Katatawanan, katuwaan sa buhay COVID-19

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-16 ng Oktubre 2020
Pitong buwan na nakakaraan
mula nang kumalat mula Wuhan
corona virus, tayo ay nag-lockdown
nang lumaon pinagaan quarantine
COVID-19 pasakit pa rin sa atin.
Nguni't huwag din namang masamain
maraming aral ipinamulat sa atin
itong COVID-19:  pananalangin 
at pananalig sa Diyos, 
pagpapahalaga sa pamilya at kapwa,
pangangalaga sa ating kalusugan.
Gayon din naman
maraming katatawanan
katuwaan ating naranasan
lumipas na mga buwan
kaya mga ito ating pagparoonan
kesa pabigatan ating mga isipan,
puso at kalooban.
Sa dami at tagal nang hirap ating naranasan
minsan marahil iyong inaasam-asam
makapagpahinga at magbakasyon
at saka sasagi sa isipan na hindi ba gayon
itong COVID-19 ngayon?
Bakasyon at pahinga
kaya nakapagtataka
kapag walang pasok sa eskuwela
at opisina dahil sa piyesta upisyal
gayong wala namang papasyalan
ni pupuntahan
lahat ng araw pare-pareho lang!
Nang magsimula ang lockdown
karamihan hindi naman nahirapan ni kinabahan
bagkus naging engrandeng bakasyunan
kantahan at inuman kung saan-saan
hanggang magkahawahan
nang mabatid katagay sa inuman
walang panlasa, walang pang-amoy
nang maglaon akala mo'y
aping-api, kinawawa at pinabayaan
pinag-aagawan lahat ng uri ng ayuda
pera at de lata
habang ang iba naman ay saganang-sagana.
Ang Pinoy nga naman
maski saan man
basta may kalamidad
hindi pababayaan kumalam kanyang tiyan;
aminin ang katotohanan
parusa nga ba at kahirapan ang lockdown
bakit tayo nagtabaan?
Hindi lamang iyan:
sa bawat tahanan
 mayroon isang tiyak natutuhan
bagong libangan at pagkakitaan
pagluluto at pagbe-bake.
Isang pangunahin kabutihan
nitong lockdown
luminis mga lansangan
umaliwalas kalangitan
kalikasan nabigyan
kapahingahang kailangang-kailangan;
magagandang tanawin
muling nasilayan mula kalayuan
habang sa mga tahanan
laganap na luntian ng mga halamang
 inaalagaan at pinagkakakitaan
ng mga tinaguriang plantitos at plantitas.
Mayroon pang ibang mga katatawan
nangyari sa gitna ng lockdown
at quarantine ng COVID-19
ngunit huwag nang pag-usapan
baka lamang pagmulan
labis na hapis at kalungkutan
mga kabalastugan sa pamunuan, 
sakim sa kapangyarihan
katanyagan at kayamanan
ngunit walang pakialam
sa bayang nahihirapan
nagsisikap lampasan mga pagdurusa
dinaraan sa katatawan
katuwaan upang mapanatili
katinuan ng isipan
kesa tularan mga baliw
at hunghang na payaso
sa gobyernong ito.

*Mga larawan sa itaas mga kuha ni G. Jay Javier, Mayo 2020; habang ang mga nasa ibaba ay kuha ng may-akda maliban sa ibong dilaw at puting bulaklak na kuha ni Dr. Mylene A. Santos, MD.

