi ito nalalaman ni nauunawaan
nakalimutan pangunahing katotohanan ating pinananaligan
nang pumarito si Hesu Kristo, kanya nang tinalo
kapangyarihan ng demonyo 
nang pumaroon siya sa dako ng mga yumao.

Nang mabuhay mag-uli ang Panginoong Hesu Kristo
napanibago niya buong sangnilikha
higit sa lahat, muli nating nakamukha 
Diyos Ama sa ati'y lumikha,
tiniyak ating tahahanan sa piling niya sa kalangitan.

Bakit nga ba ikaw, Kristiyano
ang siya pa ngayong lito at sadyong lilo
mas ibig pag makamukha mga impakto at demonyo
nakukuha pa ninyong matuwa at ikagalak
mga anak ninyong mukhang tiyanak?!

Akala ba ninyo demonyo ang mga nalilito 
sa inyong pagbibihis at pag-aanyong multo?
Hindi ba ninyo batid kayo ang nalilinlang 
sa pagdaramit at pag-aayos ng hunghang
at magtataka pa kayo asal ng inyong anak parang animal?

Madalas kay hirap unawain mga gawi natin 
na katakutan kabutihan at katuwaan ang kasamaan;
sadya nga bang atin nakalimutan
dakilang karangalang tayo'y nilalang 
katulad at kawangis ng mabuting Maykapal?

Diyos ang kamukha natin
kanyang liwanag sana'y mabanaagan din sa atin
upang maghatid ng kagalakang bumubukal
sa malinis at magandang kalooban
lipos ng kabanguhan ng kabutihan at kadalisayan.

Salamat po, Birhen ng Santo Rosario

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, 07 Oktubre 2019

Larawan ay kuha ni Rdo. P. Gerry Pascual sa Basilica of the National Shrine of the Immaculate Conception, Washington, DC, 09 Setyembre 2017 .

Maraming salamat,
mahal naming Ina,
Birheng Maria sa iyong pagsama 
sa amin tuwina
ngayong inaala-ala
iyong himala 
sa pakikipag-digma ng mga Kastila
sa Look ng Lepanto
dinarasal iyong Santo Rosario.

Kay sarap namnamin
damang-dama namin
sa bawat butil ng Rosario
pakikiisa mo sa amin
upang higit naming sundin
butihin mong anak 
at Panginoon namin
na siyang kapanatilihan
ng Diyos sa piling amin.

Dahil kay Kristo Hesus
na isinilang mo sa amin,
Panginoong Diyos naging kapiling namin
palaging dumarating 
maging sa gitna 
ng mga unos at sigwa 
nitong karagatan 
ng buhay namin
tumatawag para kami ay sagipin.

Mula sa panganib
ng karagatan at latian
hanggang sa katihan
kailanman ay hindi kami
iniwan ni Kristo Hesus
na iyong isinilang
upang kami ay pangunahan
pabalik sa aming tahanan
doon sa kalangitan ikaw ngayon nakapisan.

Maraming salamat
Mahal naming Ina 
Birheng Maria
nawa amin kang matularan
si Hesus ay masundan
sa nakakatakot na karagatan
at kapanatagan ng kapatagan
kanyang mukha sa ami'y mabanaagan
kami rin mismo maging misteryo ng iyong Santo Rosario.

Ang buhay na puro palabas, walang laman at kahulugan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog, 30 Setyembre 2019

Para sa henerasyon ngayon
wala sa kanilang isipang puntahan 
ni pasyalan mga perya at karnabal ng kabukiran;
katawa-tawa at walang kuwenta sa kanila
ang sumakay sa tsubibo at ruweda,
panoorin mga salamangkero at payaso
at mas gusto maglaro ng mga video.

Mga dambuhalang kahon ng sapatos
na ginawang pamilihan, 
tinaguriang mall naging pasyalan
kung saan natatagpuan pinagtatawanang
perya at karnabal ng kabukiran
naging sosyal na pasyalan
ng mga kabataan.

Ngunit hindi alintana, lingid sa mga mata
higit katawa-tawa mga pormahan at pasiklaban
masahol pa sa mga peryaan at karnabal
ating kalagayan nang mismo ating buhay
naging isang malaking palabas na lamang
mistulang mga salamangkero at payaso na rin tayo
inaasam-asam ay palakpakan at hangaan.