Linangin, palalimin ang Pananampalataya

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-13 ng Oktubre 2020
Larawan kuha ni Bb. Ria de Vera, Agosto 2020.
Pangunahing biyaya
ng Diyos sa ating lumikha
pananampalataya o pananalig
sa Kanya tayo magtiwala;
ngunit hindi natin alintana
itong pananampalataya 
katulad ng ano mang biyaya
dapat linangin upang payabungin
pamungahin, at patatagin 
hindi lamang magbigay galak sa atin
kungdi makaya nating harapin
ano mang unos sa buhay ang dumating.
Kumbinsido ba tayo
sa pinanghahawakang pananampalataya
kaya nating panindigan di lamang ipaglaban
 kungdi ipaliwanag katuwiran at katuturan?
Kung minsan akala natin
itong pananampalataya gamit para kamtin
ano mang hilingin sa Diyos Ama natin
nakakalimutan higit sa lahat ito ay ugnayan
relasyon na dapat pinalalalim
pinaiigting upang maging matalik
pagkakaibigan natin.
Ano mang samahan at ugnayan
palaging nakasandig sa pananalig
sa isa't-isa, palaging makatotohanan
walang kasinungalingan;
tiyak na palaging maasahan
dahil ang tunay na pananampalataya
consistent, hindi pabago-bago
kungdi pare-pareho
  saan man at kailan man,
sino man ating pakiharapan
nananatili katapatan
tulad ni Hesus
hanggang kamatayan.
Larawan kuha ng may-akda, 09 Oktubre 2020.

Aral ng COVID-19 VIII: makiramdam sa halip na pag-isipan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-05 ng Oktubre 2020
Larawan kuha ng may-akda sa Shambala, Silang, Cavite, 22 Setyembre 2020.
Kay sakit isipin
sa gitna nitong COVID-19
marami pa rin sa atin
mga hirap at sakit di pansin
binibigyang daan
mga maling katuwiran kahit 
mayroong nasasaktan;
pagmasdan mga karahasang umiiral
kawalan ng pakialam 
sa kahirapang pinagdaraanan
pinagpipilitan maling kaisipan 
kungdi kasakiman, pawang kababawan.
Hindi ba maaring pagsikapan
itong kaalaman at isipan
ay ibaba sa puso at kalooban
bigyang daan nararamdaman
upang higit na matimbang
ang mas mainam na kabutihan
kesa pairalin mga alituntunin
na hindi sumasalamin
sa tunay na katauhan natin?
Mabuti ang paghuhugas
ng mga kamay bilang lunas
at pag-iwas sa virus
ngunit kung sa katotohanan
iiwas tayo manindigan
maghuhugas kamay
upang hindi ito marungisan 
mawawasak ating mga ugnayan
mapapatid ating kapatiran.
Social distancing ay mainam
ngunit huwag din nating kalilimutan
pagdadamayan, pagtutulungan;
tama ang maging abala
sa maraming mga bagay sa buhay
ngunit higit na mahalaga ang kaluluwa:
kabutihan at kagandahang-loob
ang siyang magbubuklod
papawi sa pagod, nagbibigay-lugod.
Hindi lamang medisina at bakuna
ang sagot sa ano mang pandemya
dahil ano mang sakit at karamdaman
pinagmumulan ay kasamaan 
kawalan ng kaayusan sa isang may katawan;
sa puso at kalooban, malubhang kapansanan
kapag pinabayaan parang sakit sa kalingkingan
nadarama ng buong katawan, nahahawa maging sangkatauhan. 
Pandemya ay lunasan ng pagmamahalan at paggalang
ibaba ang nasa isipan, dalhin sa kaibuturan 
damahin, huwag isipin
makiramdam sa pintig ng ating katauhan.
Larawan kuha ni G. Raffy Tima ng GMA-7 News, Marso 2020.

Nang mabuksan ang langit

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-29 ng Setyembre 2020
Martes, Kapistahan ng mga Arkanghel San Miguel, San Gabriel, at San Rafael
Daniel 7:9-10, 13-14     >><)))*>   +   <*(((><<     Juan 1:47-51
Larawan kuha ng may-akda, pagbubukang-liwayway sa Lawa ng Tiberias, Israel, Mayo 2019.

At sinabi ni Jesus sa lahat, “Tandaan ninyo: makikita ninyong bukas and langit, at ang mga anghel ng Diyos ay manhik-manaog sa kinaroroonan ng Anak ng Tao.”

Juan 1:51
Batid namin Panginoon
 noon pa mang kami'y 
Iyong tinubos sa kasalanan
 nabuksan na ang langit 
upang kami ay makalapit sa Ama 
na bukal ng buti at bait;
Ngunit ang masakit sa langit 
hindi kami makatingin 
dala nitong mabibigat na pasanin
mga kasalanan aming inaamin;
Kaya sana Iyong dinggin
aming dalangin at hiling
ngayong kapistahan ng tatlong Arkanghel
na palaging nasa Iyong banal na piling.
Kay San Miguel Arkanghel
kahulugan ng pangalan 
ay "Sino ang katulad ng Diyos?" 
kami sana'y bigyan, O Jesus, ng tapang
labanan kasamaan at kasalanan 
upang makapanatili sa Iyong banal na harapan;
Bigyan Mo rin kami, Jesus ng Iyong lakas 
katulad ni San Gabriel Arkanghel
na ang kahulugan ng pangalan 
"Diyos ang aking lakas" 
upang Iyong mabuting balita aming maipahayag
lalo na ngayong panahon na ang daigdig
ay manhid sa kasalanan at kasamaan;
Gayon din naman, Panginoon
batid ninyo minsan dala ng aming karamdaman
hindi lamang pangangatawan nanghihina 
kungdi pati puso at kalooban 
Ikaw ay aming tinatalikuran
kaya naman sana Inyong mapagbigyan
sa pamamagitan ni San Rafael Arkanghel
na kahuluga'y "nagpapagaling ang Diyos"
sana'y gumaling o maibsan hirap at tiisin
ng mga may sakit, hipuin kanilang
puso at kalooban upang paghilumin.
Itulot po Ninyo, Panginoong Jesu-Kristo
na katulad ni Nataniel 
kami ma'y walang pagkukunwaring 
tumalima at sumunod 
sa Iyong tawag bilang alagad 
upang maakay ang marami pang iba
palapit sa langit na Iyong binuksan
upang kami ay maligtas ngayon at magpasawalang-hanggan.
AMEN.
Photo by Pixabay on Pexels.com

Pag-ibig: ang tanging sagutin at kaloob sa buhay natin

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-09 ng Setyembre, 2020
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.
Kay ganda ng paalala
ni San Pablo sa mga taga-Roma
na hanggang ngayon sa ating panahon 
gawin nating tuntunin:
"Huwag kayong magkaroon ng sagutin
kaninuman, liban sa saguting tayo'y mag-ibigan...
Ang umiibig ay hindi gumagawa ng masama kaninuman,
kaya't ang pag-ibig ang kabuuan ng kautusan." 
(Roma 13:8, 10)
Ano nga ba ang sagutin natin sa bawat isa?
Hindi ba ano mang sagutin ay pagkaka-utang din?
Kung gayon, 
tayong lahat ay mayroong tungkulin
at sagutin na bayaran pagkakautang natin
na walang dili iba kungdi pag-ibig pa rin!
Sa lahat naman ng sagutin at bayarin
pag-ibig ang pinakamamahalin at mainam utangin;
hindi tulad ng salapi, pag-ibig ng Diyos ay hindi tinitingi
walang tinatangi, hindi na kailangan pang humingi
kahit ikaw ay mabaon at hindi makaahon
sagot palagi ng ating Panginoon!
Kaya si Hesus pumarito noon
upang tubusin sangla ng pagkakautang natin
sa pag-ibig ng Ama na tinalikuran at tinanggihan
ng mga unang magulang natin;
Sa Kanyang kabutihang-loob
sa atin ay ipinagkaloob buhay Niyang handog.
Pag-ibig ang siyang pumupuno sa atin
siya ring nagpapairal sa atin
dahil ang mabuhay ay umibig;
sino mang hindi umiibig ay patay
parang naglalakad na kalansay
hungkag at walang laman, puso at kalooban.
Kaya naman sumasama ating loob
kapag minamahal natin ay walang utang na loob
dahil pag-ibig ang tanging nasa ating loob;
kapag pag-ibig ay hindi sinuob
upang humalimuyak gaya ng insenso at bulaklak,
ito'y nakukulob, umaantong, sa kamatayan humahantong.
Katulad ang pag-ibig ng tubig sa ilog
mahirap masundan pinagmumulan at patutunguhan
ngunit iyon ang kagandahan at kainaman
habang tayo'y patuloy sa pag-ibig, dumadaloy, umaagos
hindi ito nasasaid dahil ang Diyos ay pag-ibig
at walang hanggan na Siyang ating hantungan at kaganapan.