Saan man pumunta ay kapuna-puna
tila ang lahat nang-aagaw pansin 
ibig sa kanya lamang nakatingin
kaya anu-ano gagawin, iba-iba sasabihin
pananamit at asta di mawari
ngunit kung susuriin, agad mabubuking 
parang ampaw, wala kungdi hangin.

Hindi na ba natin napapansin
nangyayari sa atin saan man tumingin
tila lahat nagiging palabas na lamang
walang laman ni kahulugan mga pinagtutuunan;
nahan ang kadluan ng karunungan
at kabutihan na pinabayaang matuyuan
maubusan ng katangiang kapitag-pitagan?

Walang nasasagwaan ni kinikilabutan 
pangangalandakan ng kapalaluan at kawalang kabuluhan
loob kinalimutan, panlabas pinahalagahan
perya at karnabal di na nga pinupuntahan
dahil tayo na mismo ang katatawanan!
Hindi ba natin alam iyan ang malagim na katotohanan
dapat tayong kabahan kung di sumasagi sa ating kalooban?

Kung ang isda ay nahuhuli sa bibig…

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-28 ng Hunyo 2019

Mga pinagbibiling isda sa Dampa, Macapagal Blvd., Lungsod Pasay. Larawan kuha ng may akda ng tula, Nobyembre 2017.

Ang sabi ng mga matatanda
Sa bibig nahuhuli ang isda 
Kaya sa bawat salita makikita
Pagkatao ng nagsasalita.

Karunungan at kamangmangan
Katapatan at kasinungalingan
Tiyak malalaman kapag napakinggan
Pinagsasasabi ng sino man.

Itong ating pamahalaan
Sadyang puro kabalastugan nalalaman
Walang pakialam sa kanyang mga mamamayan
Nalantad na katotohanan kamakailan.

Kuha ng may akda sa Dampa ng Macapagal Blvd., Nobyembre 2017.

Sadyang totoo itong ating kawikaan
Di lamang sa bibig nahuhuli ang isda
Kungdi yaong taong puro dada
Kadalasa'y siya ring kulang sa gawa.

Kung ang isda ay sa bibig nga nahuhuli
At sila'y makapagsasalita 
Tiyak may katuturan at kahulugan 
Kanilang mga pinag-uusapan.

Una nilang liliwanagin
Lalo ng mga galunggong at ayungin 
Hindi sila gunggong tulad nating may nasyon
Sabihin sa payasong Senador mahilig magmarunong.

Marahil magsasalita rin mga isdang biya
Madalas nating minamaliit at sinasabing
Utak biya yaong mahihina gayong silang magagaling
Kaya lang sabihin pangungutya at panghihiya.

Mga isda sa Dampa sa Macapagal Blvd., Pasay, Nobyembre 2017.

Hindi ba ninyo pansin karangalan at kahihiyan
Mayroon itong mga isda kesa atin?
Masansang at malansang tingnan at pakinggan
Mga nasa Malakanyang sa mga salitang walang katuturan.

Huling huli na sa kanilang bibig
Kahit anong kabig, mga salita'y hindi kaibig-ibig
Sariling mamamayan at karagatan
Mga kayamanang dapat ingatan, kanilang pinababayaan.

Napaka saklap naman nitong kapalaran
Ng ating Inang Bayan:  una'y salot ng tokhang
Nang tayo'y sukat na magising at maraming buhay inagaw sa atin
Pati ba naman karagatan at mga isda ay hindi na rin sa atin?

Kalaswaan at katatawanan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog, ika-27 ng Mayo 2019

Ipagpaumanhin kahit ako'y hindi naman mahinhin
Bakit tila baga tayo ay nahuhumaling sa mga usapin
At paksang karimarimarim kung saa'y
Kalaswaan nagiging isang katatawanan?

Hindi lamang minsan kungdi kadalasan
Ito na nga yata katauhan ng mama sa Malakanyang
Na kung hindi kasinungalingan o kalokohan
Kasalahulaan at kalaswaan laging binibitiwan.

Kailanman ay hindi katatawanan
Gawing biro lamang o paksa sa usapan
Na wala namang katuturan
Panghahalay sa kababaihan.

Simula't sapul palagi na lamang
Kababaihan tampulan ng mga panlalait at sisihan
Na tila baga walang kasalanan
Mga kalalakihan sakdal sa kalinisan at kahusayan.

Madalas hindi nalalaman ng kalalakihan
Hinugot ang babae sa kanyang tadyang
Hindi lamang upang siya ay ingatan at pangalagaan
Kungdi dahil kapantay sa dangal at katauhan.