Panalangin laban sa pagkakanya-kanya

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-02 ng Setyembre 2020
Halaw sa mga pagbasa mula sa 1 Corinto 3:1-9 at Lukas 4:38-44
Miyerkules sa Ikadalawampu't-Dalawang Linggo sa Karaniwang Panahon
Larawan kuha ng may-akda, Pulilan, Bulacan, Pebrero 2020.
Panginoong Hesus, 
tulungan mo kaming makalaya 
sa aming sakit ng pagkakanya-kanya
liwanagan aming mga puso at kalooban
upang iwanan mga hinahangaan naming sinusundan
na nagiging sanhi ng mga kampi-kampihan at labanan
mula sa tahanan hanggang paaralan, 
sa pamayanan at maging sa simbahan
lalong-lalo na sa larangan ng pulitika. 
Buksan mo ang aming mga isipan at kalooban, 
punuin ng Iyong Espiritu Santo ng katotohanan
na kaming lahat ay pawang Iyong mga manggagawa 
sa iisang bukirin na tanging Ikaw lamang 
ang nagpapatubo at nagpapalago
 sa pananampalataya at mabubuting gawaing 
aming inihahasik at dinidiligan (1Cor.3:8-9).
Higit sa lahat, 
amin sanang mapagtanto
sa tuwing kami ay mayroong iniidolo 
maliban sa Iyo, Panginoong Jesu-Kristo,
lalo kaming nagiging palalo 
tulad ng kuwento sa Ebanghelyo:
ayaw kang paalisin ng mga tao sa kanilang lugar
hindi lamang sa sila'y bilib na bilib sa Iyong kapangyarihan
kungdi dahil higit silang makikinabang 
sa Iyong kapanatilihan.
Amen.
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.

Republikula ng Pilipinas

Lawiswis Ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-24 ng Agosto 2020
Larawan kuha ng may-akda sa Pulilan, Bulacan, Enero 2020.
Ang sabi nila
buhay ay parang isang pelikula
tayong lahat ang bida at artista;
kaya lalo nang malaking pelikula
at tiyak patok sa takilya
pelikula ng ating republika!
Siyempre, lahat ay pabida
gusto umeksena
hindi lang sa Palasyo at Kongreso
pati na rin sa mga paseo basta matao.
Ang nakakatawa pero bumebenta
lalo na sa mga tanga 
mga artista nagpipilit sa pulitika
mga pulitiko umaarte, nagpapabebe!
Dating pelikula ng ating republika
makasaysayan at makahulugan
maituturing na isang sining
nababanaagan maningning na liwanag
 katulad din ng pinilakang tabing
kapupulutan ng mga ginintuang aral
mga talastasan at eksena 
mula sa mga aninong gumagalaw;
nang magdeklara ng Martial Law
nagsimula rin ang kasalaulaan
ng pamahalaan maging sa sinehan
kung saan mga hubad na katawan 
 pinagpipistahan, kunwari'y film festival
ang totoo ay karnabal.
Nagwakas din at nagsara ang tabing
ng malagim na yugto ng kasaysayan natin
bagong simula ang dokyu ng EDSA
kinalaunan naging trahedya
pelikula ng republika, naging telenovela at komedya
nang maupo tunay na artista ng masa, 
nagreyna sa media at chika
puro artista, kaya dumagsa na rin sila
naging zarzuela pelikula ng ating republika
naglabo-labo at moro-moro, gumulo nang gumulo
kaya heto tayo horror na nakakatakot 
nakapangingilabot kadiliman 
at kasamaang bumabalot parang bangungot
hugot sa isang eksena ng pelikula na sana'y matapos na.
Ngunit kung titingnan
mga pelikulang horror walang laman
puro kabobohan at katangahan
dinaraan lang sa gulatan 
hanggang maging katatawanan.
Hindi ba't ganyang-ganyan 
ating lipunan at pamahalaan
isang malaking pelikulang katatakutan
na puro kabalastugan at kahangalan?
Kaya aking payong kaibigan, 
sa susunod na halalan
tanggihan, huwag nang pagbigyan 
mga artista sa pulitika, 
mga pulitiko na payaso!
Photo by Pixabay on Pexels.com

Basta may panlasa at pang-amoy, ayos na!

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-21 ng Agosto 2020
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.
Ngayong panahon ng COVID-19
sumagi sa akin mga turo ng dalawang pari
na napakalapit at mabuti sa akin:
Una ay si Padre Nanding 
malimit sabihin sa akin
"Pinakamasarap makasama
tao na mayroong panlasa";
"iyong iba," aniya, 
"pakanin mo ng buong baka,
hindi pa rin masaya!"
Ikalawang paring butihin
ay si Padre Johann 
madalas ako paalalahanan
"Biyaya ng Diyos ang ganang kumain
dahil ibig sabihin
wala kang sakit na dapat intindihin
di tulad ng ibang hindi makakain."
Nakatutuwang isipin at malayin
kung paanong noong panahon natin
mga mumunting butil ng pagkain
pinahahalagahan upang huwag sayangin;
ngayon naman ating alalahanin
itong ating panlasa at ganang kumain
mga biyayang hindi napapansin;
magdildil ka man ng asin o 
maalat man o maasim ulam na inihain
huwag nang punahin o laitin 
sapagkat iyong nalalasap pa rin
ang pagkain at walang COVID-19!
Sa hapag ng pagkain
mga samahan at ugnayan natin
nabubuo, tumatatag at tumitibay
kaya sa ating buhay
masarap kasabay
sa paglalakbay
mayroong panlasa
at maganang kumain,
basta huwag lang sasairin
at uubusin ang sinaing 
baka iba hindi na makakain
dahil ikaw pala ay sakim!
Photo by Pixabay on Pexels.com
Ito naman ang habilin na galing sa akin:
basta nakaka-amoy ng masarap na lutuin
maski hindi sa iyo ang pagkain
matuwa ka na rin, wala ka pang COVID-19;
gayun din naman, 
iyo nang kalimutan hindi man kagandahan 
 ilong na ngayon ay natatakpan
makaamoy man ng alimuong
makalanghap man ng masansang
at masamang hangin ay mabuti pa rin:
nakakahinga ka ng malalim
wala kang COVID-19!
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2019.

Ano pa ang kulang sa akin?

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-20 ng Agosto 2020
Larawan kuha ng may-akda, Sacred Heart Novitiate, Novaliches, 2018.
Minsa'y lumapit kay Hesus
kabataan na ibig malaman 
tunay na kabutihan
upang maranasan
kaganapang inaasam;
kulang aniya sa kanya
pagtalima sa mga utos 
at tuntunin ng Diyos
kaya sinundan niya 
ng isa pang tanong ang Panginoon:
"Ano pa po ang kulang 
upang aking makamtan
buhay na walang hanggan?"
ngunit nang mapakinggan 
anyayang talikuran mga ari-arian, 
dagli siyang lumisan na luhaan
si Hesus ay iniwanan, 
kayamanan hindi niya kayang talikuran..
Marahil iyo ring naranasan
maging katulad niyong kabataan
na maguluhan at mag-asam
sa kabila ng marami nang nakamtam
bakit parang kulang pa rin
itong buhay natin
walang kahulugan at kaganapan
hindi na tayo masiyahan
sa dating kinagawian;
anong laking kabalintunaan
sa tuwing nagtatanong
sa gitna ng katahimikan
itong ating kalooban
"Ano pa nga ba ang sa akin ay kulang?"
samantalang ating katayuan
 sapat lamang sa pangangailangan
hindi nagkukulang maging sa
mga kaibigan at gawang kabutihan.
Pagmasdan bugtong at palaisipan
nitong ating buhay at kapalaran
kailanman hindi kayang tapatan
ng ano mang kayamanan o katanyagan
maging ng sino pa mang nilalang
sapagkat itong ating kalooban
sadyang nilikha upang panahanan
ng Panginoong Diyos na ating pinagmulan
at siyang ring hahantungan;
 tuwing sumasagi itong katanungan
"Ano pa nga ba ang sa akin ay kulang?"
iyan ay tiyak na palatandaan 
na tayo ay nasosobrahan
kailangan nang mabawasan
at mawalan
upang mapunan
tangi ng Diyos lamang
na Siya nating kapanatagan at kapayapaan.
Larawan kuha ng may-akda, Lawa ng Galilea (Tiberias) sa Israel, Mayo 2017.