Sa lahat ng paglapastangan sa kababaihan
Panghahalay ang kasukdulan
Dahil niyuyurakan sinapupunan 
Na siyang pinanggalingan ng sangkatauhan.

Napakinggan mo na ba
Daing na hindi maisigaw o maibulalas
Ng isang hinalay, lalo na yaong nag-alay ng buhay
Upang mamasukan sa ibang bansa?

Nakita mo na ba mga mata na hindi makatingin
Ulo ay nakatungo dahil sa bangungot na hindi magising
Luha hindi mapahirin sa bigat at sakit ng damdamin
Ng isang babaeng hinalay o puri'y nadungisan?

Aynakupo...! Nag-aalimpuyong galit kasabay
Ang pait at sakit sa tiyan at dibdib 
Na halos ika'y mabuwal at maduwal
Sa gayong sinapit na dama pa rin ang sakit.

Ang pinakamalupit kapag babae ay hinalay
Ay iyong mapagtanto na isa itong impakto
Nagkukubli sa inapi na maaring babaeng iyong itinatangi:
Sariling ina o asawa, kapatid o anak.

Kapag kalaswaan ay nagiging isang katatawanan
Dangal ng katauhan di lamang ng kababaihan
Ang hindi na pinahahalagahan hanggang maubos ang halakhakan
Dahil mga tao'y magsasakmalan na parang mga hayop na lamang.

Estatwa ni Maria nang dalawin niya si Elizabeth sa kaburulan ng Judea; mula sa kanilang sinapupunan sumilang ating kaligtasang hatid ni Hesus na inihanda ni Juan Bautista. Dalawang kababaihan kumakatawan sa kadakilaan at karangalan ng mga babae sa ating buhay: ina, asawa, kapatid, anak, at kaibigan. Larawan ng may-akda, Abril 2017.

Pagkakaiba ng Panaginip at Pangarap

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-25 ng Marso 2019

Minsan ako'y nainip 
Walang maisip kaya nanaginip
Sa pagbabaka-sakaling makamit
Sari-saring mithi maging pagngingitngit.

Sa gitna ng aking mga lakbay-diwa
Aking nabatid malaking pagkakaiba 
Nitong panaginip at pangarap
Na tila baga ay iisa.

Kapag nananaginip
Madalas isipa'y nasa himpapawirin
Bahala na kung saan makarating
Basta masiyahan kalooban natin.

Napakadaling managinip
Dahil mga mata lamang ay ipipikit
At dagliang sasagitsit 
Mga pantasyang katha ng isip.

Ang taong nangangarap o yaong may pangarap
Malalim kanyang nilalayon at hinahangad sa hinaharap
Inaapuhap kung paanong matutupad
Kaganapan ng pangarap sa kinabukasan.

Sino mang nangangarap o basta mayroong pangarap 
Kanyang diwa ay tiyak na matalas
Mga mata'y laging nakadilat at gising
Handang abutin at tamuhin mga tanawing siya lamang nakatingin.

Nasasalamin sa buhay natin kung tutuusin
Ang mas hilig gawin natin:
Ang managinip at magising
O mangarap at tupdin misyon natin.

*Takip-silim sa Sabbath Reteat House ng mga madre ng Assumption, Baguio. Larawan ng may akda, Enero 2019. Ano ang pipiliin, m,anaginip o mangarap?*

Poon, kami’y palayain…

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, ika-18 ng Marso 2019

Panginoong aming mahal
Sa panahong itong banal
Aming dalangin kami'y palayain
Sa mga sala na umaalipin sa amin.

Ito ang iyong misyon at hangarin
Nang iyong sabihin at ganapin yaring propesiya: 
"Sumasaakin ang Espiritu ng Panginoon; 
Sinugo niya ako upang ipahayag sa mga bihag na sila'y lalaya."

Kami Panginoon ang mga bihag na iyon
Alipin ng mga kasalanan at kasamaan
Madalas hindi namim nalalaman
Kaya kami'y tulungan manhid na budhi ay mabuksan.

Kadalasan ika'y aming nalilimutan
Sa aming pagkagahaman sa atensiyon at kayamanan
At kung minsan nama'y tinatalikuran
Sa aming kapalaluan na huwag kaming mapapangunahan.

Marami pang ibang pagkakataon
Hindi ka namin nililingon Panginoon
Dahil lagi kaming nakatuon
Sa mga sariling pagkagumon.