Aral ng COVID-19, VII: katahimikan higit na kailangan

Lawiswis ng Salita ni P. Nicanor F. Lalog II, Ika-18 ng Agosto 2020
Larawan kuha ni G. Jim Marpa, 2018.
Noong aking kabataan
aking natutunan sa mga harutan
naming magpipinsan at magkakaibigan
habang nakapila sa poso na iniigiban 
ang baldeng walang lamang
ang siyang pinaka-maingay.
Ngayon sa aking katandaan
higit kong naunawaan yaring katotohanan
habang nagninilay sa gitna ng lockdown
na siya ngang tunay mga taong maiingay
karamihan sanga-sanga kanilang mga dila
pinagsasasabi'y walang katotohanan o kabuluhan.
Hindi nila batid sa pag-iisip nilang makitid
katahimikan ay hindi kawalan kungdi kapunuan 
pinakikinggan bawat pintig, dinarama maski ang kalma
tinitimbang ano mang katotohanan at kabuluhan 
upang pagkaabalahan, pag-usapan
kung hindi man ay kalimutan at isantabi na lamang.
Larawan kuha ng may-akda, talon sa Taiwan, Enero 2019.
Sa pakikipag-talastasan ng Diyos
masdan lagi itong pinangungnahan ng katahimikan:
sa Matandang Tipan matatagpuan 
bago likhain ng Diyos ang sanlibutan,
walang ano man kungdi dilim at katahimikan
saka lamang Siya nagsalita upang lahat ay malikha;
doon sa Bagong Tipan ganito rin ang napagnilayan
ni San Juan bago si Hesus ay isinilang:
aniya, sa pasimula naroon na ang Salita
kasama ng Salita ang Diyos
 sa Kanya nalikha ang lahat
at naging tao ang Salita
 tinawag na Kristo
humango sa makasalanang tao.
Hindi natin kailanman mauunawaan
mga salita ng Diyos na makapangyarihan
kung hindi tayo handang manahimik
 upang sa Kanya ay makinig;
noong si Hesus ay isinilang
 tatlumpung taon ang binilang
bago Siya napakinggan
pagkaraang binyagan sa Jordan
 maliban nang Siya ay matagpuan
 sa templo nakikipagtalastasan
 noong Kanyang kamusmusan;
gayun pa man sa Kanyang pangangaral
madalas Siya ay manahimik at magdasal
kaya lahat namamangha sa kanyang salita pati gawa.
Saanman mayroong katahimikan
pagtitiwala tiyak matatagpuan;
at kung saan man walang katahimikan
bukod sa maingay, walang kaayusan.
Magandang pagkakataon ngayong lockdown
pagsikapan, huwag katakautan ang katahimikan
dahil dito nalalantad, nakakatagpo ang katotohanan
na palagi nating tinatakasan, iniiwasan
kung kaya ang kalayaan hindi nating makamtan;
sa katahimikan lahat pinakikinggan -
sariling kalooban, kapwa at Diyos maging kalikasan
tungo sa pagmamahalan, kaisahan, at kaganapan ng buhay.
Larawan kuha ni Bb. Ria De Vera, bukang liwayway sa aming parokya, Abril 2020.