Tulungan po ninyo kami, O Panginoon
Na aming matunton iyong mga panuntunan;
Huwag nawa kaming pakatiwala sa aming mga tuntungan
Dahil ang totoo'y munti lamang ito'ng mundo na aming alam.

Isang katatawanan, laging huli na kung aming malaman
Sa aming mga kasalanan wala pala kaming tunay na kalayaan  
Bagkus pawang mga nalinlang ng sandaling kaligayahan
Kaya't kami'y mga bihag at alipin lamang.

“Panaginip o Pangarap?”

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II

Ika-08 ng Enero 2019

Kung tawagin ito sa Inggles ay dream

Ngunit kung ating tutuusin sa wika nati’y

Kahulugan ay mas malalim.

Panaginip kung tawagin

Mga pangitain at gunitain

Nakita natin pagkagising.

Ngunit kung adhikain o mithiin ang ibig mong sabihin

Bagamat sa Inggles ito ay dream

Sa wika nati’y pangarap ang turing.

Mga panaginip kadalasa’y basta lamang sumasagitsit

Bagamat bunsod ng ating pag-iisip

Na tila baga laro laro lang sa ating isip.

Ngunit ang pangarap ay higit pa sa ating naiisip

Dahil ito kadalasan ay nakadikit at malapit

Sa pintig at saloobin nitong puso at damdamin.

Mas nagkakatotoo ang pangarap

Dahil ito ay pananaginip ng gising

na bawat mithiin at adhikain ay pilit tutuparin.

Ngayong 2019 ikaw ba’y mananaginip pa rin

Mga pag-idlip ang aatupagin o ika’y gigising

Upang tuparin mga pangarap nakapako pa rin?

43758068_10156156830637758_5322722531499573248_n

Larawan mula kay G. Raffy Tima ng GMA7-News. Ginamit ng mga kapahintulutan niya.

“Kaya May Araw ng Pasko”

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II

Ika-26 ng Disyembre 2018

Ilang araw bago sumapit araw ng Pasko

Nakaramdam ako ng magkahalo na pagkahapo at lungkot

Dahil sa masalimuot at nakakainis na ilang tao at sitwasyon

Sinabayan pa ng maghapong pag-ulan, Biyernes hanggang Lunes.

Pilit kong nilabanan mga hindi magandang nararamdaman

Dinagdagan pahinga at tulog, higit sa lahat ang pagdulog sa Panginoon

Upang ilahad sa Kanya lahat ng aking tanong

Na banayad naman Niyang sinagot tila baga sa pag-ambon.

Hindi ba nang isinilang Siya noon, napakagulo din ng panahon?

Noon pa man hanggang sa ngayon,

May mga tao pakiramdam o paniwala na sila ang Kristo –

Tagapagligtas ng mga tao pero kung umasta, diktador at emperador?

Kunwari’y malasakit sa mga tao ginagawa,

pero “ego” nila ang walang pagsasawa;

Lahat ng kanilang ginagawa kunwa’y para sa madla

At marami ang natututwa na di alintana pagwasak ng buhay

Pagsira ng pagbubuklod bilang bayan, simbahan, at tahanan.

Kay sarap paglimi-limihin itong Panginoong Hesus natin

Likas na dakila at makapangyarihan, piniling maging maliit

Upang itong tao na likas na maliit at laging nagpipilit magmalaki

Mabatid na ang pinakamakapangyarihang puwersa

Ay ang pag-ibig na naroon lamang sa kababaang-loob at kahinaan.

Ito ang dahilan kaya mayroong araw ng Pasko:

Upang lagi nating maalala na ang Diyos ay naparito dahil nga sa gulo,

Isinilang ang Kristo sa gitna ng kadiliman dahil gayon ang mundo.

Ibinalot sa lampin at inihiga sa sabsaban

Dahil noon pa man hanggang ngayon, Siya ay tinatanggihan ng karamihan.

Kung ating titingnan lamang mga kaguluhan

At iba pang mga kalabisan sa mundo at buhay natin

Minsan man lamang isang araw maalala natin tuwing Pasko

Ang Diyos ay naparito upang samahan tayo sa lahat ng ito

At kung Siya patutuluyin at pananatilihin sa ating piling

Tiyak ang ibayong biyaya at pagpapala dahil laging Pasko sa atin!

(Mga larawan mula sa Google.)